Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı

Kapsam

Tam-kısmi ıslah, talep sonucu değişikliği, yeni vakıa ve delil, harç, zamanaşımı defi, ek dava ve bozma sonrası ıslah ele alınır. Islah, taraf usul işlemini geriye etkili düzelten istisnai kurumdur; belirsiz alacakta talep artırımı ise kanunun tanıdığı ayrı bir tamamlayıcı işlemdir ve sonuçları özdeş değildir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ıslah, talep artırımı ve zamanaşımı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve aynı tarafça kural olarak bir kez yapılabilir” kuralıdır. Talep artırımı belirsiz alacak davasına özgüdür ve miktarın belirlenebilir hale gelmesinden sonra kullanılır. Ayrıca “kısmi davada artırılan bölüm bakımından zamanaşımı, ıslah veya ek dava tarihine göre ayrıca incelenir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.176/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir.” — Alıntının yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.176/1

Bu alıntı, TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.176/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Islah, talep artırımı ve zamanaşımı kapsamında m.176/1 hükümleri talep artırımı, iddia-savunma ve ıslah bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.146-161

Islah, talep artırımı ve zamanaşımı kapsamında m.146-161 hükümleri zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Okan Gündüz: Islahla Dava Değerinin Artırılması Sonucunda Ortaya Çıkan Bazı Hukuki Meseleler

Dava değerinin ıslahla artırılması; harcın tamamlanması, faiz talebinin kapsamı, ıslahın tekliği ve kısmi/belirsiz dava ayrımı bakımından birlikte ele alınmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bu makalemizin konusunu ıslah yolu ile dava değerinin artırılması ve buna ilişkin ortaya çıkan bazı hukuki sorunların incelenmesi oluşturmaktadır.” — Alıntının yeri: Öz

Islah, talep artırımı ve zamanaşımı konusunda yararlanılan eser: Okan Gündüz, “Islahla Dava Değerinin Artırılması Sonucunda Ortaya Çıkan Bazı Hukuki Meseleler”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017, S. 1, s. 193-214. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Islahın hangi usul işlemini ne ölçüde değiştirdiği ve tahkikatın sona erip ermediği açıkça belirlenmeli; artırılan değer üzerinden tamamlama harcı aynı işlemle yatırılmalıdır. Islah ile yeni bir vakıa veya talep ileri sürülüp sürülmediği, karşı tarafın zamanaşımı def’i ve ıslah tarihinin zamanaşımına etkisi talep kalemi bazında tartışılmalıdır. Belirsiz alacakta talep artırımı ile kısmi davada ıslah birbirinden ayrılmalı; faiz başlangıcı ve fer’î talepler yeni miktar için ayrıca yazılmalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. m.176/1 kabul metninden doğrulanmıştır; bozmadan sonra ıslah, tahkikatın bitimi ve 7251 sayılı Kanun değişiklikleri bakımından güncel m.177 bütünü ayrıca incelenmelidir.

Uyuşmazlığın Hukuki Analiz Omurgası

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı dosyasında önce çözülmesi gereken ana mesele, “Dava konusu veya talep miktarı hangi usuli araçla değiştirilebilir ve artırılan bölüm bakımından zamanaşımı ile faiz nasıl belirlenir?” sorusudur. Bu soru tek bir kanun maddesine indirgenmemelidir. İlk olarak tarafların hukuki sıfatı, hakkı doğurduğu ileri sürülen işlem veya olay, karşı tarafın itirazı ve istenen hüküm ayrı satırlarda gösterilmelidir. Ardından “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve aynı tarafça kural olarak bir kez yapılabilir.” ölçütü kurucu vakıalarla eşleştirilmeli; “Bozma sonrası ıslah imkanı, usuli kazanılmış hak ve HMK'nın güncel düzenlemesi çerçevesinde değerlendirilir.” kuralının iddiayı sınırlandırıp sınırlandırmadığı incelenmelidir. Böyle bir mesele haritası, maddi hukuk tartışmasını görev, süre ve ispat sorunlarından ayırır; dilekçenin hem vakıa hem talep bölümünde aynı hukuki tezin izlenebilmesini sağlar.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı bakımından ispat planı, dosyadaki belgelerin yalnız listesinden ibaret tutulmamalıdır. Dava ve cevap dilekçeleri hakkın doğumuna, kapsamına veya ihlaline ilişkin hangi vakıayı kanıtlıyorsa bu bağlantı açıkça yazılmalıdır. Ön inceleme ve tahkikat tutanakları ise ilk kaydın tarihini, tarafını ya da içeriğini doğrulayan bağımsız kayıt olarak değerlendirilmelidir. Belgenin aslı, düzenleyeni, oluşturulma zamanı ve sonraki değişiklikleri belirlenmeden yalnız ekran görüntüsüne veya taraf anlatımına dayanılması sağlıklı değildir. Karşı tarafın ileri sürebileceği aidiyet, kapsam, sahtelik, ödeme, zamanaşımı ya da yetki itirazı için ayrıca karşı delil sütunu açılmalı; ispat yükü her çekişmeli vakıa yönünden bağımsız belirlenmelidir.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı uyuşmazlığında usul takvimi dava türünün belirlenmesi ile başlatılmalıdır. Dava veya başvuru öncesi zorunlu yol, görevli ve yetkili merci, harç, tebligat, kesinleşme ve kanun yolu tarihleri aynı çizelgede fakat ayrı hukuki nitelikleriyle tutulmalıdır. Islah tahkikat bitene kadar yapılır. Bu uyarı uygulanırken yalnız son gün hesaplanmamalı; sürenin hangi olayla başladığı, bildirimin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve adli tatil ya da özel süre hükmünün etkisi de yazılı biçimde gerekçelendirilmelidir. Karşı tarafın zamanaşımı savunmasının alınması aşamasında verilecek kararın infaza veya fiilî uygulamaya elverişli olması için hüküm sonucunun kişi, işlem, dönem ve tutar bakımından tereddüt doğurmayacak açıklıkta kurulması gerekir.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı yönünden talep stratejisi hazırlanırken talep miktarının artırılması ile dava sebebi veya sonucunun ıslahı aynı hukuki sonucun farklı anlatımlarıymış gibi üst üste yazılmamalıdır. Her talebin dayandığı vakıa, kanun hükmü, ispat aracı, faiz veya feri sonuç ve kabul hâlinde kurulması istenen hüküm ayrı gösterilmelidir. Talepler birbirini dışlıyorsa terdit sırası; birlikte hükmedilebiliyorsa yığılma ilişkisi; miktar başlangıçta tam belirlenemiyorsa bunun maddi ve usuli nedeni açıklanmalıdır. Geçici koruma istenmesi, esas talebin peşinen kabulü anlamına gelmeyecek biçimde güncel tehlike ve orantılılıkla sınırlandırılmalıdır. Böylece mahkeme, tarafın gerçekte hangi hukuki korumayı istediğini yorum yoluyla tamamlamak zorunda kalmaz.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı hakkında karşı görüş analizi yapılmadan hazırlanan metin, dosyanın güçlü tarafını gösterse bile kararın bozulma veya reddedilme riskini yeterince karşılamaz. Özellikle artırım dilekçesini ıslah diye adlandırmanın sonuçlarını incelememek ihtimali; karşı tarafın en güçlü savunması kabul edilerek test edilmelidir. Bu savunmanın hangi maddi vakıaya ve hangi kanuni sonuca dayandığı ayrıştırıldıktan sonra, cevabın kanun alıntısı, delil ve içtihatla ayrı ayrı desteklenmesi gerekir. Yargıtay kararının esas ve karar numarasının doğru olması tek başına yeterli değildir; kararın olayları, uygulanan kanun metninin tarihi, inceleme türü ve sonucu eldeki dosyayla karşılaştırılmalıdır. Farklı belirleyici vakıa varsa karar emsal diye değil, ayrıştırılarak kullanılmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Islah Tahkikat Sona Erinceye Kadar ve Aynı Tarafça Kural Olarak Bir Kez Yapılabilir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve aynı tarafça kural olarak bir kez yapılabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok dava ve cevap dilekçeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve artırım dilekçesini ıslah diye adlandırmanın sonuçlarını incelememek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Talep Artırımı Belirsiz Alacak Davasına Özgüdür ve Miktarın Belirlenebilir Hale Gelmesinden Sonra Kullanılır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden talep artırımı belirsiz alacak davasına özgüdür ve miktarın belirlenebilir hale gelmesinden sonra kullanılır. Bu ölçüt özellikle ön inceleme ve tahkikat tutanakları üzerinden sınanır. İşlemin ıslah mı artırım mı olduğunun açıklanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, harcı süresinde yatırmamak ihtimalini güçlendirebilir.

Kısmi Davada Artırılan Bölüm Bakımından Zamanaşımı, Islah veya Ek Dava Tarihine Göre Ayrıca İncelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bilirkişi raporunun tebliğ tarihi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden kısmi davada artırılan bölüm bakımından zamanaşımı, ıslah veya ek dava tarihine göre ayrıca incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Bozma Sonrası Islah İmkanı, Usuli Kazanılmış Hak ve HMK'nın Güncel Düzenlemesi Çerçevesinde Değerlendirilir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma sonrası ıslah imkanı, usuli kazanılmış hak ve HMK'nın güncel düzenlemesi çerçevesinde değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ıslah veya artırım dilekçesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve artırılan kısımda zamanaşımını atlamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Dava ve Cevap Dilekçeleri.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden dava ve cevap dilekçeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken dava ve cevap dilekçeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Ön İnceleme ve Tahkikat Tutanakları.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ön inceleme ve tahkikat tutanakları” kaydı, “Talep artırımı belirsiz alacak davasına özgüdür ve miktarın belirlenebilir hale gelmesinden sonra kullanılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bilirkişi Raporunun Tebliğ Tarihi.

Bu delil öncelikle “kısmi davada artırılan bölüm bakımından zamanaşımı, ıslah veya ek dava tarihine göre ayrıca incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bilirkişi raporunun tebliğ tarihi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Islah veya Artırım Dilekçesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah veya artırım dilekçesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ıslah veya artırım dilekçesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Harç Makbuzu ve Tebliğ Belgesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden harç makbuzu ve tebliğ belgesi” kaydı, “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve aynı tarafça kural olarak bir kez yapılabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Dava Türünün Belirlenmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden dava türünün belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik dava ve cevap dilekçeleri, talep miktarının artırılması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İşlemin Islah Mı Artırım Mı Olduğunun Açıklanması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden işlemin ıslah mı artırım mı olduğunun açıklanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ön inceleme ve tahkikat tutanakları dosyaya alınmalı ve dava sebebi veya sonucunun ıslahı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Tahkikatın Sona Erip Ermediğinin Kontrolü.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; bilirkişi raporunun tebliğ tarihi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden tahkikatın sona erip ermediğinin kontrolü” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Harcın Tamamlanması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden harcın tamamlanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik ıslah veya artırım dilekçesi, faiz başlangıcının belirlenmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Karşı Tarafın Zamanaşımı Savunmasının Alınması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden karşı tarafın zamanaşımı savunmasının alınması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Harç makbuzu ve tebliğ belgesi dosyaya alınmalı ve zamanaşımı definin reddi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Islah Tahkikat Bitene Kadar Yapılır.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah tahkikat bitene kadar yapılır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Artırım İçin Miktarın Belirlenebilir Hale Geldiği Aşama İzlenir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden artırım için miktarın belirlenebilir hale geldiği aşama izlenir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Zamanaşımı Defi, Savunmanın Genişletilmesi Yasağı ve Islaha Cevap Süresi İçinde İleri Sürülür.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden zamanaşımı defi, savunmanın genişletilmesi yasağı ve ıslaha cevap süresi içinde ileri sürülür” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Tahkikatın sona erip ermediğinin kontrolü yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Talep Miktarının Artırılması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden talep miktarının artırılması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Dava ve cevap dilekçeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Dava Sebebi veya Sonucunun Islahı.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden dava sebebi veya sonucunun ıslahı” talebi, “Talep artırımı belirsiz alacak davasına özgüdür ve miktarın belirlenebilir hale gelmesinden sonra kullanılır” koşuluyla ve ön inceleme ve tahkikat tutanakları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Ek Dava.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ek dava olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil bilirkişi raporunun tebliğ tarihi, temel ölçüt ise “kısmi davada artırılan bölüm bakımından zamanaşımı, ıslah veya ek dava tarihine göre ayrıca incelenir” olacaktır.

Faiz Başlangıcının Belirlenmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden faiz başlangıcının belirlenmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Islah veya artırım dilekçesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Zamanaşımı Definin Reddi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden zamanaşımı definin reddi” talebi, “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve aynı tarafça kural olarak bir kez yapılabilir” koşuluyla ve harç makbuzu ve tebliğ belgesi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/7682, K. 2025/3456, 09.04.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“bozma sonrası yapılan yargılamada tahkikat işlemi yapıldığına göre taraflarca ıslah talebinde bulunulması mümkündür.” — Alıntının yeri: Gerekçe, 2 numaralı bent; bozma sonrası tahkikat ve maddi tazminat talebinin ıslahı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: kısmi bozma/kısmi onama.

Islah, talep artırımı ve zamanaşımı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Bozmadan sonra tahkikat işlemi yapılmışsa ıslah mümkündür; talep artırımının etkisi usuli aşama, bozma kapsamı ve karşı tarafın zamanaşımı savunmasıyla birlikte değerlendirilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Bozma sonrasında yeniden yapılan tahkikatta boşanmaya bağlı maddi tazminat talebinin ıslahla artırılıp artırılamayacağı doğrudan ele alınmıştır.

Kararın uygulanma sınırı: Karar aile hukukuna bağlı tazminat ve bozma sonrası tahkikat hakkındadır; ıslahın her alacakta zamanaşımına etkisini veya belirsiz alacakta talep artırımını bütünüyle çözmez.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Artırım Dilekçesini Islah Diye Adlandırmanın Sonuçlarını İncelememek.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden artırım dilekçesini ıslah diye adlandırmanın sonuçlarını incelememek” riski gerçekleşirse talep miktarının artırılması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Harcı Süresinde Yatırmamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden harcı süresinde yatırmamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin ıslah mı artırım mı olduğunun açıklanması aşamasında ön inceleme ve tahkikat tutanakları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Tahkikat Bittikten Sonra Islah.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden tahkikat bittikten sonra ıslah”. Bu savunmaya verilecek cevap, bilirkişi raporunun tebliğ tarihi delili ve “Kısmi davada artırılan bölüm bakımından zamanaşımı, ıslah veya ek dava tarihine göre ayrıca incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Artırılan Kısımda Zamanaşımını Atlamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden artırılan kısımda zamanaşımını atlamak” riski gerçekleşirse faiz başlangıcının belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Bozma Kapsamını Göz Ardı Etmek.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma kapsamını göz ardı etmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Karşı tarafın zamanaşımı savunmasının alınması aşamasında harç makbuzu ve tebliğ belgesi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• dava ve cevap dilekçeleri
• ön inceleme ve tahkikat tutanakları
• bilirkişi raporunun tebliğ tarihi
• ıslah veya artırım dilekçesi
• harç makbuzu ve tebliğ belgesi

• dava türünün belirlenmesi
• işlemin ıslah mı artırım mı olduğunun açıklanması
• tahkikatın sona erip ermediğinin kontrolü
• harcın tamamlanması
• karşı tarafın zamanaşımı savunmasının alınması

• Süre çizelgesinde Islah tahkikat bitene kadar yapılır. Artırım için miktarın belirlenebilir hale geldiği aşama izlenir. Zamanaşımı defi, savunmanın genişletilmesi yasağı ve ıslaha cevap süresi içinde ileri sürülür.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Dava Konusu veya Talep Miktarı Hangi Usuli Araçla Değiştirilebilir ve Artırılan Bölüm Bakımından Zamanaşımı ile Faiz Nasıl Belirlenir?

Islah, taraf usul işlemini geriye etkili düzelten istisnai kurumdur; belirsiz alacakta talep artırımı ise kanunun tanıdığı ayrı bir tamamlayıcı işlemdir ve sonuçları özdeş değildir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; dava ve cevap dilekçeleri ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı Bakımından Dava ve Cevap Dilekçeleri ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Dava ve cevap dilekçeleri, ön inceleme ve tahkikat tutanakları, bilirkişi raporunun tebliğ tarihi birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Dava türünün belirlenmesi; işlemin ıslah mı artırım mı olduğunun açıklanması; tahkikatın sona erip ermediğinin kontrolü; harcın tamamlanması; karşı tarafın zamanaşımı savunmasının alınması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Islah, Talep Artırımı ve Zamanaşımı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Islah tahkikat bitene kadar yapılır. Artırım için miktarın belirlenebilir hale geldiği aşama izlenir. Zamanaşımı defi, savunmanın genişletilmesi yasağı ve ıslaha cevap süresi içinde ileri sürülür.

Talep Miktarının Artırılması ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Talep miktarının artırılması, dava sebebi veya sonucunun ıslahı, ek dava, faiz başlangıcının belirlenmesi, zamanaşımı definin reddi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Dava konusu veya talep miktarı hangi usuli araçla değiştirilebilir ve artırılan bölüm bakımından zamanaşımı ile faiz nasıl belirlenir” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Islah, taraf usul işlemini geriye etkili düzelten istisnai kurumdur; belirsiz alacakta talep artırımı ise kanunun tanıdığı ayrı bir tamamlayıcı işlemdir ve sonuçları özdeş değildir.

Dosyanın ilk önceliği dava türünün belirlenmesi, delil omurgası ise dava ve cevap dilekçeleri ile ön inceleme ve tahkikat tutanakları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Islah tahkikat bitene kadar yapılır. Talep miktarının artırılması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; artırım dilekçesini ıslah diye adlandırmanın sonuçlarını incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/7682, K. 2025/3456, 09.04.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Bozmadan sonra tahkikat işlemi yapılmışsa ıslah mümkündür; talep artırımının etkisi usuli aşama, bozma kapsamı ve karşı tarafın zamanaşımı savunmasıyla birlikte değerlendirilir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.176/1
• TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.176/1 — alıntı yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.176/1
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.146-161
• Okan Gündüz, “Islahla Dava Değerinin Artırılması Sonucunda Ortaya Çıkan Bazı Hukuki Meseleler”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017, S. 1, s. 193-214
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru