Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili

Kapsam

Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ticari temsilcinin yetkisi, sınırları ve tescili konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” kuralıdır. İç yönergede veya talimatta yazan her sınırlama iyi niyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; buna karşılık açık yetki aşımı, temsil ilişkisinin sona ermesi ve üçüncü kişinin bilgisi sorumluluğu değiştirebilir. Ayrıca “ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.547-554

Ticari temsilcinin yetkisi, sınırları ve tescili kapsamında m.547-554 hükümleri ticari temsil yetkisi, sınır ve sona erme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18, 36, 40 ve 371

Ticari temsilcinin yetkisi, sınırları ve tescili kapsamında m.18, 36, 40 ve 371 hükümleri tacir, sicil ve temsil bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199-202

Ticari temsilcinin yetkisi, sınırları ve tescili kapsamında m.190 ve 199-202 hükümleri yetki belgesi ve ispat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Ticari Temsilci İşletmeyi Yönetmek ve İşletme Amacına Giren İşlemleri Yapmak İçin Geniş Kanuni Yetkiye Sahiptir; Taşınmaz İşlemleri, Birlikte Temsil ve Şube Sınırı ile Yetkinin Geri Alınması Özel Kurallara Tabidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İç Yönergede veya Talimatta Yazan Her Sınırlama İyi Niyetli Üçüncü Kişiye Karşı İleri Sürülemez; Buna Karşılık Açık Yetki Aşımı, Temsil İlişkisinin Sona Ermesi ve Üçüncü Kişinin Bilgisi Sorumluluğu Değiştirebilir.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden iç yönergede veya talimatta yazan her sınırlama iyi niyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; buna karşılık açık yetki aşımı, temsil ilişkisinin sona ermesi ve üçüncü kişinin bilgisi sorumluluğu değiştirebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Ticari Temsil Yetki Belgesi, Ticaret Sicili İlanları, İmza Sirküleri, İç Yönerge ve Talimatlar, İşlem Sözleşmesi, Karşı Taraf Yazışmaları, Azil Bildirimi ve Tescil-Terkin Tarihleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi yönünden ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Ticari Temsil Yetki Belgesi, Ticaret Sicili İlanları, İmza Sirküleri, İç Yönerge ve Talimatlar, İşlem Sözleşmesi, Karşı Taraf Yazışmaları, Azil Bildirimi ve Tescil-Terkin Tarihleri.

Bu delil öncelikle “ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Temsilcinin Atanma ve Azil Zamanını, Sicildeki Birlikte Temsil veya Şube Kaydını ve Uyuşmazlık Konusu İşlemin İşletme Amacı İçindeki Yerini Belirlemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden temsilcinin atanma ve azil zamanını, sicildeki birlikte temsil veya şube kaydını ve uyuşmazlık konusu işlemin işletme amacı içindeki yerini belirlemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Azil Gecikmeden Tescil ve İlan Edilmeli; Üçüncü Kişiye Karşı İleri Sürülebilirlik Tarihi ile Temsilciye Yönelik İç Sorumluluk Süreleri Ayrı İzlenmelidir.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden azil gecikmeden tescil ve ilan edilmeli; üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilirlik tarihi ile temsilciye yönelik iç sorumluluk süreleri ayrı izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Temsilcinin atanma ve azil zamanını, sicildeki birlikte temsil veya şube kaydını ve uyuşmazlık konusu işlemin işletme amacı içindeki yerini belirlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Yetki İçinde Yapılan İşlemin Şirketi Bağladığının Tespiti veya Yetkisiz İşlem ve Zararın Sonuçlarının Temsilci ile Karşı Tarafın Bilgisine Göre Giderilmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden yetki içinde yapılan işlemin şirketi bağladığının tespiti veya yetkisiz işlem ve zararın sonuçlarının temsilci ile karşı tarafın bilgisine göre giderilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri, temel ölçüt ise “ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Ticari Temsilcinin Sınırları Tescili Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Ticari Temsilcinin Sınırları Tescili Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; iç yönergede veya talimatta yazan her sınırlama iyi niyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; buna karşılık açık yetki aşımı, temsil ilişkisinin sona ermesi ve üçüncü kişinin bilgisi sorumluluğu değiştirebilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Ticari Temsilcinin Sınırları Tescili Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Ticari Temsilciyi Sınırlı Yetkili Vekil Gibi Değerlendirmek Ya Da Sicilde Görünmeyen İç Sınırlamayı Herkese Karşı Geçerli Saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları yönünden ticari temsilciyi sınırlı yetkili vekil gibi değerlendirmek ya da sicilde görünmeyen iç sınırlamayı herkese karşı geçerli saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri delili ve “Ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri
• Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• temsilcinin atanma ve azil zamanını, sicildeki birlikte temsil veya şube kaydını ve uyuşmazlık konusu işlemin işletme amacı içindeki yerini belirlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Azil gecikmeden tescil ve ilan edilmeli; üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilirlik tarihi ile temsilciye yönelik iç sorumluluk süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Temsilcinin atanma ve azil zamanını, sicildeki birlikte temsil veya şube kaydını ve uyuşmazlık konusu işlemin işletme amacı içindeki yerini belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Azil gecikmeden tescil ve ilan edilmeli; üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilirlik tarihi ile temsilciye yönelik iç sorumluluk süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yetki İçinde Yapılan İşlemin Şirketi Bağladığının Tespiti veya Yetkisiz İşlem ve Zararın Sonuçlarının Temsilci ile Karşı Tarafın Bilgisine Göre Giderilmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Yetki içinde yapılan işlemin şirketi bağladığının tespiti veya yetkisiz işlem ve zararın sonuçlarının temsilci ile karşı tarafın bilgisine göre giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir.

Dosyanın ilk önceliği temsilcinin atanma ve azil zamanını, sicildeki birlikte temsil veya şube kaydını ve uyuşmazlık konusu işlemin işletme amacı içindeki yerini belirlemek, delil omurgası ise ticari temsil yetki belgesi, ticaret sicili ilanları, imza sirküleri, iç yönerge ve talimatlar, işlem sözleşmesi, karşı taraf yazışmaları, azil bildirimi ve tescil-terkin tarihleri ile Ticari Temsilcinin Yetkisi, Sınırları ve Tescili uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Azil gecikmeden tescil ve ilan edilmeli; üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilirlik tarihi ile temsilciye yönelik iç sorumluluk süreleri ayrı izlenmelidir. Yetki içinde yapılan işlemin şirketi bağladığının tespiti veya yetkisiz işlem ve zararın sonuçlarının temsilci ile karşı tarafın bilgisine göre giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ticari temsilciyi sınırlı yetkili vekil gibi değerlendirmek ya da sicilde görünmeyen iç sınırlamayı herkese karşı geçerli saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — ticari temsilcinin sınırları tescili resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından ticari temsilci işletmeyi yönetmek ve işletme amacına giren işlemleri yapmak için geniş kanuni yetkiye sahiptir; taşınmaz işlemleri, birlikte temsil ve şube sınırı ile yetkinin geri alınması özel kurallara tabidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — ticari temsilcinin sınırları tescili emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; iç yönergede veya talimatta yazan her sınırlama iyi niyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; buna karşılık açık yetki aşımı, temsil ilişkisinin sona ermesi ve üçüncü kişinin bilgisi sorumluluğu değiştirebilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — ticari temsilcinin sınırları tescili yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.547-554
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18, 36, 40 ve 371
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190 ve 199-202
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru