Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu

Kapsam

Sahte vekalet veya kimlik, yolsuz tescil, terkin ve şerh hatası, kadastro kaydı, yüzölçümü, iyiniyetli üçüncü kişi, tapu davası önceliği, gerçek zarar ve rücu ele alınır. Orman kaynaklı iptallerde 20.06.2026 tarihli değişiklikle getirilen 6831 sayılı Kanun Ek m.22’nin iade ve derdest dava rejimi ayrıca incelenir. TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu konusunda 3 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “tmk m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır” kuralıdır. Devletin sorumluluğu için tapu sicilinin tutulmasına dahil hukuka aykırı işlem, kesinleşmiş gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı bulunmalıdır. Ayrıca “her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. orman kaynaklı iptalde 6831 ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.1007/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.1007/1

Bu alıntı, TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.1007/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu kapsamında m.1007/1 hükümleri tapu sicili ve devletin sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Orman Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6831 Sayılı Orman Kanunu: Ek m.22 (7584 Sayılı Kanun m.14)

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu kapsamında Ek m.22 (7584 sayılı Kanun m.14) hükümleri orman kaynaklı iptallerde özel iade, başvuru ve derdest dava rejimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-52, 146

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu kapsamında m.49-52, 146 hükümleri zarar, nedensellik ve on yıllık genel zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.2, 190, 266-287

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu kapsamında m.2, 190, 266-287 hükümleri görev, ispat ve değerleme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Başak Görgeç: Devletin Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluğu, Rücu Hakkı ve Tabi Olduğu Zamanaşımı

TMK m.1007 kusursuz sorumluluk öngörür; hukuka aykırı sicil işlemi, zarar ve uygun illiyet bağı ispatlanmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“zarar gören hak sahibi, Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi uyarınca devletten zararının tazminini talep etme hakkını haizdir.” — Alıntının yeri: Öz

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu konusunda yararlanılan eser: Başak Görgeç, “Devletin Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluğu, Rücu Hakkı ve Tabi Olduğu Zamanaşımı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2016, C. 22, S. 3, s. 1185-1220. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Görev adli yargıda asliye hukuk mahkemesindedir; dava Hazineye karşı açılır ve TMK m.1007/3 uyarınca sicilin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Sicil işlemi, uygun illiyet ve kesin zarar belirlenmelidir. Tazminatta TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı uygulanır; 18.11.2009 öncesi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonraki makul başvuru süresi ayrıca incelenir. Orman kaynaklı iptallerde 6831 Ek m.22’nin kapsamı, istisnaları, iade ve önceki ödeme koşulları ile bekletici mesele veya vazgeçme üzerine konusuz kalma rejimi ayrıca değerlendirilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından alıntı yayında doğrulanmış konsolide mevzuat alıntısı olarak gösterilmemeli; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ayni hakkın geri alınma ihtimali sonuçlanmadan varsayımsal değer kaybını kesin zarar saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Devletin sorumluluğu için tapu sicilinin tutulmasına dahil hukuka aykırı işlem, kesinleşmiş gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı bulunmalıdır.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden devletin sorumluluğu için tapu sicilinin tutulmasına dahil hukuka aykırı işlem, kesinleşmiş gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı bulunmalıdır. Bu ölçüt özellikle resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları üzerinden sınanır. Ayni hakkın geri alınma imkanı ve orman iptallerinde Ek m.22 özel iade rejiminin araştırılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. Orman kaynaklı iptalde 6831 Ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. İade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. Orman kaynaklı iptalde 6831 Ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. İade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu ayrı ayrı denetlenmelidir.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu ayrı ayrı denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında resmi güncel metin yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Tapu ve Kadastro İşlem Dosyasının Tamamı.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Resmi Senet, Vekaletname ve Kimlik Kontrol Kayıtları.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları” kaydı, “Devletin sorumluluğu için tapu sicilinin tutulmasına dahil hukuka aykırı işlem, kesinleşmiş gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı bulunmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tapu İptal veya Kayıt Düzeltme Dava Kararları.

Bu delil öncelikle “her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. orman kaynaklı iptalde 6831 ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Zararın Kesinleşme Tarihini Gösteren Belgeler.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taşınmazın İlgili Tarihli Rayiç Değer Raporu.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden taşınmazın ilgili tarihli rayiç değer raporu” kaydı, “TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Zarar Doğuran Sicil İşleminin Belirlenmesi.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden zarar doğuran sicil işleminin belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı, tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Ayni Hakkın Geri Alınma İmkanı ve Orman İptallerinde Ek m.22 Özel İade Rejiminin Araştırılması.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden ayni hakkın geri alınma imkanı ve orman iptallerinde Ek m.22 özel iade rejiminin araştırılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zararın Kesinleşme ve Öğrenme Tarihinin, İdari Başvurunun ve Önceki Ödeme Durumunun Saptanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden zararın kesinleşme ve öğrenme tarihinin, idari başvurunun ve önceki ödeme durumunun saptanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Hazineye Karşı Adli Yargıda Tazminat Davası.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden hazineye karşı adli yargıda tazminat davası” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırı işlemin veya kullanımın etkisinin giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Değerleme, Faiz ve İdarenin Görevliye Rücuunun Ayrılması.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden değerleme, faiz ve idarenin görevliye rücuunun ayrılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taşınmazın ilgili tarihli rayiç değer raporu dosyaya alınmalı ve tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

TMK m.1007 tazminatında TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; mülkiyet kaybı ve zararın kesinleştiği tarih belirlenmelidir. 18.11.2009 öncesinde süresi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonra makul sürede başvuru incelemesi ayrıdır. Orman Kanunu Ek m.22/3 kapsamındaki, Hazine adına infaz veya rızaen terk yoluyla tescil edilen taşınmazların iadesinde yürürlük tarihinden itibaren iki yıllık idari başvuru koşulu ayrıca uygulanır; bu süre bütün tapu tazminat davalarının süresi değildir.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden TMK m.1007 tazminatında TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; mülkiyet kaybı ve zararın kesinleştiği tarih belirlenmelidir. 18.11.2009 öncesinde süresi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonra makul sürede başvuru incelemesi ayrıdır. Orman Kanunu Ek m.22/3 kapsamındaki, Hazine adına infaz veya rızaen terk yoluyla tescil edilen taşınmazların iadesinde yürürlük tarihinden itibaren iki yıllık idari başvuru koşulu ayrıca uygulanır; bu süre bütün tapu tazminat davalarının süresi değildir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Zararın kesinleşme ve öğrenme tarihinin, idari başvurunun ve önceki ödeme durumunun saptanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Tutulmasından Doğan Gerçek Zararın Devletten Tahsili.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma” talebi, “Devletin sorumluluğu için tapu sicilinin tutulmasına dahil hukuka aykırı işlem, kesinleşmiş gerçek zarar ve uygun nedensellik bağı bulunmalıdır” koşuluyla ve resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Maddi Sonucun ve Parasal Ferilerin Belirlenmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlıkta maddi sonucun ve parasal ferilerin belirlenmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları, temel ölçüt ise “her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. orman kaynaklı iptalde 6831 ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Hukuka Aykırı İşlemin veya Kullanımın Etkisinin Giderilmesi.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırı işlemin veya kullanımın etkisinin giderilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E. 2017/5586, K. 2017/3353, 18.04.2017 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Devlet tapu sicilinin tutulmasından ileri gelecek bütün zararlardan asli olarak sorumludur.” — Alıntının yeri: Yargıtay; baştaki ilk derece gerekçesi ve önceki onama mevcut sonuç değildir; Karar düzeltme gerekçesi; tapu-kadastro bütünlüğü ve son üç paragraftaki zarar/talep yolu değerlendirmesi

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 03.11.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Karar düzeltmenin kabulü; önceki onamanın kaldırılması ve tazminat ret hükmünün oybirliğiyle bozulması.

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Kadastrodan başlayan yanlış yüzölçümü kaydının TMK 1007 sorumluluğuna ve satış zararına etkisini doğrudan inceler. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Kadastrodan başlayan yanlış yüzölçümü kaydının TMK 1007 sorumluluğuna ve satış zararına etkisini doğrudan inceler.

Kararın uygulanma sınırı: Zarar miktarı belirlenmek üzere bozma vardır; tazminat henüz nihai hesaplanmamıştır. Önceki onama kaldırılmıştır.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Ayni Hakkın Geri Alınma İhtimali Sonuçlanmadan Varsayımsal Değer Kaybını Kesin Zarar Saymak.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden ayni hakkın geri alınma ihtimali sonuçlanmadan varsayımsal değer kaybını kesin zarar saymak” riski gerçekleşirse tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Ayni hakkın geri alınma imkanı ve orman iptallerinde Ek m.22 özel iade rejiminin araştırılması aşamasında resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları delili ve “Her tapu uyuşmazlığı doğrudan tazminat doğurmaz; kayıt düzeltme veya ayni hakkın geri alınması mümkünse zararın kesinleşmesi ayrıca incelenir. Orman kaynaklı iptalde 6831 Ek m.22’nin kapsam ve istisnaları, iade koşulları ve varsa önceki tazminat ödemesi belirlenmelidir. İade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemeyeceği, derdest davalarda bekletici mesele ile vazgeçme üzerine konusuz kalmanın ayrı koşulları olduğu gözetilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Güncel Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında resmi güncel metin yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırı işlemin veya kullanımın etkisinin giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 20. Hukuk Dairesi E. 2017/5586, K. 2017/3353 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Değerleme, faiz ve idarenin görevliye rücuunun ayrılması aşamasında taşınmazın ilgili tarihli rayiç değer raporu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı
• resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları
• tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları
• zararın kesinleşme tarihini gösteren belgeler
• taşınmazın ilgili tarihli rayiç değer raporu

• zarar doğuran sicil işleminin belirlenmesi
• ayni hakkın geri alınma imkanı ve orman iptallerinde Ek m.22 özel iade rejiminin araştırılması
• zararın kesinleşme ve öğrenme tarihinin, idari başvurunun ve önceki ödeme durumunun saptanması
• Hazineye karşı adli yargıda tazminat davası
• değerleme, faiz ve idarenin görevliye rücuunun ayrılması

• Süre çizelgesinde TMK m.1007 tazminatında TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; mülkiyet kaybı ve zararın kesinleştiği tarih belirlenmelidir. 18.11.2009 öncesinde süresi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonra makul sürede başvuru incelemesi ayrıdır. Orman Kanunu Ek m.22/3 kapsamındaki, Hazine adına infaz veya rızaen terk yoluyla tescil edilen taşınmazların iadesinde yürürlük tarihinden itibaren iki yıllık idari başvuru koşulu ayrıca uygulanır; bu süre bütün tapu tazminat davalarının süresi değildir. Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tapu veya kadastro görevlisinin kayıt, kimlik, belge ya da yüzölçümü hatası nedeniyle hak kaybına uğrayan kişi devletten hangi zararı ve hangi tarihteki değerle isteyebilir?

TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Tapu ve Kadastro İşlem Dosyasının Tamamı Neden Önemlidir?

Tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı, resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları, tapu iptal veya kayıt düzeltme dava kararları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Tapu Sicilinin Tutulmasından Devletin Sorumluluğu Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Zarar doğuran sicil işleminin belirlenmesi; ayni hakkın geri alınma imkanı ve orman iptallerinde Ek m.22 özel iade rejiminin araştırılması; zararın kesinleşme ve öğrenme tarihinin, idari başvurunun ve önceki ödeme durumunun saptanması; Hazineye karşı adli yargıda tazminat davası; değerleme, faiz ve idarenin görevliye rücuunun ayrılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Tapu sicilinin tutulmasından devletin sorumluluğu bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

TMK m.1007 tazminatında TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; mülkiyet kaybı ve zararın kesinleştiği tarih belirlenmelidir. 18.11.2009 öncesinde süresi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonra makul sürede başvuru incelemesi ayrıdır. Orman Kanunu Ek m.22/3 kapsamındaki, Hazine adına infaz veya rızaen terk yoluyla tescil edilen taşınmazların iadesinde yürürlük tarihinden itibaren iki yıllık idari başvuru koşulu ayrıca uygulanır; bu süre bütün tapu tazminat davalarının süresi değildir. Somut uyuşmazlık bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlıkta maddi sonucun ve parasal ferilerin belirlenmesi, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırı işlemin veya kullanımın etkisinin giderilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tapu veya kadastro görevlisinin kayıt, kimlik, belge ya da yüzölçümü hatası nedeniyle hak kaybına uğrayan kişi devletten hangi zararı ve hangi tarihteki değerle isteyebilir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6831 Sayılı Orman Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. TMK m.1007 tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan zarar için devletin kusursuz sorumluluğunu kurar; zarar, sicil faaliyeti ve uygun nedensellik ayrı ayrı kanıtlanmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği zarar doğuran sicil işleminin belirlenmesi, delil omurgası ise tapu ve kadastro işlem dosyasının tamamı ile resmi senet, vekaletname ve kimlik kontrol kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: TMK m.1007 tazminatında TBK m.146 uyarınca on yıllık genel zamanaşımı esas alınır; mülkiyet kaybı ve zararın kesinleştiği tarih belirlenmelidir. 18.11.2009 öncesinde süresi dolan taleplerde içtihat değişikliğinden sonra makul sürede başvuru incelemesi ayrıdır. Orman Kanunu Ek m.22/3 kapsamındaki, Hazine adına infaz veya rızaen terk yoluyla tescil edilen taşınmazların iadesinde yürürlük tarihinden itibaren iki yıllık idari başvuru koşulu ayrıca uygulanır; bu süre bütün tapu tazminat davalarının süresi değildir. Tapu sicilinin hukuka aykırı tutulmasından doğan gerçek zararın devletten tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ayni hakkın geri alınma ihtimali sonuçlanmadan varsayımsal değer kaybını kesin zarar saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E. 2017/5586, K. 2017/3353, 18.04.2017 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 03.11.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Kadastrodan başlayan yanlış yüzölçümü kaydının TMK 1007 sorumluluğuna ve satış zararına etkisini doğrudan inceler.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.1007/1
• TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.1007/1 — alıntı yeri: Türk Medenî Kanunu m.1007/1
• 6831 Sayılı Orman Kanunu — Ek m.22 (7584 sayılı Kanun m.14)
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49-52, 146
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.2, 190, 266-287
• Başak Görgeç, “Devletin Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluğu, Rücu Hakkı ve Tabi Olduğu Zamanaşımı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2016, C. 22, S. 3, s. 1185-1220
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru