Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik; Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.498 kelime · 16 dk

Kapsam

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sınai tasarımda yenilik ve ayırt edici nitelik konusunda 5 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler” kuralıdır. Küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir. Ayrıca “tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: m.55-58, 61-65 ve 77-81

Sınai tasarımda yenilik ve ayırt edici nitelik kapsamında m.55-58, 61-65 ve 77-81 hükümleri tasarım, yenilik, kapsam ve hükümsüzlük bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 266-293 ve 389-399

Sınai tasarımda yenilik ve ayırt edici nitelik kapsamında m.190, 266-293 ve 389-399 hükümleri ispat, uzman görüşü ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Sınai tasarımda yenilik ve ayırt edici nitelik kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabetin tamamlayıcı koruması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Bir Görünümün Tasarım Olarak Korunması İçin Başvuru veya Kamuya Sunulma Tarihinde Yeni Olması ve Bilgilenmiş Kullanıcı Üzerinde Önceki Tasarımlardan Farklı Genel İzlenim Bırakması Gerekir; Tasarımcının Seçenek Özgürlüğü Değerlendirmeyi Etkiler.

Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler. Bu ölçüt özellikle tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması üzerinden sınanır. Tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, tasarım yeniliğini yalnız parça parça özellik karşılaştırmasıyla ölçmek veya marka ve patent testlerini tasarıma aynen uygulamak ihtimalini güçlendirebilir.

Küçük Ayrıntı Farkı Her Zaman Ayırt Edici Nitelik Sağlamaz; Teknik Zorunluluk, Karmaşık Ürünün Görünür Kısmı, Önceki Tasarım Havuzu ve Koruma Kapsamı Birlikte İncelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tescil Başvurusu ve Görseller, Rüçhan Belgeleri, İlk Kamuya Sunma Kayıtları, Katalog-Fuar ve İnternet Arşivleri, Önceki Tasarım Araştırması, Ürün Numuneleri, Teknik Zorunluluk Belgeleri ve Uzman Karşılaştırması Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi yönünden tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Tescil Başvurusu ve Görseller, Rüçhan Belgeleri, İlk Kamuya Sunma Kayıtları, Katalog-Fuar ve İnternet Arşivleri, Önceki Tasarım Araştırması, Ürün Numuneleri, Teknik Zorunluluk Belgeleri ve Uzman Karşılaştırması.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması” kaydı, “Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Eser, Kayıt veya Ürünün Özgün Nüshası; Oluşturma Tarihi, Proje Dosyası ve Hak Sahipliği Zinciri.

Bu delil öncelikle “küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Lisans, Devir, İzin ve Meslek Birliği Kayıtları ile Kullanımın Mecra, Süre, Bölge ve Ekonomik Kapsamını Gösteren Belgeler.

“Resmî Gazete sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Benzerlik ve Kullanım Kapsamı İçin Gerektiğinde Kaynak Kodu, Ses İzi, Teknik İnceleme veya Uzman Bilirkişi Raporu.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” kaydı, “Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Tasarımın Belirleyici Görünüm Özelliklerini Sabitleyip Kritik Tarihten Önce Erişilebilir Önceki Tasarımlarla Genel İzlenim Bazında Karşılaştırmak.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması dosyaya alınmalı ve tescilin korunması veya yenilik-ayırt edicilik yoksa hükümsüzlük; haksız kullanım varsa durdurma, toplatma, tazminat ve tedbir talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu dosyaya alınmalı ve tescilin korunması veya yenilik-ayırt edicilik yoksa hükümsüzlük; haksız kullanım varsa durdurma, toplatma, tazminat ve tedbir talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Yayına İtiraz, Hükümsüzlük ve Tecavüz Taleplerinin Özel Süreleri ile Delil Tespiti ve İhtiyati Tedbir İhtiyacı Ayrı Değerlendirilmelidir.

Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden yayına itiraz, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin özel süreleri ile delil tespiti ve ihtiyati tedbir ihtiyacı ayrı değerlendirilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Tescilin Korunması veya Yenilik-Ayırt Edicilik Yoksa Hükümsüzlük; Haksız Kullanım Varsa Durdurma, Toplatma, Tazminat ve Tedbir.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden tescilin korunması veya yenilik-ayırt edicilik yoksa hükümsüzlük; haksız kullanım varsa durdurma, toplatma, tazminat ve tedbir” talebi, “Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler” koşuluyla ve tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, temel ölçüt ise “küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Türk Patent ve Marka Kurumu — Sınai Tasarımda Edici Nitelik Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sınai Tasarımda Edici Nitelik Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sınai Tasarımda Edici Nitelik Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Tasarım Yeniliğini Yalnız Parça Parça Özellik Karşılaştırmasıyla Ölçmek veya Marka ve Patent Testlerini Tasarıma Aynen Uygulamak.

“Türk Patent ve Marka Kurumu sınai tasarımda edici nitelik resmî kayıtları yönünden tasarım yeniliğini yalnız parça parça özellik karşılaştırmasıyla ölçmek veya marka ve patent testlerini tasarıma aynen uygulamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak aşamasında tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sınai tasarımda edici nitelik emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri delili ve “Küçük ayrıntı farkı her zaman ayırt edici nitelik sağlamaz; teknik zorunluluk, karmaşık ürünün görünür kısmı, önceki tasarım havuzu ve koruma kapsamı birlikte incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sınai tasarımda edici nitelik yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması
  • Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
  • lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
  • benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu
  • tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Yayına itiraz, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin özel süreleri ile delil tespiti ve ihtiyati tedbir ihtiyacı ayrı değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Yayına itiraz, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin özel süreleri ile delil tespiti ve ihtiyati tedbir ihtiyacı ayrı değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tescilin Korunması veya Yenilik-Ayırt Edicilik Yoksa Hükümsüzlük; Haksız Kullanım Varsa Durdurma, Toplatma, Tazminat ve Tedbir Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Tescilin korunması veya yenilik-ayırt edicilik yoksa hükümsüzlük; haksız kullanım varsa durdurma, toplatma, tazminat ve tedbir, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir görünümün tasarım olarak korunması için başvuru veya kamuya sunulma tarihinde yeni olması ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde önceki tasarımlardan farklı genel izlenim bırakması gerekir; tasarımcının seçenek özgürlüğü değerlendirmeyi etkiler.

Dosyanın ilk önceliği tasarımın belirleyici görünüm özelliklerini sabitleyip kritik tarihten önce erişilebilir önceki tasarımlarla genel izlenim bazında karşılaştırmak, delil omurgası ise tescil başvurusu ve görseller, rüçhan belgeleri, ilk kamuya sunma kayıtları, katalog-fuar ve internet arşivleri, önceki tasarım araştırması, ürün numuneleri, teknik zorunluluk belgeleri ve uzman karşılaştırması ile Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yayına itiraz, hükümsüzlük ve tecavüz taleplerinin özel süreleri ile delil tespiti ve ihtiyati tedbir ihtiyacı ayrı değerlendirilmelidir. Tescilin korunması veya yenilik-ayırt edicilik yoksa hükümsüzlük; haksız kullanım varsa durdurma, toplatma, tazminat ve tedbir talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tasarım yeniliğini yalnız parça parça özellik karşılaştırmasıyla ölçmek veya marka ve patent testlerini tasarıma aynen uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sınai Tasarımda Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuMarka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi; Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuCoğrafi İşarette Kullanım ve Denetim

Coğrafi İşarette Kullanım ve Denetim; Tescilli coğrafi işaret, sicildeki ürün özellikleri, üretim metodu ve coğrafi sınır koşullarını karşılayan üreticilerce kullanılabilir; tescil ettiren denetim sistemini işletmeli ve amblem kurallarına uymalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar HukukuMarka Kullanımının İspatı ve Kullanılmama Nedeniyle İptal

Marka Kullanımının İspatı ve Kullanılmama Nedeniyle İptal; Tescilli marka, ilgili mal veya hizmetler bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmalı; kullanımın kesintisiz beş yıllık dönemde ispatlanamaması ve haklı sebep bulunmaması iptal sonucu doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →