Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları

Kapsam

Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları yönünden başvuru yollarının tüketilmesi, nihai karar ve tebliğ, başvuru süresi, kabul edilebilirlik, ihlal iddiasının temellendirilmesi, giderim ve varsa istisnai geçici tedbir koşulları birlikte ele alınır. Taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yabancı unsurlu sözleşmede hukuk seçimi ve sınırları konusunda 5 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvurunun Konusu ve Korunan Temel Hak

İncelemenin ilk ölçütü “taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir” kuralıdır. Yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz. Ayrıca “sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: m.2, 5, 6, 24-29

Yabancı unsurlu sözleşmede hukuk seçimi ve sınırları kapsamında m.2, 5, 6, 24-29 hükümleri yabancı hukukun uygulanması ve sözleşme statüsü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.1-27 ve 112-126

Yabancı unsurlu sözleşmede hukuk seçimi ve sınırları kapsamında m.1-27 ve 112-126 hükümleri sözleşme, emredici kural ve borca aykırılık bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.17-19, 33, 190 ve 293

Yabancı unsurlu sözleşmede hukuk seçimi ve sınırları kapsamında m.17-19, 33, 190 ve 293 hükümleri yetki, hukukun uygulanması, ispat ve uzman görüşü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kabul Edilebilirlik ve İhlal Ölçütleri

Taraflar Yabancı Unsurlu Sözleşmeye Uygulanacak Hukuku Açıkça veya Sözleşme Hükümlerinden Tereddütsüz Anlaşılacak Biçimde Seçebilir; Seçimin Kapsamı, Sonradan Değiştirilmesi, Doğrudan Uygulanan Kurallar ve Kamu Düzeni Sınırı Ayrıca Değerlendirilir.

Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü üzerinden sınanır. Yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yetki şartını hukuk seçimi saymak veya yabancı hukukun içeriğini araştırmadan Türk hukukunu otomatik uygulamak ihtimalini güçlendirebilir.

Yabancı Para, Yabancı Dil veya Yabancı Taraf Bulunması Tek Başına Hukuk Seçimi Değildir; Tüketici ve İş Sözleşmeleri Gibi Zayıf Tarafı Koruyan Alanlarda Seçim, Objektif Olarak Uygulanacak Hukukun Zorunlu Korumasını Ortadan Kaldıramaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sözleşmenin Tüm Dil ve Sürümleri, Hukuk-Yetki-Tahkim Kayıtları, Müzakere Yazışmaları, İfa Yeri ve Taraf Merkezleri, Karakteristik Edim Belgeleri, Tüketici veya İşçi Statüsü, Yabancı Hukuk Metni ve Uzman Görüşü Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi yönünden sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Nihai Karar, Mağduriyet ve Başvuru Ekleri

Sözleşmenin Tüm Dil ve Sürümleri, Hukuk-Yetki-Tahkim Kayıtları, Müzakere Yazışmaları, İfa Yeri ve Taraf Merkezleri, Karakteristik Edim Belgeleri, Tüketici veya İşçi Statüsü, Yabancı Hukuk Metni ve Uzman Görüşü.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü” kaydı, “Taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bu Başvuru Bakımından Olağan Başvuru Yollarında Verilen Nihai Kararın Tam Metni ve Usulüne Uygun Tebliğ Belgesi.

Bu delil öncelikle “yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tüketilen Başvuru Yollarındaki Dilekçeler, Esaslı İddia ve İtirazlar ile Bunlara Verilen Gerekçeli Kararlar.

“Resmî Gazete yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi yönünden tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvuru Yollarının Tüketilmesi ve Form Usulü

Yabancı Unsuru, Açık veya Zımni Hukuk Seçimini, Seçimin Kapsadığı Sorunları ve Seçim Olmasaydı Uygulanacak Objektif Hukuku Ayrı Ayrı Belirlemek.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek” işlemi, bireysel başvurunun ayrı bir kabul edilebilirlik aşamasıdır. Sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü dosyaya alınmalı; olağan yolların tüketildiği, nihai karar ve kişisel-güncel mağduriyet gösterilmelidir.

Olağan ve Etkili Başvuru Yollarının Tüketilmesi, Nihai Kararın Belirlenmesi ve Tebliğden Başlayan Özel Sürenin Belgelenmesi.

Bu aşamada bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi ile ileri sürülen temel hak ihlali arasındaki bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi” adımından sonra form, ekler, gönderim ve özel süre kaydı ayrı tutulmalıdır.

Başvuru Formunda Her İhlal İddiasının Olay, Hak, Tüketilen Yol, Kişisel ve Güncel Mağduriyet ile Açıkça İlişkilendirilmesi.

“Resmî Gazete yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi yönünden başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi” işlemi yürütülürken yetki, süre, kabul edilebilirlik ve esas incelemesi birbirine karıştırılmaz. Eksik tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar, ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması talebinin incelenmesini engelleyebilir.

Nihai Karar, Tebliğ ve Başvuru Süresi

Görev, Yetki, Tahkim ve Dava Süresi Uygulanacak Hukuktan Ayrı Usul Meseleleri Olarak Başta İncelenmeli; Yabancı Hukuk İçeriği Erken Aşamada Mahkemeye Sunulmalıdır.

Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden görev, yetki, tahkim ve dava süresi uygulanacak hukuktan ayrı usul meseleleri olarak başta incelenmeli; yabancı hukuk içeriği erken aşamada mahkemeye sunulmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İhlal Tespiti, Giderim ve İstisnai Tedbir

Geçerli Seçilen Hukukun Uygulanması, Zorunlu Koruyucu Kuralın Saklı Tutulması ve Yabancı Hukuk İçeriğine Göre Sözleşmesel Talebin Karara Bağlanması.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden geçerli seçilen hukukun uygulanması, zorunlu koruyucu kuralın saklı tutulması ve yabancı hukuk içeriğine göre sözleşmesel talebin karara bağlanması” istemi, “Taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir” ölçütü ve sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü ile ilişkilendirilmelidir. Kabul edilebilirlik, ihlal tespiti ve giderim sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Bu Başvurunun Kabul Edilebilirlik Koşulları ve Esas Yönünden İncelenmesi.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi” sonucu isteniyorsa kişisel ve güncel mağduriyet ile ihlal arasındaki bağ açıkça gösterilmelidir. Dayanak belge bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi, temel ölçüt ise “yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz” olacaktır.

İhlal Tespit Edilirse İhlalin Niteliğine Uygun Yeniden Yargılama, Tazminat veya Diğer Giderimin Uygulanması.

“Resmî Gazete yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi yönünden ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması” isteminin başvuru formundaki olay ve hak şikâyetiyle uyumu açıklanmalıdır. Tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar bulunmadığında giderim talebi varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Yabancı Unsurlu Seçimi Sınırları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru bakımından taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yabancı Unsurlu Seçimi Sınırları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yabancı Unsurlu Seçimi Sınırları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kabul Edilemezlik ve Temellendirme Riskleri

Yetki Şartını Hukuk Seçimi Saymak veya Yabancı Hukukun İçeriğini Araştırmadan Türk Hukukunu Otomatik Uygulamak.

“Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları yönünden yetki şartını hukuk seçimi saymak veya yabancı hukukun içeriğini araştırmadan Türk hukukunu otomatik uygulamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek aşamasında sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi delili ve “Yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü
• Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi
• tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar

• yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek
• olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi
• başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi

• Süre çizelgesinde Görev, yetki, tahkim ve dava süresi uygulanacak hukuktan ayrı usul meseleleri olarak başta incelenmeli; yabancı hukuk içeriği erken aşamada mahkemeye sunulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek; olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi; başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi. Başvuru yollarının tüketilmesi, nihai karar, tebliğ, özel süre, form ve eklerin eksiksizliği ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Görev, yetki, tahkim ve dava süresi uygulanacak hukuktan ayrı usul meseleleri olarak başta incelenmeli; yabancı hukuk içeriği erken aşamada mahkemeye sunulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Geçerli Seçilen Hukukun Uygulanması, Zorunlu Koruyucu Kuralın Saklı Tutulması ve Yabancı Hukuk İçeriğine Göre Sözleşmesel Talebin Karara Bağlanması ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Geçerli seçilen hukukun uygulanması, zorunlu koruyucu kuralın saklı tutulması ve yabancı hukuk içeriğine göre sözleşmesel talebin karara bağlanması, bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi, ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması kabul edilebilirlik, ihlal ve giderim katmanlarına ayrılmalıdır. Kişisel mağduriyet ve uygun giderim bağı başvuru formunda açıkça kurulmalıdır.

Sonuç

Bu başvuru bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği yabancı unsuru, açık veya zımni hukuk seçimini, seçimin kapsadığı sorunları ve seçim olmasaydı uygulanacak objektif hukuku ayrı ayrı belirlemek, delil omurgası ise sözleşmenin tüm dil ve sürümleri, hukuk-yetki-tahkim kayıtları, müzakere yazışmaları, ifa yeri ve taraf merkezleri, karakteristik edim belgeleri, tüketici veya işçi statüsü, yabancı hukuk metni ve uzman görüşü ile Yabancı Unsurlu Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Sınırları bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Görev, yetki, tahkim ve dava süresi uygulanacak hukuktan ayrı usul meseleleri olarak başta incelenmeli; yabancı hukuk içeriği erken aşamada mahkemeye sunulmalıdır. Geçerli seçilen hukukun uygulanması, zorunlu koruyucu kuralın saklı tutulması ve yabancı hukuk içeriğine göre sözleşmesel talebin karara bağlanması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yetki şartını hukuk seçimi saymak veya yabancı hukukun içeriğini araştırmadan Türk hukukunu otomatik uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — yabancı unsurlu seçimi sınırları resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru bakımından taraflar yabancı unsurlu sözleşmeye uygulanacak hukuku açıkça veya sözleşme hükümlerinden tereddütsüz anlaşılacak biçimde seçebilir; seçimin kapsamı, sonradan değiştirilmesi, doğrudan uygulanan kurallar ve kamu düzeni sınırı ayrıca değerlendirilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — yabancı unsurlu seçimi sınırları emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yabancı para, yabancı dil veya yabancı taraf bulunması tek başına hukuk seçimi değildir; tüketici ve iş sözleşmeleri gibi zayıf tarafı koruyan alanlarda seçim, objektif olarak uygulanacak hukukun zorunlu korumasını ortadan kaldıramaz. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — yabancı unsurlu seçimi sınırları yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m.2, 5, 6, 24-29
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.1-27 ve 112-126
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.17-19, 33, 190 ve 293
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru