Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri

Kapsam

Factoring sözleşmesi, fatura, doğmuş veya doğacak alacak, temlik, borçlu bildirimi, mal-hizmet ispatı, mükerrer devir, takas, ödeme, garanti, rücu ve kambiyo belgesi ele alınır. Factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir” kuralıdır. Fatura tek başına alacağın doğduğunu kesin olarak göstermez; temel teslim veya hizmet kaydı, kabul, vade ve daha önce ödeme bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir. Ayrıca “borçlu, devri öğrendikten sonra devredene yaptığı ödemeyi her durumda devralana karşı ileri süremez; bildirimin tarihi ve ödeme zamanı belirleyicidir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu: m.38-39

Factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri kapsamında m.38-39 hükümleri factoring işlemi ve belge düzeni bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.188/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.” — Alıntının yeri: Türk Borçlar Kanunu m.188/1

Bu alıntı, TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.188/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri kapsamında m.188/1 hükümleri alacağın devri ve borçlu defileri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.18, 21, 23

Factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri kapsamında m.18, 21, 23 hükümleri ticari iş, fatura ve satış bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Arif Kocaman: Gelecekteki Alacakların Devrinde “belirlilik/Belirlenebilirlik” Şartı ve Bunun Factoring-Temliki İşlemindeki Görünümü

Factoringe devredilecek doğacak alacak, devir anında tek tek doğmuş olmasa da doğduğunda belirlenebilir olmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Tasarruf konusu alacağın ‘doğumu’ zamanındaki ‘belirlilik’, temlikin geçerli olması için yeterlidir.” — Alıntının yeri: Öz

Factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri konusunda yararlanılan eser: Arif Kocaman, “Gelecekteki Alacakların Devrinde “Belirlilik/Belirlenebilirlik” Şartı ve Bunun Factoring-Temliki İşlemindeki Görünümü”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2023, S. 56, s. 497-510. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Factoring alacağının temel mal veya hizmet ilişkisi, temlik listesi, fatura ve teslim/ifa belgeleriyle tekilleştirilmelidir. Görev asliye ticaret mahkemesindedir; para alacağı ve menfi tespit taleplerinde ticari arabuluculuk şartı somut talebe göre uygulanır. Borçlunun defileri devri öğrendiği tarih itibarıyla, takas koşulları ise alacakların muacceliyet zamanlarıyla değerlendirilir. Alacağın kendi zamanaşımı devralmayla değişmez; kambiyo senedi varsa takip süreleri ayrıca korunmalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete ilk yayım metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Factoring İşlemi, Mal veya Hizmet Satışından Doğmuş Ya Da Doğacak Alacağın Devrini Finansman ve Tahsil İşleviyle Birleştirir; Borçlu Devri Öğrendiğinde Devredene Karşı Sahip Olduğu Kanuni Defileri Devralana Karşı Da İleri Sürebilir.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve yalnız fatura ve temlik listesine dayanıp malın teslimini veya hizmetin ifasını araştırmamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Fatura Tek Başına Alacağın Doğduğunu Kesin Olarak Göstermez; Temel Teslim veya Hizmet Kaydı, Kabul, Vade ve Daha Önce Ödeme Bulunup Bulunmadığı Birlikte İncelenmelidir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden fatura tek başına alacağın doğduğunu kesin olarak göstermez; temel teslim veya hizmet kaydı, kabul, vade ve daha önce ödeme bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı üzerinden sınanır. Temel mal veya hizmet ilişkisinin doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Borçlu, Devri Öğrendikten Sonra Devredene Yaptığı Ödemeyi Her Durumda Devralana Karşı İleri Süremez; Bildirimin Tarihi ve Ödeme Zamanı Belirleyicidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için borçluya yapılan devir bildirimi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden borçlu, devri öğrendikten sonra devredene yaptığı ödemeyi her durumda devralana karşı ileri süremez; bildirimin tarihi ve ödeme zamanı belirleyicidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Maddi Hak, Görevli Merci, Süre, İspat Yükü ve Uygulanabilir Talep Sonucu Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok banka ödeme ve cari hesap kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Factoring Çerçeve Sözleşmesi ve Temlik Listesi.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Fatura, Sipariş, İrsaliye ve Hizmet Kabul Kaydı.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı” kaydı, “Fatura tek başına alacağın doğduğunu kesin olarak göstermez; temel teslim veya hizmet kaydı, kabul, vade ve daha önce ödeme bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Borçluya Yapılan Devir Bildirimi.

Bu delil öncelikle “borçlu, devri öğrendikten sonra devredene yaptığı ödemeyi her durumda devralana karşı ileri süremez; bildirimin tarihi ve ödeme zamanı belirleyicidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden borçluya yapılan devir bildirimi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Banka Ödeme ve Cari Hesap Kayıtları.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden banka ödeme ve cari hesap kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken banka ödeme ve cari hesap kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Mükerrer Devir, Çek ve Teminat Belgeleri.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden mükerrer devir, çek ve teminat belgeleri” kaydı, “Factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Temlik Edilen Alacağın Tekilleştirilmesi.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden temlik edilen alacağın tekilleştirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi, factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Temel Mal veya Hizmet İlişkisinin Doğrulanması.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden temel mal veya hizmet ilişkisinin doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Borçlu Bildirim ve Ödeme Tarihlerinin Karşılaştırılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; borçluya yapılan devir bildirimi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden borçlu bildirim ve ödeme tarihlerinin karşılaştırılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Defi, Takas ve Mükerrer Devir Savunmalarının Ayrılması.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden defi, takas ve mükerrer devir savunmalarının ayrılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik banka ödeme ve cari hesap kayıtları, factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Takip, Arabuluculuk ve Ticari Alacak Davasının Planlanması.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden takip, arabuluculuk ve ticari alacak davasının planlanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Mükerrer devir, çek ve teminat belgeleri dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Alacağın Kendi Zamanaşımı Süresi Factoring Devriyle Değişmez; Bildirim, Ödeme ve Varsa Kambiyo Senedine İlişkin Kısa Takip Süreleri Ayrıca İzlenmelidir.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden alacağın kendi zamanaşımı süresi factoring devriyle değişmez; bildirim, ödeme ve varsa kambiyo senedine ilişkin kısa takip süreleri ayrıca izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Zorunlu Ön Başvuru, Özel İtiraz veya Şikayet Yolu Varsa Genel Dava Yolundan Önce Kendi Süresinde Tamamlanmalıdır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme, Elektronik Başvuru ve İşlem Tarihleri Resmi Kayıtla Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Borçlu bildirim ve ödeme tarihlerinin karşılaştırılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Factoringe Devredilen Alacağın Tahsili veya Borçlu Olunmadığının Tespiti.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma” talebi, “Fatura tek başına alacağın doğduğunu kesin olarak göstermez; temel teslim veya hizmet kaydı, kabul, vade ve daha önce ödeme bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir” koşuluyla ve fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Hukuka Aykırılığın Etkilerinin Giderilmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil borçluya yapılan devir bildirimi, temel ölçüt ise “borçlu, devri öğrendikten sonra devredene yaptığı ödemeyi her durumda devralana karşı ileri süremez; bildirimin tarihi ve ödeme zamanı belirleyicidir” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (Kapatılan), E. 2012/13977, K. 2013/4068, 04.03.2013 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“mal tesliminin gerçekleşmediği davacı ve davalı Terma-Ark Şirketi bakımından kesinleşmiş olduğundan, bu hususun diğer davalı ... Factoring Şirketi'ne karşı da ileri sürülebileceği” — Alıntının yeri: Gerekçe; temel satışta teslimin gerçekleşmemesinin factoring şirketine karşı ileri sürülmesi paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Factoring işleminde alacak devri ve borçlunun defileri bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Factoring şirketi, devraldığı alacağın temelindeki mal veya hizmet ilişkisinin hiç doğmadığına ilişkin borçlu defileriyle karşılaşabilir; fatura ve gerçek işlem bağlantısı araştırılmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Mal teslimi karşılığında avans olarak verilen çeklerin factoring şirketine devri ve borçlunun temel ilişkiye dayalı borçsuzluk savunması doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar çeklerin devredildiği ve teslim yokluğunun diğer davalı yönünden kesinleştiği somut olaya ilişkindir; her factoring devrinde bütün şahsi defilerin otomatik ileri sürülebileceği anlamına gelmez.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Yalnız Fatura ve Temlik Listesine Dayanıp Malın Teslimini veya Hizmetin İfasını Araştırmamak.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden yalnız fatura ve temlik listesine dayanıp malın teslimini veya hizmetin ifasını araştırmamak” riski gerçekleşirse factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Temel mal veya hizmet ilişkisinin doğrulanması aşamasında fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, borçluya yapılan devir bildirimi delili ve “Borçlu, devri öğrendikten sonra devredene yaptığı ödemeyi her durumda devralana karşı ileri süremez; bildirimin tarihi ve ödeme zamanı belirleyicidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Güncel Resmi Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan) E. 2012/13977, K. 2013/4068 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Takip, arabuluculuk ve ticari alacak davasının planlanması aşamasında mükerrer devir, çek ve teminat belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi
• fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı
• borçluya yapılan devir bildirimi
• banka ödeme ve cari hesap kayıtları
• mükerrer devir, çek ve teminat belgeleri

• temlik edilen alacağın tekilleştirilmesi
• temel mal veya hizmet ilişkisinin doğrulanması
• borçlu bildirim ve ödeme tarihlerinin karşılaştırılması
• defi, takas ve mükerrer devir savunmalarının ayrılması
• takip, arabuluculuk ve ticari alacak davasının planlanması

• Süre çizelgesinde Alacağın kendi zamanaşımı süresi factoring devriyle değişmez; bildirim, ödeme ve varsa kambiyo senedine ilişkin kısa takip süreleri ayrıca izlenmelidir. Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Factoring Şirketine Devredilen Fatura Alacağı Hangi Belgelerle İspatlanır ve Borçlu Temel İlişkiye veya Devre Karşı Hangi Savunmaları İleri Sürebilir?

Factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Factoring Çerçeve Sözleşmesi ve Temlik Listesi Neden Önemlidir?

Factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi, fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı, borçluya yapılan devir bildirimi birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Temlik edilen alacağın tekilleştirilmesi; temel mal veya hizmet ilişkisinin doğrulanması; borçlu bildirim ve ödeme tarihlerinin karşılaştırılması; defi, takas ve mükerrer devir savunmalarının ayrılması; takip, arabuluculuk ve ticari alacak davasının planlanması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Factoring İşleminde Alacak Devri ve Borçlunun Defileri Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Alacağın kendi zamanaşımı süresi factoring devriyle değişmez; bildirim, ödeme ve varsa kambiyo senedine ilişkin kısa takip süreleri ayrıca izlenmelidir. Somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Factoringe Devredilen Alacağın Tahsili veya Borçlu Olunmadığının Tespiti Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Factoring şirketine devredilen fatura alacağı hangi belgelerle ispatlanır ve borçlu temel ilişkiye veya devre karşı hangi savunmaları ileri sürebilir” sorusu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Factoring işlemi, mal veya hizmet satışından doğmuş ya da doğacak alacağın devrini finansman ve tahsil işleviyle birleştirir; borçlu devri öğrendiğinde devredene karşı sahip olduğu kanuni defileri devralana karşı da ileri sürebilir.

Dosyanın ilk önceliği temlik edilen alacağın tekilleştirilmesi, delil omurgası ise factoring çerçeve sözleşmesi ve temlik listesi ile fatura, sipariş, irsaliye ve hizmet kabul kaydı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Alacağın kendi zamanaşımı süresi factoring devriyle değişmez; bildirim, ödeme ve varsa kambiyo senedine ilişkin kısa takip süreleri ayrıca izlenmelidir. Factoringe devredilen alacağın tahsili veya borçlu olunmadığının tespiti talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yalnız fatura ve temlik listesine dayanıp malın teslimini veya hizmetin ifasını araştırmamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi (kapatılan), E. 2012/13977, K. 2013/4068, 04.03.2013 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Factoring şirketi, devraldığı alacağın temelindeki mal veya hizmet ilişkisinin hiç doğmadığına ilişkin borçlu defileriyle karşılaşabilir; fatura ve gerçek işlem bağlantısı araştırılmalıdır.
• 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu — m.38-39
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.188/1
• TBMM, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kabul metni, m.188/1 — alıntı yeri: Türk Borçlar Kanunu m.188/1
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.18, 21, 23
• Arif Kocaman, “Gelecekteki Alacakların Devrinde “Belirlilik/Belirlenebilirlik” Şartı ve Bunun Factoring-Temliki İşlemindeki Görünümü”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2023, S. 56, s. 497-510
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru