Hukuki İncelemeler ve Yargı Kararları

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat; İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.658 kelime · 17 dk

İLGİLİ İÇTİHAT

Konuyla ilgili içtihatlar

Bu makaleyle ilgili 3 kararı inceleyin →

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ·

Yürütmenin Durdurulmasıyla Geciken İnşaatta Kira Kaybından Makul Süre İndirimi

2023/1387 E. · 2026/4891 K.

Geçici korumanın uygulanmasından doğduğu ileri sürülen zararın gerçekleşmesi ve hesaplanması ayrıca kanıtlanmalıdır.

Uygulama sınırı: Makale adli ihtiyati tedbir rejimini anlatır; karar idari yürütmenin durdurulmasıyla ilişkilendirilen somut inşaat kira kaybının hesabına ilişkindir ve bütün sorumluluk koşullarını eşitlemez.

Kararın tam metnini inceleyin →

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ·

Kiralananı Göstermeye İzin Davasında Şartları Varsa İhtiyati Tedbir Verilebilmesi

2024/4081 E. · 2025/1441 K.

Yaklaşık ispat ve gecikme tehlikesi kapsamında eda veya düzenleme amaçlı geçici koruma değerlendirilebileceği; talebin esasla benzerliğinin tek başına mutlak tedbir yasağı olmadığı açıklanmıştır.

Uygulama sınırı: Her davada nihai talebin tedbirle karşılanması sonucu çıkmaz; somut şartlar ve karşı tarafın menfaatleri değerlendirilmelidir. Teminat veya haksız tedbir tazminatı miktarı belirlenmemiştir.

Kararın tam metnini inceleyin →

Kapsam

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ihtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat konusunda 3 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “ihtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir” kuralıdır. Talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir. Ayrıca “hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden” — Alıntının yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389/1, ilk bölüm

Bu alıntı, TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.389/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat kapsamında m.389/1 hükümleri tedbir koşulları, teminat ve tazminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49 ve Devamı

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat kapsamında m.49 ve devamı hükümleri haksız tedbirden doğabilecek zarar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.35 ve 36

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat kapsamında m.35 ve 36 hükümleri mülkiyet ve mahkemeye erişim dengesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Nihat Güman: İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararlarında Mahkemelerin Takdir Yetkisi

Tedbirde yaklaşık ispat ve güncel tehlike gösterilmeli; hâkim takdirini ölçülülük, teminat, karşı tarafın dinlenilmesi ve etkili itiraz güvenceleri içinde kullanmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“geçici hukuki korumanın temel amacının tarafların haklarını kesin hüküm verilene kadar koruma olduğunu” — Alıntının yeri: Öz

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat konusunda yararlanılan eser: Nihat Güman, “İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararlarında Mahkemelerin Takdir Yetkisi”, İstanbul Hukuk Mecmuası, 2026, C. 84, S. 1, s. 139-166. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Tedbir, dava açılmadan önce esas uyuşmazlıkta görevli ve yetkili mahkemeden; dava sırasında davaya bakan mahkemeden istenir. Hakkın varlığı yaklaşık ispatla, yakın zarar tehlikesi güncel olay ve belgelerle gösterilir. Eda veya düzenleme amaçlı geçici koruma, sırf asıl talebe benzer sonuç doğurması nedeniyle kategorik reddedilmez; somut koşullar, geçicilik ve karşı tarafın menfaatleri incelenir. Mahkemenin belirlediği teminat yatırılmalı; dava öncesi tedbirde uygulanmanın talep edildiği tarihten başlayan iki haftalık esas dava ve evrak ibrazı yükümlülüğü ile uygulama istemi süresi ayrı izlenmelidir. Haksız tedbir tazminatı ve karşı tarafın itirazı ayrıca değerlendirilir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden ihtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları üzerinden sınanır. Asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yaklaşık ispatı hiç belge sunmadan yalnız iddianın ciddiyetiyle eş tutmak ihtimalini güçlendirebilir.

Talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları” kaydı, “İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Asıl Hak, Güncel Tehlike, İstenen Tedbir ve Tedbirin Uygulanacağı Kişi veya Malvarlığının Eşleştirilmesi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları dosyaya alınmalı ve uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Tedbir her aşamada istenebilse de tehlike öğrenildikten sonra açıklanamayan gecikme aciliyet ve ölçülülük değerlendirmesini zayıflatabilir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden tedbir her aşamada istenebilse de tehlike öğrenildikten sonra açıklanamayan gecikme aciliyet ve ölçülülük değerlendirmesini zayıflatabilir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Uyuşmazlık Konusu Üzerinde Sonucu Koruyacak, Dar Kapsamlı ve İnfazı Mümkün İhtiyati Tedbir.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir” talebi, “İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir” koşuluyla ve hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2012/4060, K. 2012/5172, 06.07.2012 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Bu sebepledir ki ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır.” — Alıntının yeri: Yargıtay; Gerekçe, Tedbir talep eden taraf... paragrafının yaklaşık ispat ve teminat açıklaması

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 03.11.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Gerekçesiz ihtiyati tedbir ret kararının bozulması.

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, kural olarak teminat, çıkar dengesi ve hukuki gerekçe gereğini doğrudan açıklar. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, kural olarak teminat, çıkar dengesi ve hukuki gerekçe gereğini doğrudan açıklar.

Kararın uygulanma sınırı: Bozma tedbirin haklı bulunduğu veya haksız tedbir tazminatının koşullarının oluştuğu anlamına gelmez; ret kararının gerekçesizliğine ilişkindir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Yaklaşık İspatı Hiç Belge Sunmadan Yalnız İddianın Ciddiyetiyle Eş Tutmak.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden yaklaşık ispatı hiç belge sunmadan yalnız iddianın ciddiyetiyle eş tutmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi aşamasında hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Talebin güçlü görünmesi tek başına karşı tarafı tamamen sonuçsuz bırakacak ölçüsüz bir tedbiri haklı kılmaz; teminat ve daha dar koruma seçenekleri değerlendirilmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2012/4060, K. 2012/5172 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları
  • İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Tedbir her aşamada istenebilse de tehlike öğrenildikten sonra açıklanamayan gecikme aciliyet ve ölçülülük değerlendirmesini zayıflatabilir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir?

İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları tek başına yeterli midir?

Hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat, teminat ve tazminat bakımından tebliğ ve öğrenme kayıtları nasıl tutulmalıdır?

Tedbir her aşamada istenebilse de tehlike öğrenildikten sonra açıklanamayan gecikme aciliyet ve ölçülülük değerlendirmesini zayıflatabilir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir hangi delillere dayanmalıdır?

Uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İhtiyati tedbirde hakka ilişkin yaklaşık ispat ile mevcut durumun değişmesine veya gecikmeye bağlı tehlike birlikte değerlendirilir. Koruma geçicidir; eda veya düzenleme amaçlı tedbir, asıl talebe yakın sonuç doğurması gerekçesiyle kategorik olarak reddedilmez. Somut koşullar ve tarafların menfaatleri ölçülü biçimde incelenmelidir.

Dosyanın ilk önceliği asıl hak, güncel tehlike, istenen tedbir ve tedbirin uygulanacağı kişi veya malvarlığının eşleştirilmesi, delil omurgası ise hakkın varlığını ve yakın tehlikeyi gösteren sözleşme, ihtar, sicil kaydı, ödeme belgesi ve güncel işlem kayıtları ile İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Tedbir her aşamada istenebilse de tehlike öğrenildikten sonra açıklanamayan gecikme aciliyet ve ölçülülük değerlendirmesini zayıflatabilir. Uyuşmazlık konusu üzerinde sonucu koruyacak, dar kapsamlı ve infazı mümkün ihtiyati tedbir talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yaklaşık ispatı hiç belge sunmadan yalnız iddianın ciddiyetiyle eş tutmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Hukuki İncelemeler ve Yargı Kararları11 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İhtiyati Tedbirde Yaklaşık İspat, Teminat ve Tazminat konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Hukuki İncelemeler ve Yargı KararlarıHukuk Davasında Cevap Dilekçesi Verilmezse Ne Olur?

HMK 128 uyarınca cevap dilekçesi verilmezse otomatik kabul olmaz. Kanuni inkar, yeni savunma, delil sunma ve süre ayrımı.

İncele →
Hukuki İncelemeler ve Yargı KararlarıTerditli Davada Asli ve İkinci Talebin İncelenme Sırası

Terditli davada HMK 111 uyarınca asıl ve ikinci talebin sırası, mahkemenin esastan ret kararı ve her talep için ispat düzeni.

İncele →
Hukuki İncelemeler ve Yargı KararlarıHukuk Davasında Bekletici Sorun ve Dış Başvuru Süresi

HMK 165 kapsamında başka dava veya idari kararın beklenmesi, başvuru için verilen süre ve bu süreye uyulmamasının sonucu.

İncele →