Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi

Kapsam

Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sözleşmede ifa imkansızlığı ve borcun sona ermesi konusunda 7 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır” kuralıdır. İfanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur. Ayrıca “sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.27, 112-138 ve 77-82

Sözleşmede ifa imkansızlığı ve borcun sona ermesi kapsamında m.27, 112-138 ve 77-82 hükümleri imkansızlık, uyarlama ve iade bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18 ve 23

Sözleşmede ifa imkansızlığı ve borcun sona ermesi kapsamında m.18 ve 23 hükümleri tacirin özeni ve ticari bildirim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 266-293

Sözleşmede ifa imkansızlığı ve borcun sona ermesi kapsamında m.190, 199 ve 266-293 hükümleri ispat ve teknik inceleme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Sözleşmeden Sonra Borçlunun Sorumlu Olmadığı Nedenle Edim Objektif Olarak İmkansızlaşırsa Borç Sona Erebilir; Karşı Edimin İadesi, Bildirim ve Zararı Artırmama Yükümlülüğü Ayrıca Uygulanır.

Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır. Bu ölçüt özellikle sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri üzerinden sınanır. Edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, nakit veya tedarik sıkıntısını otomatik mücbir sebep ve objektif imkansızlık kabul etmek ihtimalini güçlendirebilir.

İfanın Pahalılaşması, Gecikmesi veya Borçlu Bakımından Güçleşmesi Her Zaman İmkansızlık Değildir; Aşırı İfa Güçlüğü, Temerrüt, Kısmi İmkansızlık ve Başlangıçtaki İmkansızlık Farklı Sonuç Doğurur.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden ifanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sözleşme ve Teknik Şartname, İfa Takvimi, Ruhsat-Yasak ve Resmi Kararlar, Tedarik ve Üretim Kayıtları, Mücbir Sebep Bildirimleri, Alternatif İfa Araştırması, Ödeme ve Zarar Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi yönünden sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Sözleşme ve Teknik Şartname, İfa Takvimi, Ruhsat-Yasak ve Resmi Kararlar, Tedarik ve Üretim Kayıtları, Mücbir Sebep Bildirimleri, Alternatif İfa Araştırması, Ödeme ve Zarar Belgeleri.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri” kaydı, “Sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “ifanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Edimin Hangi Tarihte, Hangi Olayla, Kimler Bakımından ve Kalıcı-Geçici Olarak İmkansız Hale Geldiğini Teknik ve Resmi Belgelerle Belirlemek.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri dosyaya alınmalı ve borcun sona erdiğinin tespiti, karşı edimin iadesi, kısmi ifanın uyarlanması veya kusurlu imkansızlıkta zarar tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve borcun sona erdiğinin tespiti, karşı edimin iadesi, kısmi ifanın uyarlanması veya kusurlu imkansızlıkta zarar tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

İmkansızlığın Öğrenilmesiyle Bildirim Yapılmalı; İade, Tazminat ve Fesih Zamanaşımı ile Sözleşmedeki İhbar Süreleri Korunmalıdır.

Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden imkansızlığın öğrenilmesiyle bildirim yapılmalı; iade, tazminat ve fesih zamanaşımı ile sözleşmedeki ihbar süreleri korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Borcun Sona Erdiğinin Tespiti, Karşı Edimin İadesi, Kısmi İfanın Uyarlanması veya Kusurlu İmkansızlıkta Zarar Tazmini.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden borcun sona erdiğinin tespiti, karşı edimin iadesi, kısmi ifanın uyarlanması veya kusurlu imkansızlıkta zarar tazmini” talebi, “Sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır” koşuluyla ve sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “ifanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Sözleşmede İfa Sona Ermesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sözleşmede İfa Sona Ermesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ifanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sözleşmede İfa Sona Ermesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Nakit veya Tedarik Sıkıntısını Otomatik Mücbir Sebep ve Objektif İmkansızlık Kabul Etmek.

“Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları yönünden nakit veya tedarik sıkıntısını otomatik mücbir sebep ve objektif imkansızlık kabul etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek aşamasında sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “İfanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri
• Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İmkansızlığın öğrenilmesiyle bildirim yapılmalı; iade, tazminat ve fesih zamanaşımı ile sözleşmedeki ihbar süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

İmkansızlığın öğrenilmesiyle bildirim yapılmalı; iade, tazminat ve fesih zamanaşımı ile sözleşmedeki ihbar süreleri korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Borcun Sona Erdiğinin Tespiti, Karşı Edimin İadesi, Kısmi İfanın Uyarlanması veya Kusurlu İmkansızlıkta Zarar Tazmini Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Borcun sona erdiğinin tespiti, karşı edimin iadesi, kısmi ifanın uyarlanması veya kusurlu imkansızlıkta zarar tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır.

Dosyanın ilk önceliği edimin hangi tarihte, hangi olayla, kimler bakımından ve kalıcı-geçici olarak imkansız hale geldiğini teknik ve resmi belgelerle belirlemek, delil omurgası ise sözleşme ve teknik şartname, ifa takvimi, ruhsat-yasak ve resmi kararlar, tedarik ve üretim kayıtları, mücbir sebep bildirimleri, alternatif ifa araştırması, ödeme ve zarar belgeleri ile Sözleşmede İfa İmkansızlığı ve Borcun Sona Ermesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İmkansızlığın öğrenilmesiyle bildirim yapılmalı; iade, tazminat ve fesih zamanaşımı ile sözleşmedeki ihbar süreleri korunmalıdır. Borcun sona erdiğinin tespiti, karşı edimin iadesi, kısmi ifanın uyarlanması veya kusurlu imkansızlıkta zarar tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; nakit veya tedarik sıkıntısını otomatik mücbir sebep ve objektif imkansızlık kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — sözleşmede ifa sona ermesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından sözleşmeden sonra borçlunun sorumlu olmadığı nedenle edim objektif olarak imkansızlaşırsa borç sona erebilir; karşı edimin iadesi, bildirim ve zararı artırmama yükümlülüğü ayrıca uygulanır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — sözleşmede ifa sona ermesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; ifanın pahalılaşması, gecikmesi veya borçlu bakımından güçleşmesi her zaman imkansızlık değildir; aşırı ifa güçlüğü, temerrüt, kısmi imkansızlık ve başlangıçtaki imkansızlık farklı sonuç doğurur. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — sözleşmede ifa sona ermesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.27, 112-138 ve 77-82
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18 ve 23
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 266-293
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru