Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri

Kapsam

Borçlu elinde ve üçüncü kişi elinde haciz, birlikte zilyetlik, organik bağ, fatura, ticari defter, seri numarası, muhafaza ve takibin devamı kararları ele alınır. İstihkak uyuşmazlığında ispat yükü haciz mahallindeki fiili hakimiyet karinesine göre dağıtılır; sonradan düzenlenebilen belgeler tek başına mülkiyeti kanıtlamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, hacizde istihkak davasında mülkiyet karineleri konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Takip Yolunun ve İcra İşleminin Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “borçlu ile üçüncü kişinin malı birlikte elinde bulundurması halinde mal kural olarak borçlu elinde sayılır” kuralıdır. Üçüncü kişinin iddiası istihkak prosedürü içinde alacaklıya ve borçluya bildirilmelidir. Ayrıca “mülkiyet iddiası belgenin tarihi, ödeme kaydı, malın ayırt edici özelliği ve fiili kullanım ile birlikte ispatlanır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.97/A

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Bir menkul malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır.” — Alıntının yeri: İcra ve İflâs Kanunu m.97/a, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu kabul metni ve sonraki m.97/a sistematiği üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Hacizde istihkak davasında mülkiyet karineleri kapsamında m.97/a hükümleri istihkak iddiası ve dava prosedürü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 222

Hacizde istihkak davasında mülkiyet karineleri kapsamında m.190, 199, 222 hükümleri ispat, belge ve ticari defterler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Talih Uyar; Cüneyt Uyar: İcra Hukuk Mahkemesince ‘istihkak İddiasının Kabulüne’ Ve/Veya ‘istihkak İddiasının Reddine’ Karar Verilmesini Gerektiren Nedenler

Haciz adresi, zilyetlik, borcun ve işletmenin kuruluş tarihleri, organik bağ ile muvazaa emarelerinin mülkiyet karinesi ve ispat yüküne etkisini karar örnekleri üzerinden değerlendirir. Bu yaklaşım, bu takip uyuşmazlığı içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Ancak ‘usulüne uygun’ olarak ve ‘borçlu ya da üçüncü kişi veya bu kişilerin yetkili temsilcileri’ tarafından yapılmış (geçerli) istihkak iddiası, istihkak davasına konu olabilir.” — Alıntının yeri: Tam metin, basılı s.283, Giriş, ilk paragrafın üçüncü cümlesi

Hacizde istihkak davasında mülkiyet karineleri konusunda yararlanılan eser: Talih Uyar; Cüneyt Uyar, “İcra Hukuk Mahkemesince ‘İstihkak İddiasının Kabulüne’ ve/veya ‘İstihkak İddiasının Reddine’ Karar Verilmesini Gerektiren Nedenler”, Ankara Barosu Dergisi, 2023, C. 81, S. 2, s. 281-319. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Haciz tutanağındaki adres, hazır bulunan kişiler ve zilyetlik açıklamaları; fatura, banka ödemesi, demirbaş kaydı, ticari defter ve faaliyet başlangıcıyla karşılaştırılmalıdır. İstihkak iddiası, takibin tarafı olmayan gerçek hak sahibi adına ve özel sürelerde ileri sürülmeli; malın borçluyla birlikte mi üçüncü kişinin münhasır zilyetliğinde mi olduğu ispat yükü bakımından açıkça tartışılmalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; alıntı gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete değişiklik metniyle karşılaştırılmıştır. MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından güncel konsolide metin ve olay tarihindeki yürürlük ayrıca kontrol edilmelidir. m.97/a sonradan eklenen bir hükümdür; TBMM bağlantısı tarihsel kabul metnidir ve güncel ek hükmün satır doğrulaması değildir. İddia, takibin durması, dava süresi ve karineler güncel MBS'den teyit edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukuki Analiz Omurgası

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri dosyasında önce çözülmesi gereken ana mesele, “Haczedilen taşınırın borçluya mı üçüncü kişiye mi ait olduğu, zilyetlik ve belge düzeni birlikte nasıl belirlenir?” sorusudur. Bu soru tek bir kanun maddesine indirgenmemelidir. İlk olarak tarafların hukuki sıfatı, hakkı doğurduğu ileri sürülen işlem veya olay, karşı tarafın itirazı ve istenen hüküm ayrı satırlarda gösterilmelidir. Ardından “Borçlu ile üçüncü kişinin malı birlikte elinde bulundurması halinde mal kural olarak borçlu elinde sayılır.” ölçütü kurucu vakıalarla eşleştirilmeli; “Mahkeme takibin devamı veya ertelenmesi kararının dava ve tazminat sonuçlarını açıkça göstermelidir.” kuralının iddiayı sınırlandırıp sınırlandırmadığı incelenmelidir. Böyle bir mesele haritası, maddi hukuk tartışmasını görev, süre ve ispat sorunlarından ayırır; dilekçenin hem vakıa hem talep bölümünde aynı hukuki tezin izlenebilmesini sağlar.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri bakımından ispat planı, dosyadaki belgelerin yalnız listesinden ibaret tutulmamalıdır. Haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları hakkın doğumuna, kapsamına veya ihlaline ilişkin hangi vakıayı kanıtlıyorsa bu bağlantı açıkça yazılmalıdır. Fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları ise ilk kaydın tarihini, tarafını ya da içeriğini doğrulayan bağımsız kayıt olarak değerlendirilmelidir. Belgenin aslı, düzenleyeni, oluşturulma zamanı ve sonraki değişiklikleri belirlenmeden yalnız ekran görüntüsüne veya taraf anlatımına dayanılması sağlıklı değildir. Karşı tarafın ileri sürebileceği aidiyet, kapsam, sahtelik, ödeme, zamanaşımı ya da yetki itirazı için ayrıca karşı delil sütunu açılmalı; ispat yükü her çekişmeli vakıa yönünden bağımsız belirlenmelidir.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri uyuşmazlığında usul takvimi zilyetlik durumunun haciz anında saptanması ile başlatılmalıdır. Dava veya başvuru öncesi zorunlu yol, görevli ve yetkili merci, harç, tebligat, kesinleşme ve kanun yolu tarihleri aynı çizelgede fakat ayrı hukuki nitelikleriyle tutulmalıdır. İİK m.96-99 içindeki kısa başvuru süreleri haciz türüne göre ayrı hesaplanır. Bu uyarı uygulanırken yalnız son gün hesaplanmamalı; sürenin hangi olayla başladığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve adli tatil ya da özel süre hükmünün etkisi de yazılı biçimde gerekçelendirilmelidir. İcra mahkemesi ara kararının takibi aşamasında verilecek kararın infaza veya fiilî uygulamaya elverişli olması için hüküm sonucunun kişi, işlem, dönem ve tutar bakımından tereddüt doğurmayacak açıklıkta kurulması gerekir.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri yönünden talep stratejisi hazırlanırken istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılması aynı hukuki sonucun farklı anlatımlarıymış gibi üst üste yazılmamalıdır. Her talebin dayandığı vakıa, kanun hükmü, ispat aracı, faiz veya feri sonuç ve kabul hâlinde kurulması istenen hüküm ayrı gösterilmelidir. Talepler birbirini dışlıyorsa terdit sırası; birlikte hükmedilebiliyorsa yığılma ilişkisi; miktar başlangıçta tam belirlenemiyorsa bunun maddi ve usuli nedeni açıklanmalıdır. Geçici koruma istenmesi, esas talebin peşinen kabulü anlamına gelmeyecek biçimde güncel tehlike ve orantılılıkla sınırlandırılmalıdır. Böylece mahkeme, tarafın gerçekte hangi hukuki korumayı istediğini yorum yoluyla tamamlamak zorunda kalmaz.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri hakkında karşı görüş analizi yapılmadan hazırlanan metin, dosyanın güçlü tarafını gösterse bile kararın bozulma veya reddedilme riskini yeterince karşılamaz. Özellikle haciz mahallindeki fiili durumu tutanağa yazdırmamak ihtimali; karşı tarafın en güçlü savunması kabul edilerek test edilmelidir. Bu savunmanın hangi maddi vakıaya ve hangi kanuni sonuca dayandığı ayrıştırıldıktan sonra, cevabın kanun alıntısı, delil ve içtihatla ayrı ayrı desteklenmesi gerekir. Yargıtay kararının esas ve karar numarasının doğru olması tek başına yeterli değildir; kararın olayları, uygulanan kanun metninin tarihi, inceleme türü ve sonucu eldeki dosyayla karşılaştırılmalıdır. Farklı belirleyici vakıa varsa karar emsal diye değil, ayrıştırılarak kullanılmalıdır.

Takibe Uygulanacak Özel Kurallar

Borçlu ile Üçüncü Kişinin Malı Birlikte Elinde Bulundurması Halinde Mal Kural Olarak Borçlu Elinde Sayılır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden borçlu ile üçüncü kişinin malı birlikte elinde bulundurması halinde mal kural olarak borçlu elinde sayılır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve haciz mahallindeki fiili durumu tutanağa yazdırmamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Üçüncü Kişinin İddiası İstihkak Prosedürü İçinde Alacaklıya ve Borçluya Bildirilmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden üçüncü kişinin iddiası istihkak prosedürü içinde alacaklıya ve borçluya bildirilmelidir. Bu ölçüt özellikle fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları üzerinden sınanır. İstihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yalnız faturaya dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Mülkiyet İddiası Belgenin Tarihi, Ödeme Kaydı, Malın Ayırt Edici Özelliği ve Fiili Kullanım ile Birlikte İspatlanır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için ticari defter ve envanter listesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden mülkiyet iddiası belgenin tarihi, ödeme kaydı, malın ayırt edici özelliği ve fiili kullanım ile birlikte ispatlanır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Mahkeme Takibin Devamı veya Ertelenmesi Kararının Dava ve Tazminat Sonuçlarını Açıkça Göstermelidir.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden mahkeme takibin devamı veya ertelenmesi kararının dava ve tazminat sonuçlarını açıkça göstermelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve İİK m.97 ile m.99 prosedürünü karıştırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Takip Dosyası, Tebligat ve İspat

Haciz Tutanağı ve Haciz Mahalli Fotoğrafları.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Fatura, İrsaliye ve Ödeme Kayıtları.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları” kaydı, “Üçüncü kişinin iddiası istihkak prosedürü içinde alacaklıya ve borçluya bildirilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Ticari Defter ve Envanter Listesi.

Bu delil öncelikle “mülkiyet iddiası belgenin tarihi, ödeme kaydı, malın ayırt edici özelliği ve fiili kullanım ile birlikte ispatlanır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden ticari defter ve envanter listesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İcra Dairesi, İcra Mahkemesi ve Genel Mahkeme Ayrımı

Zilyetlik Durumunun Haciz Anında Saptanması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden zilyetlik durumunun haciz anında saptanması” işlemi yürütülürken takip türü, taraf sıfatı, tebligat ve özel süre birlikte incelenir. Eksik haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları, istihkak iddiasının kabulü talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İstihkak İddiasının Tutanağa Geçirilmesi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden istihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi” işlemi, takip yolunun ayrı bir aşamasıdır. Fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları dosyaya alınmalı; icra dairesi, icra mahkemesi ve genel mahkeme arasındaki görev ayrımı somut işleme göre yapılmalıdır.

İcra Mahkemesi Ara Kararının Takibi.

Bu aşamanın amacı ticari defter ve envanter listesi ile takip işlemi arasındaki bağı denetlemektir. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden icra mahkemesi ara kararının takibi” adımından sonra şikâyet, itiraz veya dava süresi ile takibin durup durmadığı ayrıca kaydedilmelidir.

Şikâyet, İtiraz ve Dava Süreleri

İİK m.96-99 İçindeki Kısa Başvuru Süreleri Haciz Türüne Göre Ayrı Hesaplanır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden İİK m.96-99 içindeki kısa başvuru süreleri haciz türüne göre ayrı hesaplanır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstihkak İddiası Haciz Sırasında veya Öğrenmeden İtibaren Kanuni Sürede Bildirilmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden istihkak iddiası haciz sırasında veya öğrenmeden itibaren kanuni sürede bildirilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebligat ve Ara Karar Tarihleri Bekletici Sürelerle Birlikte İzlenmelidir.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden tebligat ve ara karar tarihleri bekletici sürelerle birlikte izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İcra mahkemesi ara kararının takibi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Takibin ve İcra İşleminin Somut Sonucu

İstihkak İddiasının Kabulü.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden istihkak iddiasının kabulü” isteminin şikâyet, itiraz veya dava yolundan hangisine ait olduğu belirtilmelidir. Haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları bulunmadığında takip sonucu varsayımla genişletilmemelidir.

Haczin Kaldırılması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden haczin kaldırılması” istemi, “Üçüncü kişinin iddiası istihkak prosedürü içinde alacaklıya ve borçluya bildirilmelidir” koşuluyla ve fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları ile ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi veya takibin durması sonucu açıkça gösterilmelidir.

Takibin Ertelenmesi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden takibin ertelenmesi” sonucu isteniyorsa hüküm veya karar, takip dosyasında uygulanabilecek açıklıkta kurulmalıdır. Dayanak kayıt ticari defter ve envanter listesi, temel ölçüt ise “mülkiyet iddiası belgenin tarihi, ödeme kaydı, malın ayırt edici özelliği ve fiili kullanım ile birlikte ispatlanır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/735, K. 2020/445, 23.06.2020 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Ticari işletme rehni de diğer rehin hakları gibi rehinli alacaklıya ticari işletme veya belirli unsurlarına başvurarak alacağını öncelikle elde etme imkânı sağlayan” — Alıntının yeri: Gerekçe, § 16; rehinli üçüncü kişinin ayni hakkı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Hacizde istihkak davasında mülkiyet karineleri bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin ayni hakkı, zilyetlik ve mülkiyet karineleri ile sicil, fatura, ödeme ve fiilî hâkimiyet delilleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Üçüncü kişinin ayni hak iddiasını hacizde istihkak davasıyla ileri sürmesi ve öncelik hakkı doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Somut hak, mülga Ticari İşletme Rehni Kanunu döneminde kurulmuş rehindir; mülkiyet iddiasındaki İİK m.96-99 karineleri ve ispat yükü ayrıca belirlenmelidir.

Takip Yolu, Süre ve Sıfat Hataları

Haciz Mahallindeki Fiili Durumu Tutanağa Yazdırmamak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden haciz mahallindeki fiili durumu tutanağa yazdırmamak” riski gerçekleşirse istihkak iddiasının kabulü talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Yalnız Faturaya Dayanmak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden yalnız faturaya dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İstihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi aşamasında fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Organik Bağı Tek Başına Mülkiyet Delili Saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden organik bağı tek başına mülkiyet delili saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, ticari defter ve envanter listesi delili ve “Mülkiyet iddiası belgenin tarihi, ödeme kaydı, malın ayırt edici özelliği ve fiili kullanım ile birlikte ispatlanır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

İİK m.97 ile m.99 Prosedürünü Karıştırmak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden İİK m.97 ile m.99 prosedürünü karıştırmak” riski gerçekleşirse istihkak iddiasının kabulü talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Malın Ayırt Edici Bilgilerini Sunmamak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/735, K. 2020/445 yönünden malın ayırt edici bilgilerini sunmamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İstihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi aşamasında fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları
• fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları
• ticari defter ve envanter listesi

• zilyetlik durumunun haciz anında saptanması
• istihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi
• icra mahkemesi ara kararının takibi

• Süre çizelgesinde İİK m.96-99 içindeki kısa başvuru süreleri haciz türüne göre ayrı hesaplanır. İstihkak iddiası haciz sırasında veya öğrenmeden itibaren kanuni sürede bildirilmelidir. Tebligat ve ara karar tarihleri bekletici sürelerle birlikte izlenmelidir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Haczedilen Taşınırın Borçluya Mı Üçüncü Kişiye Mi Ait Olduğu, Zilyetlik ve Belge Düzeni Birlikte Nasıl Belirlenir?

İstihkak uyuşmazlığında ispat yükü haciz mahallindeki fiili hakimiyet karinesine göre dağıtılır; sonradan düzenlenebilen belgeler tek başına mülkiyeti kanıtlamaz. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Haciz Tutanağı ve Haciz Mahalli Fotoğrafları Tek Başına Yeterli Midir?

Haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları, fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları, ticari defter ve envanter listesi birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Zilyetlik durumunun haciz anında saptanması; istihkak iddiasının tutanağa geçirilmesi; icra mahkemesi ara kararının takibi. Takip yolu, icra dairesi ile mahkeme arasındaki görev ayrımı, tebligat ve özel şikâyet veya itiraz süresi ayrıca doğrulanmalıdır.

Hacizde İstihkak Davasında Mülkiyet Karineleri Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

İİK m.96-99 içindeki kısa başvuru süreleri haciz türüne göre ayrı hesaplanır. İstihkak iddiası haciz sırasında veya öğrenmeden itibaren kanuni sürede bildirilmelidir. Tebligat ve ara karar tarihleri bekletici sürelerle birlikte izlenmelidir.

İstihkak İddiasının Kabulü Hangi Delillere Dayanmalıdır?

İstihkak iddiasının kabulü, haczin kaldırılması, takibin ertelenmesi somut takip işlemiyle ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi, takibin durması veya sürmesi sonucu infaza elverişli açıklıkta gösterilmelidir.

Sonuç

Bu takip uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Haczedilen taşınırın borçluya mı üçüncü kişiye mi ait olduğu, zilyetlik ve belge düzeni birlikte nasıl belirlenir” sorusu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İstihkak uyuşmazlığında ispat yükü haciz mahallindeki fiili hakimiyet karinesine göre dağıtılır; sonradan düzenlenebilen belgeler tek başına mülkiyeti kanıtlamaz.

Dosyanın ilk önceliği zilyetlik durumunun haciz anında saptanması, delil omurgası ise haciz tutanağı ve haciz mahalli fotoğrafları ile fatura, irsaliye ve ödeme kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İİK m.96-99 içindeki kısa başvuru süreleri haciz türüne göre ayrı hesaplanır. İstihkak iddiasının kabulü talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; haciz mahallindeki fiili durumu tutanağa yazdırmamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/735, K. 2020/445, 23.06.2020 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin ayni hakkı, zilyetlik ve mülkiyet karineleri ile sicil, fatura, ödeme ve fiilî hâkimiyet delilleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.97/a
• TBMM, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu kabul metni ve sonraki m.97/a sistematiği — alıntı yeri: İcra ve İflâs Kanunu m.97/a, ilk cümle
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 222
• Talih Uyar; Cüneyt Uyar, “İcra Hukuk Mahkemesince ‘İstihkak İddiasının Kabulüne’ ve/veya ‘İstihkak İddiasının Reddine’ Karar Verilmesini Gerektiren Nedenler”, Ankara Barosu Dergisi, 2023, C. 81, S. 2, s. 281-319
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru