Ticaret ve Şirketler Hukuku

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı; Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.456 kelime · 16 dk

Kapsam

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, cari hesap sözleşmesinde bakiye ve zamanaşımı konusunda 3 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir” kuralıdır. Tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir. Ayrıca “cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.89-101

Cari hesap sözleşmesinde bakiye ve zamanaşımı kapsamında m.89-101 hükümleri cari hesabın kapsamı, bakiye ve zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 200 ve 222

Cari hesap sözleşmesinde bakiye ve zamanaşımı kapsamında m.190, 200 ve 222 hükümleri ispat ve ticari defterler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.117-120 ve 147

Cari hesap sözleşmesinde bakiye ve zamanaşımı kapsamında m.117-120 ve 147 hükümleri temerrüt, faiz ve dönemsel alacaklar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Cari Hesapta Tarafların Karşılıklı Alacakları Hesap Dönemleri Boyunca Ayrı Ayrı İstenemez; Hukuki Sonuç Dönem Sonunda Hesap Kesilip Bakiye Kabul Edildiğinde Doğar ve Hangi Kayıtların Hesaba Girdiği Sözleşme ile Ticari Defterlerden Belirlenir.

Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir. Bu ölçüt özellikle cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri üzerinden sınanır. Sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, her faturayı bağımsız alacak gibi takip etmek veya mutabakat belgesinin kapsamadığı dönemleri kesin bakiye içine almak ihtimalini güçlendirebilir.

Tek Taraflı Hesap Ekstresi veya Faturalar Bakiyenin Kesin Kabul Edildiğini Her Durumda Göstermez; İtirazlar, Mutabakatın Kapsamı, Hata-Hile ve Hesaba Girmeyen Teminatlı Alacaklar Ayrıca İncelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Cari Hesap ve Çerçeve Sözleşme, Dönem Ekstreleri, Mutabakatlar, Ticari Defterler, Faturalar ve Sevk Kayıtları, Banka Hareketleri, Faiz Hesapları, İtiraz ve İhtarlar ile Teminat Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi yönünden cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Cari Hesap ve Çerçeve Sözleşme, Dönem Ekstreleri, Mutabakatlar, Ticari Defterler, Faturalar ve Sevk Kayıtları, Banka Hareketleri, Faiz Hesapları, İtiraz ve İhtarlar ile Teminat Belgeleri.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri” kaydı, “Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Sözleşmenin Hesap Dönemini ve Kapama Tarihini Belirleyip Her Kalemi Hesaba Giriş Sebebi, Borç-Alacak Yönü, Ödeme ve İtirazıyla Yeniden Eşleştirmek.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri dosyaya alınmalı ve doğru cari hesap bakiyesinin tespiti, hatalı veya hesaba girmeyen kalemlerin çıkarılması, kabul edilen muaccel bakiyenin faiz ve teminatlarıyla tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve doğru cari hesap bakiyesinin tespiti, hatalı veya hesaba girmeyen kalemlerin çıkarılması, kabul edilen muaccel bakiyenin faiz ve teminatlarıyla tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Hesap Kesimi, Bakiye Kabulü ve Sözleşmenin Sona Ermesi Zamanaşımı Başlangıcını Etkileyebilir; İtiraz ve İhtar Tarihleri Ticari Kayıtlarla Doğrulanmalıdır.

Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden hesap kesimi, bakiye kabulü ve sözleşmenin sona ermesi zamanaşımı başlangıcını etkileyebilir; itiraz ve ihtar tarihleri ticari kayıtlarla doğrulanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Doğru Cari Hesap Bakiyesinin Tespiti, Hatalı veya Hesaba Girmeyen Kalemlerin Çıkarılması, Kabul Edilen Muaccel Bakiyenin Faiz ve Teminatlarıyla Tahsili.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden doğru cari hesap bakiyesinin tespiti, hatalı veya hesaba girmeyen kalemlerin çıkarılması, kabul edilen muaccel bakiyenin faiz ve teminatlarıyla tahsili” talebi, “Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir” koşuluyla ve cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Cari Hesap Bakiye Zamanaşımı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Cari Hesap Bakiye Zamanaşımı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Cari Hesap Bakiye Zamanaşımı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Her Faturayı Bağımsız Alacak Gibi Takip Etmek veya Mutabakat Belgesinin Kapsamadığı Dönemleri Kesin Bakiye İçine Almak.

“Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı resmî kayıtları yönünden her faturayı bağımsız alacak gibi takip etmek veya mutabakat belgesinin kapsamadığı dönemleri kesin bakiye içine almak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek aşamasında cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay cari hesap bakiye zamanaşımı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Tek taraflı hesap ekstresi veya faturalar bakiyenin kesin kabul edildiğini her durumda göstermez; itirazlar, mutabakatın kapsamı, hata-hile ve hesaba girmeyen teminatlı alacaklar ayrıca incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete cari hesap bakiye zamanaşımı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri
  • Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Hesap kesimi, bakiye kabulü ve sözleşmenin sona ermesi zamanaşımı başlangıcını etkileyebilir; itiraz ve ihtar tarihleri ticari kayıtlarla doğrulanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Hesap kesimi, bakiye kabulü ve sözleşmenin sona ermesi zamanaşımı başlangıcını etkileyebilir; itiraz ve ihtar tarihleri ticari kayıtlarla doğrulanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Doğru Cari Hesap Bakiyesinin Tespiti, Hatalı veya Hesaba Girmeyen Kalemlerin Çıkarılması, Kabul Edilen Muaccel Bakiyenin Faiz ve Teminatlarıyla Tahsili Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Doğru cari hesap bakiyesinin tespiti, hatalı veya hesaba girmeyen kalemlerin çıkarılması, kabul edilen muaccel bakiyenin faiz ve teminatlarıyla tahsili, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Cari hesapta tarafların karşılıklı alacakları hesap dönemleri boyunca ayrı ayrı istenemez; hukuki sonuç dönem sonunda hesap kesilip bakiye kabul edildiğinde doğar ve hangi kayıtların hesaba girdiği sözleşme ile ticari defterlerden belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği sözleşmenin hesap dönemini ve kapama tarihini belirleyip her kalemi hesaba giriş sebebi, borç-alacak yönü, ödeme ve itirazıyla yeniden eşleştirmek, delil omurgası ise cari hesap ve çerçeve sözleşme, dönem ekstreleri, mutabakatlar, ticari defterler, faturalar ve sevk kayıtları, banka hareketleri, faiz hesapları, itiraz ve ihtarlar ile teminat belgeleri ile Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Hesap kesimi, bakiye kabulü ve sözleşmenin sona ermesi zamanaşımı başlangıcını etkileyebilir; itiraz ve ihtar tarihleri ticari kayıtlarla doğrulanmalıdır. Doğru cari hesap bakiyesinin tespiti, hatalı veya hesaba girmeyen kalemlerin çıkarılması, kabul edilen muaccel bakiyenin faiz ve teminatlarıyla tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; her faturayı bağımsız alacak gibi takip etmek veya mutabakat belgesinin kapsamadığı dönemleri kesin bakiye içine almak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ticaret ve Şirketler Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Cari Hesap Sözleşmesinde Bakiye ve Zamanaşımı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ticaret ve Şirketler HukukuÇekte İbraz Süreleri, Zamanaşımı ve Sebepsiz Zenginleşme

Çekte İbraz Süreleri, Zamanaşımı ve Sebepsiz Zenginleşme; Çek alacağı bakımından ibraz yeri ve düzenleme yerine göre kanuni süre, karşılıksızlık tespiti ve kambiyo zamanaşımı ayrı hesaplanır; kambiyo hakkı düşse bile düzenleyene karşı sebepsiz zenginleşme talebi belirli koşullarda korunabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuKomisyoncunun Kendisiyle İşlem Yapması ve Hesap Borcu

Komisyoncunun Kendisiyle İşlem Yapması ve Hesap Borcu; Alım veya satım komisyoncusu, borsada veya piyasada fiyatı bulunan eşya ya da kıymetli evrakta kanuni koşullarla kendisi karşı taraf olabilir; fiyat, bildirim, çıkar çatışması ve hesap verme borcu şeffaf yürütülmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ticaret ve Şirketler HukukuLimited Şirkette Sermaye Payının Miras Yoluyla Geçişi

Limited Şirkette Sermaye Payının Miras Yoluyla Geçişi; Limited şirket payı mirasla kendiliğinden mirasçılara geçer; şirket kanundaki süre ve usulle gerçek değeri önererek payı reddetmedikçe ortaklık haklarının kapsamı miras ve şirketler hukuku birlikte uygulanarak belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →