Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet

Kapsam

Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet yönünden başvurunun usul hukuku içindeki amacı, görevli mahkeme, taraf ve hukuki yarar, yapılması istenen işlem, karşı tarafın dinlenilmesi, özel süre ve verilecek kararın sonraki yargılamaya etkisi birlikte ele alınır. Bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Usul İşleminin Amacı ve İnceleme Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir” kuralıdır. Raporun taraf aleyhine olması tek başına yeni heyet nedeni değildir; itiraz hangi veri, yöntem, uzmanlık veya gerekçe eksikliğinin sonuca etkili olduğunu somutlaştırmalıdır. Ayrıca “bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.281/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını” — Alıntının yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.281/1, ilk bölüm

Bu alıntı, TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.281/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet kapsamında m.281/1 hükümleri bilirkişi, rapor ve itiraz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.27 ve 31

Bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet kapsamında m.27 ve 31 hükümleri dinlenilme ve aydınlatma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.36 ve 141

Bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet kapsamında m.36 ve 141 hükümleri adil yargılanma ve gerekçe bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Ömer Buğra Alihocagil: Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz

İtiraz somut eksiklik, çelişki ve yöntem hatasına bağlanmalı; ek rapor veya yeni heyet talebi hukuki değerlendirmeyi bilirkişiye bırakmayacak biçimde kurulmalıdır. Bu yaklaşım, bu usul meselesi içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bu müessese; bilirkişi raporunun hazırlanması, verilmesi ve bilirkişi raporuna itiraz konuları ile sınırlandırılarak incelenmiştir.” — Alıntının yeri: Öz

Bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet konusunda yararlanılan eser: Ömer Buğra Alihocagil, “Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz”, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, C. XXII, S. 3-4, s. 547-588. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde her hesap, veri, yöntem ve görev sınırı hatası madde madde gösterilir; süre içinde talep edilirse mahkeme bir defaya mahsus iki haftayı aşmayan ek süre verebilir. Ek rapor, sözlü açıklama veya yeni bilirkişi talebi eksikliğin niteliğine göre gerekçelendirilmelidir. Hâkim raporla bağlı değildir; hukukî nitelendirme bilirkişiye bırakılamaz. Süresinde itiraz edilmemesi kanun yolunda açık çelişki ve denetime elverişsizlik savunmasını güçleştirir; uzman görüşü sunma imkânı ayrıca korunur. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvuru Koşulları ve Mahkemenin Yetkisi

Bilirkişi Raporu Teknik Soruyu, Kullanılan Veri ve Yöntemi, Ara Hesapları ve Sonucu Denetlenebilir Biçimde Göstermeli; Hukuki Nitelendirme ile Hüküm Kurma Görevini Üstlenmemelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Raporun Taraf Aleyhine Olması Tek Başına Yeni Heyet Nedeni Değildir; İtiraz Hangi Veri, Yöntem, Uzmanlık veya Gerekçe Eksikliğinin Sonuca Etkili Olduğunu Somutlaştırmalıdır.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden raporun taraf aleyhine olması tek başına yeni heyet nedeni değildir; itiraz hangi veri, yöntem, uzmanlık veya gerekçe eksikliğinin sonuca etkili olduğunu somutlaştırmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Bilirkişi Raporu, İncelemeye Esas Belge Listesi, Ham Hesap Tabloları, Uzmanlık Alanı ve Raporlar Arasındaki Çelişkiler Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlemle Bağlantılı Belge ve Kayıtlar

Bilirkişi Raporu, İncelemeye Esas Belge Listesi, Ham Hesap Tabloları, Uzmanlık Alanı ve Raporlar Arasındaki Çelişkiler.

Bu delil öncelikle “bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Görevli Mahkeme ve İzlenecek Usul

Rapordaki Her Sonuç İçin Dayanak Veri, Yöntem, Hesap ve Hukuki Varsayımın Ayrı Bir İtiraz Tablosuna Çıkarılması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden rapordaki her sonuç için dayanak veri, yöntem, hesap ve hukuki varsayımın ayrı bir itiraz tablosuna çıkarılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” aşamasında usul işleminin kanuni amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar ve dayanak kayıtlar birlikte denetlenmelidir. İstenen işlem esası peşinen çözecek ölçüde genişletilmemelidir.

Özel Süre, Tebligat ve Hak Kaybı

Raporun Tebliğinden İtibaren İki Haftalık İtiraz Süresi İçinde Ek Rapor veya Yeni Bilirkişi Talebinin Gerekçeleri Sunulmalıdır.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden raporun tebliğinden itibaren iki haftalık itiraz süresi içinde ek rapor veya yeni bilirkişi talebinin gerekçeleri sunulmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Rapordaki her sonuç için dayanak veri, yöntem, hesap ve hukuki varsayımın ayrı bir itiraz tablosuna çıkarılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İstenen Usul İşleminin Açıkça Kurulması

Eksik ve Çelişkili Raporun Hükme Esas Alınmaması, Denetlenebilir Ek Rapor veya Uygun Uzmanlardan Yeni Heyet Raporu Alınması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden eksik ve çelişkili raporun hükme esas alınmaması, denetlenebilir ek rapor veya uygun uzmanlardan yeni heyet raporu alınması” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Bu Usul Meselesi Başvurusunun Yalnız Kanuni Amacı ve Somut İhtiyaçla Sınırlı Biçimde Kabulü.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden bu usul meselesi başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Verilecek Kararın Kişi, İşlem, Belge ve Uygulanma Süresi Bakımından Tereddütsüz Kurulması.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması” istemi, usul işleminin amacı, kapsamı ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ilişkilendirilmelidir. Kararın hangi belge, vakıa veya işlem hakkında ve ne şekilde uygulanacağı tereddütsüz gösterilmelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (Kapatılan), E. 2016/14237, K. 2019/6438, 09.10.2019 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“gürültü seviyesinin hoşgörü sınırlarının üzerinde olduğunun tespiti halinde davalı tarafından alınabilecek önlemlerin neler olacağı gösterilmeden” — Alıntının yeri: Gerekçe; rapor ve ölçüm çelişkileri ile teknik önlemlerin somutlaştırılması paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Bilirkişi raporuna itiraz, ek rapor ve yeni heyet bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeli; teknik sonuç ve alınabilecek önlemler gerekçeli, somut ve denetlenebilir biçimde açıklanmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Komşuluk gürültüsü uyuşmazlığında çelişkili teknik raporlar ve eksik bilirkişi incelemesi doğrudan denetlenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar belirli bir gürültü uyuşmazlığına ilişkindir; her itirazda otomatik ek rapor veya yeni heyet zorunluluğu kurmaz.

Hukuki Yarar, Kapsam ve Usul Hatası Riskleri

Teknik İtirazı Soyut Biçimde Raporu Kabul Etmiyoruz Cümlesiyle Sınırlamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden teknik itirazı soyut biçimde raporu kabul etmiyoruz cümlesiyle sınırlamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler delili ve “Bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu usul meselesi başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2016/14237, K. 2019/6438 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler
• Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar

• rapordaki her sonuç için dayanak veri, yöntem, hesap ve hukuki varsayımın ayrı bir itiraz tablosuna çıkarılması
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması

• Süre çizelgesinde Raporun tebliğinden itibaren iki haftalık itiraz süresi içinde ek rapor veya yeni bilirkişi talebinin gerekçeleri sunulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet Dosyasında Sonucu Belirleyen Deliller, Görevli Merci ve Süre Çizelgesi Nasıl Birlikte Kurulmalıdır?

Bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Bilirkişi Raporu, İncelemeye Esas Belge Listesi, Ham Hesap Tabloları, Uzmanlık Alanı ve Raporlar Arasındaki Çelişkiler Neden Önemlidir?

Bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Rapordaki her sonuç için dayanak veri, yöntem, hesap ve hukuki varsayımın ayrı bir itiraz tablosuna çıkarılması; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Usul işleminin amacı, görevli mahkeme, hukuki yarar, karşı tarafın dinlenilmesi ve kararın sonraki yargılamaya etkisi ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Raporun tebliğinden itibaren iki haftalık itiraz süresi içinde ek rapor veya yeni bilirkişi talebinin gerekçeleri sunulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Eksik ve Çelişkili Raporun Hükme Esas Alınmaması, Denetlenebilir Ek Rapor veya Uygun Uzmanlardan Yeni Heyet Raporu Alınması Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Eksik ve çelişkili raporun hükme esas alınmaması, denetlenebilir ek rapor veya uygun uzmanlardan yeni heyet raporu alınması, bu usul meselesi başvurusunun yalnız kanuni amacı ve somut ihtiyaçla sınırlı biçimde kabulü, verilecek kararın kişi, işlem, belge ve uygulanma süresi bakımından tereddütsüz kurulması usul işleminin amacıyla sınırlı kurulmalıdır. Esas hakkındaki hüküm, para alacağı veya faiz sonucu kendiliğinden bu başvurunun parçası sayılmamalıdır.

Sonuç

Bu usul meselesi bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bilirkişi raporu teknik soruyu, kullanılan veri ve yöntemi, ara hesapları ve sonucu denetlenebilir biçimde göstermeli; hukuki nitelendirme ile hüküm kurma görevini üstlenmemelidir.

Dosyanın ilk önceliği rapordaki her sonuç için dayanak veri, yöntem, hesap ve hukuki varsayımın ayrı bir itiraz tablosuna çıkarılması, delil omurgası ise bilirkişi raporu, incelemeye esas belge listesi, ham hesap tabloları, uzmanlık alanı ve raporlar arasındaki çelişkiler ile Bilirkişi Raporuna İtiraz, Ek Rapor ve Yeni Heyet uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Raporun tebliğinden itibaren iki haftalık itiraz süresi içinde ek rapor veya yeni bilirkişi talebinin gerekçeleri sunulmalıdır. Eksik ve çelişkili raporun hükme esas alınmaması, denetlenebilir ek rapor veya uygun uzmanlardan yeni heyet raporu alınması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; teknik itirazı soyut biçimde raporu kabul etmiyoruz cümlesiyle sınırlamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (kapatılan), E. 2016/14237, K. 2019/6438, 09.10.2019 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeli; teknik sonuç ve alınabilecek önlemler gerekçeli, somut ve denetlenebilir biçimde açıklanmalıdır.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.281/1
• TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.281/1 — alıntı yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.281/1, ilk bölüm
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.27 ve 31
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.36 ve 141
• Ömer Buğra Alihocagil, “Medeni Usul Hukukunda Bilirkişi Raporunun Hazırlanması ve Bilirkişi Raporuna İtiraz”, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, C. XXII, S. 3-4, s. 547-588
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru