Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım

Kapsam

Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından kural olarak ortak karar gerekir; malın korunması, temsil boşluğu veya acil yönetim ihtiyacında mahkeme temsilci ya da kayyım benzeri koruyucu çözüm kurabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından kural olarak ortak karar gerekir; malın korunması, temsil boşluğu veya acil yönetim ihtiyacında mahkeme temsilci ya da kayyım benzeri koruyucu çözüm kurabilir” kuralıdır. Ortaklar arasındaki görüş ayrılığı tek başına bir ortağa sınırsız yönetim ve tasarruf yetkisi verilmesini haklı kılmaz; tedbir zorunlu ve geçici olmalıdır. Ayrıca “mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.702/2

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir.” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.702/2

Bu alıntı, TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.702/2 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım kapsamında m.702/2 hükümleri elbirliği mülkiyeti ve temsil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388

Elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım kapsamında m.382-388 hükümleri çekişmesiz yargı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.526-531

Elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım kapsamında m.526-531 hükümleri vekaletsiz iş görme bağlantısı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Mehmet Akçaal: Elbirliği Mülkiyetinde Yönetim

Elbirliği mülkiyetinde hak malın tamamına yayılır ve yönetimde oybirliği esastır; gecikmesinde tehlike bulunan koruma işleri ile ortaklık temsilcisi ayrık değerlendirilir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Elbirliği mülkiyetinde ortakların önceden belirlenmiş payları yoktur.” — Alıntının yeri: Öz

Elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım konusunda yararlanılan eser: Mehmet Akçaal, “Elbirliği Mülkiyetinde Yönetim”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, C. 9, S. 2, s. 211-249. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Elbirliğinin dayanağı miras, mal ortaklığı, aile malları veya adi ortaklık olarak belirlenir; özel yönetim hükümleri öncelikle uygulanır. Olağan yönetim, olağanüstü yönetim, tasarruf ve gecikmesinde tehlike bulunan koruma işlemleri ayrılır. Miras ortaklığında TMK m.640/3 uyarınca temsilci atanması mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesinden istenir; somut görev ve süre açıkça gösterilir. Kayyım gerektiren menfaat çatışması ile ortaklık temsilcisi aynı kurum sayılmamalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. M.702 genel elbirliği kuralıdır; miras ortaklığı temsilcisi, kayyım ve acil koruma yetkileri ortaklığın özel hükümlerinden ayrıca belirlenmelidir.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Elbirliği Mülkiyetinde Paylar Belirli Olmadığından Kural Olarak Ortak Karar Gerekir; Malın Korunması, Temsil Boşluğu veya Acil Yönetim İhtiyacında Mahkeme Temsilci Ya Da Kayyım Benzeri Koruyucu Çözüm Kurabilir.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından kural olarak ortak karar gerekir; malın korunması, temsil boşluğu veya acil yönetim ihtiyacında mahkeme temsilci ya da kayyım benzeri koruyucu çözüm kurabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve temsilci atanmasını elbirliği mülkiyetinin sona ermesi veya pay devri gibi değerlendirmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Ortaklar Arasındaki Görüş Ayrılığı Tek Başına Bir Ortağa Sınırsız Yönetim ve Tasarruf Yetkisi Verilmesini Haklı Kılmaz; Tedbir Zorunlu ve Geçici Olmalıdır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden ortaklar arasındaki görüş ayrılığı tek başına bir ortağa sınırsız yönetim ve tasarruf yetkisi verilmesini haklı kılmaz; tedbir zorunlu ve geçici olmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Mirasçılık ve Mülkiyet Kayıtları, Yönetim ve Gider İhtiyacı, Ortak Çağrıları, Kira ve Gelir Belgeleri, Bozulma veya Hak Kaybı Tehlikesi Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Mirasçılık ve Mülkiyet Kayıtları, Yönetim ve Gider İhtiyacı, Ortak Çağrıları, Kira ve Gelir Belgeleri, Bozulma veya Hak Kaybı Tehlikesi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Ortaklar arasındaki görüş ayrılığı tek başına bir ortağa sınırsız yönetim ve tasarruf yetkisi verilmesini haklı kılmaz; tedbir zorunlu ve geçici olmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Mülkiyet Türü, Ortakların Kimliği, Karar Alınamayan İşlem ve Gecikmenin Malvarlığına Etkisinin Belirlenmesi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden mülkiyet türü, ortakların kimliği, karar alınamayan işlem ve gecikmenin malvarlığına etkisinin belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi, belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Koruma İhtiyacı Doğduğunda Gecikmeden Başvurulmalı; Alacak, Kira ve Üçüncü Kişi İşlem Süreleri Ayrıca Muhafaza Edilmelidir.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden koruma ihtiyacı doğduğunda gecikmeden başvurulmalı; alacak, kira ve üçüncü kişi işlem süreleri ayrıca muhafaza edilmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Belirli Olağanüstü Yönetim İşlemi İçin Temsilci Atanması veya Malın Korunmasına Yönelik Sınırlı Yetki Verilmesi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Ortaklar arasındaki görüş ayrılığı tek başına bir ortağa sınırsız yönetim ve tasarruf yetkisi verilmesini haklı kılmaz; tedbir zorunlu ve geçici olmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (Kapatılan), E. 2016/18634, K. 2020/7652, 24.11.2020 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“mahkemece TMK’nin 427. maddesi uyarınca şartları oluşmadan ve talep de bu yönde olmaksızın yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir” — Alıntının yeri: Gerekçe; TMK m.640 miras ortaklığı temsilcisi ile TMK m.427 yönetim kayyımı ayrımı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Elbirliği mülkiyetinde olağanüstü yönetim ve kayyım bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Tereke değerlerinin korunması için miras ortaklığına temsilci atanması TMK m.640 kapsamında incelenmeli; koşulları oluşmadan yönetim kayyımı atanamaz. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Elbirliği hâlindeki tereke malvarlığının korunması ve ortaklığı temsil edecek kişinin atanması doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar genel elbirliği mülkiyetinde her olağanüstü yönetim işlemini değil, miras kalan restoran ve markanın korunmasında temsilci-kayyım ayrımını çözer.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Temsilci Atanmasını Elbirliği Mülkiyetinin Sona Ermesi veya Pay Devri Gibi Değerlendirmek.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden temsilci atanmasını elbirliği mülkiyetinin sona ermesi veya pay devri gibi değerlendirmek” riski gerçekleşirse belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/18634, K. 2020/7652 ile elbirliği mülkiyetinin yönetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi
• Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• mülkiyet türü, ortakların kimliği, karar alınamayan işlem ve gecikmenin malvarlığına etkisinin belirlenmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Koruma ihtiyacı doğduğunda gecikmeden başvurulmalı; alacak, kira ve üçüncü kişi işlem süreleri ayrıca muhafaza edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım İncelemesinde İddia, Karşı Görüş, Kanun Dayanağı ve İçtihat Somut Olayla Nasıl Eşleştirilmelidir?

Elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından kural olarak ortak karar gerekir; malın korunması, temsil boşluğu veya acil yönetim ihtiyacında mahkeme temsilci ya da kayyım benzeri koruyucu çözüm kurabilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar Mirasçılık ve Mülkiyet Kayıtları, Yönetim ve Gider İhtiyacı, Ortak Çağrıları, Kira ve Gelir Belgeleri, Bozulma veya Hak Kaybı Tehlikesi ile Karşılaştırılmalıdır?

Mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Mülkiyet türü, ortakların kimliği, karar alınamayan işlem ve gecikmenin malvarlığına etkisinin belirlenmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Koruma ihtiyacı doğduğunda gecikmeden başvurulmalı; alacak, kira ve üçüncü kişi işlem süreleri ayrıca muhafaza edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Belirli Olağanüstü Yönetim İşlemi İçin Temsilci Atanması veya Malın Korunmasına Yönelik Sınırlı Yetki Verilmesi İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Elbirliği mülkiyetinde paylar belirli olmadığından kural olarak ortak karar gerekir; malın korunması, temsil boşluğu veya acil yönetim ihtiyacında mahkeme temsilci ya da kayyım benzeri koruyucu çözüm kurabilir.

Dosyanın ilk önceliği mülkiyet türü, ortakların kimliği, karar alınamayan işlem ve gecikmenin malvarlığına etkisinin belirlenmesi, delil omurgası ise mirasçılık ve mülkiyet kayıtları, yönetim ve gider ihtiyacı, ortak çağrıları, kira ve gelir belgeleri, bozulma veya hak kaybı tehlikesi ile Elbirliği Mülkiyetinde Olağanüstü Yönetim ve Kayyım uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Koruma ihtiyacı doğduğunda gecikmeden başvurulmalı; alacak, kira ve üçüncü kişi işlem süreleri ayrıca muhafaza edilmelidir. Belirli olağanüstü yönetim işlemi için temsilci atanması veya malın korunmasına yönelik sınırlı yetki verilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; temsilci atanmasını elbirliği mülkiyetinin sona ermesi veya pay devri gibi değerlendirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan), E. 2016/18634, K. 2020/7652, 24.11.2020 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Tereke değerlerinin korunması için miras ortaklığına temsilci atanması TMK m.640 kapsamında incelenmeli; koşulları oluşmadan yönetim kayyımı atanamaz.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.702/2
• TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.702/2 — alıntı yeri: Türk Medenî Kanunu m.702/2
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.382-388
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.526-531
• Mehmet Akçaal, “Elbirliği Mülkiyetinde Yönetim”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, C. 9, S. 2, s. 211-249
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru