İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları; Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.321 kelime · 16 dk

Kapsam

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, işçinin ücretsiz izne çıkarılması ve fesih hakları konusunda 7 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir” kuralıdır. Her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-sgk bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.22, 24-26, 32 ve 63

İşçinin ücretsiz izne çıkarılması ve fesih hakları kapsamında m.22, 24-26, 32 ve 63 hükümleri esaslı değişiklik, fesih ve ücret bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Mahkemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m.3-5

İşçinin ücretsiz izne çıkarılması ve fesih hakları kapsamında m.3-5 hükümleri arabuluculuk ve görev bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.4, 8, 80, 86 ve 102

İşçinin ücretsiz izne çıkarılması ve fesih hakları kapsamında m.4, 8, 80, 86 ve 102 hükümleri sigortalılık ve prim bildirimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Kanuni İstisnalar Dışında Ücretsiz İzin, Çalışma Koşulunda Esaslı Değişiklik Niteliğindedir ve İşçinin Yazılı Kabulünü Gerektirir; Tek Taraflı Uygulama Ücret, Haklı Fesih ve İşe İade Sonuçları Doğurabilir.

Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir. Bu ölçüt özellikle ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları üzerinden sınanır. İznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, işçinin işe gelmemesini yazılı ve özgür iradeye dayanan ücretsiz izin kabulü saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Her Çalışılmayan Dönem İşveren Dayatması Değildir; İşçinin Talebi, Kanuni İzin, Tarafların Gerçek Anlaşması, İşyerinin Kapanması ve Devamsızlık Olguları Ayrıştırılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Ücretsiz İzin Teklifi ve Kabulü, İş Sözleşmesi, Bordro ve Banka Kayıtları, Puantaj-SGK Bildirimleri, İşyeri Duyuruları, İşçinin İtirazı, Fesih Bildirimi ve Emsal Çalışan Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi yönünden ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İspat Planı ve Deliller

Ücretsiz İzin Teklifi ve Kabulü, İş Sözleşmesi, Bordro ve Banka Kayıtları, Puantaj-SGK Bildirimleri, İşyeri Duyuruları, İşçinin İtirazı, Fesih Bildirimi ve Emsal Çalışan Kayıtları.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları” kaydı, “Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

İznin Başlangıç-Bitişini, Öneriyi Yapan Tarafı, Yazılı Kabulü ve Bu Dönemde Ücret-SGK Bildiriminin Nasıl Yürütüldüğünü Belirlemek.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden iznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları dosyaya alınmalı ve ücretsiz izin uygulamasının geçersizliğinin tespiti, eksik ücret ve primlerin giderilmesi, koşulları varsa haklı fesih veya işe iade sonuçları talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve ücretsiz izin uygulamasının geçersizliğinin tespiti, eksik ücret ve primlerin giderilmesi, koşulları varsa haklı fesih veya işe iade sonuçları talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Sürelerin Hesabı

İşe İade ve Arabuluculuk Süreleri Fesih Bildiriminin Tebliğinden İtibaren Korunmalı; Dönemsel Ücret Alacaklarında Zamanaşımı Ayrı Hesaplanmalıdır.

Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden işe iade ve arabuluculuk süreleri fesih bildiriminin tebliğinden itibaren korunmalı; dönemsel ücret alacaklarında zamanaşımı ayrı hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Ücretsiz İzin Uygulamasının Geçersizliğinin Tespiti, Eksik Ücret ve Primlerin Giderilmesi, Koşulları Varsa Haklı Fesih veya İşe İade Sonuçları.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden ücretsiz izin uygulamasının geçersizliğinin tespiti, eksik ücret ve primlerin giderilmesi, koşulları varsa haklı fesih veya işe iade sonuçları” talebi, “Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir” koşuluyla ve ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — İşçinin Ücretsiz Fesih Hakları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — İşçinin Ücretsiz Fesih Hakları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — İşçinin Ücretsiz Fesih Hakları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

İşçinin İşe Gelmemesini Yazılı ve Özgür İradeye Dayanan Ücretsiz İzin Kabulü Saymak.

“Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları resmî kayıtları yönünden işçinin işe gelmemesini yazılı ve özgür iradeye dayanan ücretsiz izin kabulü saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek aşamasında ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay işçinin ücretsiz fesih hakları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Her çalışılmayan dönem işveren dayatması değildir; işçinin talebi, kanuni izin, tarafların gerçek anlaşması, işyerinin kapanması ve devamsızlık olguları ayrıştırılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete işçinin ücretsiz fesih hakları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları
  • İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • iznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde İşe iade ve arabuluculuk süreleri fesih bildiriminin tebliğinden itibaren korunmalı; dönemsel ücret alacaklarında zamanaşımı ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

İznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

İşe iade ve arabuluculuk süreleri fesih bildiriminin tebliğinden itibaren korunmalı; dönemsel ücret alacaklarında zamanaşımı ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Ücretsiz İzin Uygulamasının Geçersizliğinin Tespiti, Eksik Ücret ve Primlerin Giderilmesi, Koşulları Varsa Haklı Fesih veya İşe İade Sonuçları Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Ücretsiz izin uygulamasının geçersizliğinin tespiti, eksik ücret ve primlerin giderilmesi, koşulları varsa haklı fesih veya işe iade sonuçları, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kanuni istisnalar dışında ücretsiz izin, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğindedir ve işçinin yazılı kabulünü gerektirir; tek taraflı uygulama ücret, haklı fesih ve işe iade sonuçları doğurabilir.

Dosyanın ilk önceliği iznin başlangıç-bitişini, öneriyi yapan tarafı, yazılı kabulü ve bu dönemde ücret-SGK bildiriminin nasıl yürütüldüğünü belirlemek, delil omurgası ise ücretsiz izin teklifi ve kabulü, iş sözleşmesi, bordro ve banka kayıtları, puantaj-SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, işçinin itirazı, fesih bildirimi ve emsal çalışan kayıtları ile İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İşe iade ve arabuluculuk süreleri fesih bildiriminin tebliğinden itibaren korunmalı; dönemsel ücret alacaklarında zamanaşımı ayrı hesaplanmalıdır. Ücretsiz izin uygulamasının geçersizliğinin tespiti, eksik ücret ve primlerin giderilmesi, koşulları varsa haklı fesih veya işe iade sonuçları talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; işçinin işe gelmemesini yazılı ve özgür iradeye dayanan ücretsiz izin kabulü saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
İşçinin Ücretsiz İzne Çıkarılması ve Fesih Hakları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşçinin Ücretli Mazeret İzinleri ve Bordro Uygulaması

İşçinin Ücretli Mazeret İzinleri ve Bordro Uygulaması; Evlilik, evlat edinme, yakın ölümü, eşin doğumu ve ağır engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun tedavisi gibi kanuni mazeretlerde ücretli izin hakkı olayın ve yakınlığın belgelendirilmesiyle doğar; yıllık izinden mahsup edilemez. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik HukukuÜcreti Ödenmeyen İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

Ücreti Ödenmeyen İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı; Ücreti ödeme gününden itibaren kanuni gecikme süresine rağmen mücbir sebep dışında ödenmeyen işçi, bireysel kararıyla iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir; bu davranış grev sayılamaz ve salt bu nedenle fesih yapılamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İş ve Sosyal Güvenlik Hukukuİşçinin Sosyal Medya Paylaşımı Nedeniyle Fesih

İşçinin Sosyal Medya Paylaşımı Nedeniyle Fesih; İşçinin sosyal medya paylaşımı ancak iş ilişkisine somut etkisi, sadakat borcu, ifade özgürlüğü, mahremiyet beklentisi ve fesihte ölçülülük birlikte değerlendirilerek geçerli veya haklı sebep oluşturabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →