Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması

Kapsam

Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kanundan doğan haller dışında ücretsiz izin işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişikliktir; kabul edilen dönemde iş görme ve ücret borcu askıya alınır, ancak sözleşmenin bütün yan yükümlülükleri sona ermez. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “kanundan doğan haller dışında ücretsiz izin işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişikliktir; kabul edilen dönemde iş görme ve ücret borcu askıya alınır, ancak sözleşmenin bütün yan yükümlülükleri sona ermez” kuralıdır. İşçinin ekonomik baskı altında imzaladığı belgenin varlığı tek başına serbest kabulü kanıtlamaz; teklifin nedeni, süresi ve alternatifleri incelenmelidir. Ayrıca “ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, sgk bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4857 Sayılı İş Kanunu: m.22/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz.” — Alıntının yeri: İş Kanunu m.22/1, ikinci cümle

Bu alıntı, TBMM, 4857 sayılı İş Kanunu kabul metni, m.22/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması kapsamında m.22/1 hükümleri esaslı değişiklik ve haklı fesih bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.393-447

Ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması kapsamında m.393-447 hükümleri hizmet sözleşmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.80 ve 86

Ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması kapsamında m.80 ve 86 hükümleri prim ve bildirim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Betül Erkanlı Başbüyük: Ücretsiz İzin Sonrası İşçinin İşverence İşe Başlatılmaması ve Hukuki Sonuçları

Ücretsiz izin kural olarak tarafların açık anlaşmasıyla sözleşmeyi geçici askıya alır; belirsiz veya aşırı uzun uygulama fesih ya da işveren temerrüdü doğurabilir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Tarafların anlaşması sonucunda iş sözleşmesinin askıya alınması ile ortaya çıkan ücretsiz izin uygulaması” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle bölümü

Ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması konusunda yararlanılan eser: Betül Erkanlı Başbüyük, “Ücretsiz İzin Sonrası İşçinin İşverence İşe Başlatılmaması ve Hukuki Sonuçları”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, C. 11, S. 1, s. 145-162. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Teklifin nedeni, başlangıç-bitiş tarihi ve çalışma koşullarına etkisi yazılı olmalı; işçinin altı işgününde yazılı kabulü bulunmadıkça tek taraflı ücretsiz izin bağlamamalıdır. Askı sırasında iş görme ve ücret borçları durur ancak sözleşme sürer; sosyal sigorta bildirim nedeni ayrıca kontrol edilir. İşe çağrılmama fiilî fesih veya işveren temerrüdü olarak nitelendirilebilir. Fesih iddiasında bir aylık arabuluculuk, işçilik alacaklarında zorunlu arabuluculuk ve zamanaşımı ayrı takip edilir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Kanunda genel ücretsiz izin kurumu ayrıntılı düzenlenmemiştir; özel izin türleri, toplu sözleşme ve olay tarihindeki geçici düzenlemeler ayrıca incelenmelidir.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Kanundan Doğan Haller Dışında Ücretsiz İzin İşçinin Yazılı Kabulünü Gerektiren Esaslı Değişikliktir; Kabul Edilen Dönemde İş Görme ve Ücret Borcu Askıya Alınır, Ancak Sözleşmenin Bütün Yan Yükümlülükleri Sona Ermez.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden kanundan doğan haller dışında ücretsiz izin işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişikliktir; kabul edilen dönemde iş görme ve ücret borcu askıya alınır, ancak sözleşmenin bütün yan yükümlülükleri sona ermez” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve süresiz ve dönüş koşulu belirsiz ücretsiz izin formu almak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İşçinin Ekonomik Baskı Altında İmzaladığı Belgenin Varlığı Tek Başına Serbest Kabulü Kanıtlamaz; Teklifin Nedeni, Süresi ve Alternatifleri İncelenmelidir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden işçinin ekonomik baskı altında imzaladığı belgenin varlığı tek başına serbest kabulü kanıtlamaz; teklifin nedeni, süresi ve alternatifleri incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Ücretsiz İzin Teklifi ve Kabul Belgesi, Ücret Bordroları, SGK Bildirimleri, İşyeri Duyuruları, Ekonomik Gerekçe ve Dönüş Yazışmaları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Ücretsiz İzin Teklifi ve Kabul Belgesi, Ücret Bordroları, SGK Bildirimleri, İşyeri Duyuruları, Ekonomik Gerekçe ve Dönüş Yazışmaları.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “İşçinin ekonomik baskı altında imzaladığı belgenin varlığı tek başına serbest kabulü kanıtlamaz; teklifin nedeni, süresi ve alternatifleri incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, sgk bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

İznin Kanuni Hak Mı, Taraf Anlaşması Mı Yoksa İşverenin Tek Taraflı Uygulaması Mı Olduğunun Belirlenmesi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden iznin kanuni hak mı, taraf anlaşması mı yoksa işverenin tek taraflı uygulaması mı olduğunun belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları, rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Değişiklik Bildirimi Sonrası Altı İşgünlük Kabul Süresi ve Fesih Halinde İşe İade Başvuru Süresi Korunmalıdır.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden değişiklik bildirimi sonrası altı işgünlük kabul süresi ve fesih halinde işe iade başvuru süresi korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Rıza Dışı Ücretsiz İzin Dönemine Ait Ücret ve Hakların Ödenmesi veya Koşulları Varsa Fesih Sonuçları.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “İşçinin ekonomik baskı altında imzaladığı belgenin varlığı tek başına serbest kabulü kanıtlamaz; teklifin nedeni, süresi ve alternatifleri incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, sgk bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/26811, K. 2016/4113, 25.02.2016 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“davalı bankanın davacıya ücretsiz izin teklif edip davacıdan iş sözleşmesini kendisi haklı feshettiği yönünde dilekçe aldığı” — Alıntının yeri: Gerekçe, E bölümü son paragraf; ücretsiz izin teklifi ve gerçek fesih iradesinin nitelendirilmesi

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Ücretsiz izin teklifi ve iş sözleşmesinin askıya alınması bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: İşverenin ücretsiz izin teklifiyle birlikte işçiden kendi feshiymiş gibi dilekçe alması gerçek fesih iradesini gizleyemez; fesih usul güvencelerine tabidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Ücretsiz izin önerisi, işçinin fesih dilekçesi ve işveren feshinin yazılı bildirim koşulu doğrudan işe iade bağlamında değerlendirilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Somut olay serbestçe kabul edilmiş bir ücretsiz izin değildir; işverenin feshi protokol ve dilekçeyle işçi feshi görünümüne sokması belirleyicidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Süresiz ve Dönüş Koşulu Belirsiz Ücretsiz İzin Formu Almak.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden süresiz ve dönüş koşulu belirsiz ücretsiz izin formu almak” riski gerçekleşirse rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/26811, K. 2016/4113 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları
• Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• iznin kanuni hak mı, taraf anlaşması mı yoksa işverenin tek taraflı uygulaması mı olduğunun belirlenmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Değişiklik bildirimi sonrası altı işgünlük kabul süresi ve fesih halinde işe iade başvuru süresi korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması Bakımından Hak Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler, Usul İşlemleri ve Talep Sonuçları Dosyanın Başında Netleştirilmelidir?

Kanundan doğan haller dışında ücretsiz izin işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişikliktir; kabul edilen dönemde iş görme ve ücret borcu askıya alınır, ancak sözleşmenin bütün yan yükümlülükleri sona ermez. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Ücretsiz İzin Teklifi ve Kabul Belgesi, Ücret Bordroları, SGK Bildirimleri, İşyeri Duyuruları, Ekonomik Gerekçe ve Dönüş Yazışmaları ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İznin kanuni hak mı, taraf anlaşması mı yoksa işverenin tek taraflı uygulaması mı olduğunun belirlenmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Değişiklik bildirimi sonrası altı işgünlük kabul süresi ve fesih halinde işe iade başvuru süresi korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Rıza Dışı Ücretsiz İzin Dönemine Ait Ücret ve Hakların Ödenmesi veya Koşulları Varsa Fesih Sonuçları ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 4857 Sayılı İş Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kanundan doğan haller dışında ücretsiz izin işçinin yazılı kabulünü gerektiren esaslı değişikliktir; kabul edilen dönemde iş görme ve ücret borcu askıya alınır, ancak sözleşmenin bütün yan yükümlülükleri sona ermez.

Dosyanın ilk önceliği iznin kanuni hak mı, taraf anlaşması mı yoksa işverenin tek taraflı uygulaması mı olduğunun belirlenmesi, delil omurgası ise ücretsiz izin teklifi ve kabul belgesi, ücret bordroları, SGK bildirimleri, işyeri duyuruları, ekonomik gerekçe ve dönüş yazışmaları ile Ücretsiz İzin Teklifi ve İş Sözleşmesinin Askıya Alınması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Değişiklik bildirimi sonrası altı işgünlük kabul süresi ve fesih halinde işe iade başvuru süresi korunmalıdır. Rıza dışı ücretsiz izin dönemine ait ücret ve hakların ödenmesi veya koşulları varsa fesih sonuçları talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; süresiz ve dönüş koşulu belirsiz ücretsiz izin formu almak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/26811, K. 2016/4113, 25.02.2016 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: İşverenin ücretsiz izin teklifiyle birlikte işçiden kendi feshiymiş gibi dilekçe alması gerçek fesih iradesini gizleyemez; fesih usul güvencelerine tabidir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu — m.22/1
• TBMM, 4857 sayılı İş Kanunu kabul metni, m.22/1 — alıntı yeri: İş Kanunu m.22/1, ikinci cümle
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.393-447
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.80 ve 86
• Betül Erkanlı Başbüyük, “Ücretsiz İzin Sonrası İşçinin İşverence İşe Başlatılmaması ve Hukuki Sonuçları”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, C. 11, S. 1, s. 145-162
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru