Evliliğin Mutlak Butlanı ve İptal Davası

Kapsam

Önceki evlilik, ayırt etme gücü, akıl hastalığı, yasak hısımlık, savcının davası, ilgililer, butlan sebebinin ortadan kalkması, miras, mal rejimi ve çocuklar ele alınır. Mutlak butlan sebebi bulunsa da evlilik mahkeme kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur; iptal kararı geçmişe sınırsız etkili olmayıp iyiniyetli eş ve çocukları korur. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, evliliğin mutlak butlanı ve iptal davası konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” kuralıdır. Sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık diğer mutlak butlan sebepleridir. Ayrıca “mutlak butlan davasını cumhuriyet savcısı re'sen ve ilgisi olan herkes açabilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Evliliğin Mutlak Butlanı Ve İptal Davası bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.145/1-B

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması.” — Alıntının yeri: TMK m.145/1-b

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Türk Medeni Kanunu TMK m.145/1-b resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Evliliğin mutlak butlanı ve iptal davası kapsamında m.145/1-b hükümleri evlenmenin mutlak ve nispi butlanı ile sonuçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.24-33, 266-287

Evliliğin mutlak butlanı ve iptal davası kapsamında m.24-33, 266-287 hükümleri yargılama ilkeleri ve uzman incelemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Tuğçe Tekben: Evliliğin Mutlak Butlanına İlişkin Bir Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi

Yazar, mutlak butlan nedenlerini, davanın süresizliğini ve kimlerin ileri sürebileceğini bir Yargıtay kararı üzerinden değerlendirmektedir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bu çalışmada, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun evliliğin mutlak butlanına ilişkin vermiş olduğu bir kararın incelemesi yapılmıştır.” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle

Evliliğin mutlak butlanı ve iptal davası konusunda yararlanılan eser: Tuğçe Tekben, “Evliliğin Mutlak Butlanına İlişkin Bir Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2019, C. 16, S. 2, s. 163-214. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Uygulanacak Ölçütler

Eşlerden Birinin Evlenme Sırasında Evli Bulunması Mutlak Butlan Sebebidir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir. Bu ölçüt özellikle nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi üzerinden sınanır. Butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, evliliği karar olmadan yok saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Sürekli Ayırt Etme Gücü Yoksunluğu, Evlenmeye Engel Akıl Hastalığı ve Yasak Hısımlık Diğer Mutlak Butlan Sebepleridir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık diğer mutlak butlan sebepleridir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Mutlak Butlan Davasını Cumhuriyet Savcısı Re'sen ve İlgisi Olan Herkes Açabilir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mutlak butlan davasını Cumhuriyet savcısı re'sen ve ilgisi olan herkes açabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve mutlak ve nispi butlanı karıştırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İyiniyetli Eş Evlenmeyle Kazandığı Kişisel Durumunu Korur; Çocukların Evlilik İçinde Doğmaya Bağlanan Statüsü Etkilenmez.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden iyiniyetli eş evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur; çocukların evlilik içinde doğmaya bağlanan statüsü etkilenmez. Bu ölçüt özellikle adli tıp veya uzman kurul raporu üzerinden sınanır. İyinet ve çocuk sonuçlarının ayrılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, iyiniyetli eşin sonuçlarını atlamak ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

Nüfus Aile Kayıt Tablosu ve Evlenme Belgesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi” kaydı, “Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Önceki Evliliğe İlişkin Kesinleşme Kayıtları.

Bu delil öncelikle “sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık diğer mutlak butlan sebepleridir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Evlenme Tarihine Yönelik Sağlık ve Vesayet Kayıtları.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Adli Tıp veya Uzman Kurul Raporu.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden adli tıp veya uzman kurul raporu” kaydı, “İyiniyetli eş evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur; çocukların evlilik içinde doğmaya bağlanan statüsü etkilenmez” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Hısımlık ve Soybağı Belgeleri.

Bu delil öncelikle “eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden hısımlık ve soybağı belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Butlan Sebebinin Evlenme Tarihindeki Varlığının Belirlenmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi dosyaya alınmalı ve evliliğin mutlak butlanına karar verilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Davacı Sıfatı ve Savcının Katılımının İncelenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden davacı sıfatı ve savcının katılımının incelenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sağlık İddiasında Evlenme Tarihine Dönük Uzman Değerlendirmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden sağlık iddiasında evlenme tarihine dönük uzman değerlendirmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları, çocukların velayet ve bakım düzeni talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

İyinet ve Çocuk Sonuçlarının Ayrılması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden iyinet ve çocuk sonuçlarının ayrılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Adli tıp veya uzman kurul raporu dosyaya alınmalı ve nafaka ve tazminat talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Mal Rejimi, Nafaka ve Tazminatın Boşanma Hükümleriyle Çözülmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; hısımlık ve soybağı belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mal rejimi, nafaka ve tazminatın boşanma hükümleriyle çözülmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Aile Mahkemesi Görevlidir. Mutlak Butlan İçin Özel Hak Düşürücü Süre Yoktur; Nispi Butlandaki Altı Aylık ve Beş Yıllık Süreler Bu Dava Türüne Taşınmamalıdır.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden aile mahkemesi görevlidir. Mutlak butlan için özel hak düşürücü süre yoktur; nispi butlandaki altı aylık ve beş yıllık süreler bu dava türüne taşınmamalıdır” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi, evliliğin mutlak butlanına karar verilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Mutlak Butlan Davası Kural Olarak Hak Düşürücü Süreye Bağlı Değildir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mutlak butlan davası kural olarak hak düşürücü süreye bağlı değildir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Sebebin Sonradan Ortadan Kalkmasının Dava Hakkına Etkisi TMK'nın Özel Hükümlerine Göre İncelenir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden sebebin sonradan ortadan kalkmasının dava hakkına etkisi TMK'nın özel hükümlerine göre incelenir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Davacı sıfatı ve savcının katılımının incelenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Mal Rejimi ve Alacak Taleplerinin Zamanaşımı Ayrıca Korunmalıdır.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mal rejimi ve alacak taleplerinin zamanaşımı ayrıca korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Evliliğin Mutlak Butlanına Karar Verilmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden evliliğin mutlak butlanına karar verilmesi” talebi, “Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” koşuluyla ve nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Kişisel Durumun Korunması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden kişisel durumun korunması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları, temel ölçüt ise “sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık diğer mutlak butlan sebepleridir” olacaktır.

Çocukların Velayet ve Bakım Düzeni.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden çocukların velayet ve bakım düzeni” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Nafaka ve Tazminat.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden nafaka ve tazminat” talebi, “İyiniyetli eş evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur; çocukların evlilik içinde doğmaya bağlanan statüsü etkilenmez” koşuluyla ve adli tıp veya uzman kurul raporu deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Mal Rejiminin Tasfiyesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mal rejiminin tasfiyesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil hısımlık ve soybağı belgeleri, temel ölçüt ise “eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/9277, K. 2022/9412, 22.11.2022 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“davalıların arasında evlilik engeli bulunmadığı, hatalı nüfus kaydının düzeltildiği bildirilmiş ve düzeltilmiş nüfus kayıtları yazı ekinde dosyaya sunulmuştur.” — Alıntının yeri: Gerekçe, Nüfus Müdürlüğü cevabı ve düzeltilmiş kayıt paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Evliliğin mutlak butlanı ve iptal davası bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Düzeltilmiş nüfus kaydı evlenmeye engel derecede hısımlık bulunmadığını gösteriyorsa mutlak butlan koşulları oluşmaz ve evliliğin iptali istemi reddedilmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Nüfus kaydındaki hatalı hısımlık görünümü düzeltildikten sonra eşler arasında evlenme engeli bulunup bulunmadığı incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar yalnız düzeltilen soybağı kaydına dayalı evlenme engelini ele alır; yaş, mevcut evlilik veya irade sakatlığı gibi diğer hükümsüzlük sebepleri ayrıca değerlendirilir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Evliliği Karar Olmadan Yok Saymak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden evliliği karar olmadan yok saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi aşamasında nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Evlenme Tarihindeki Sağlık Durumunu Araştırmamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden evlenme tarihindeki sağlık durumunu araştırmamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları delili ve “Sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve yasak hısımlık diğer mutlak butlan sebepleridir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Mutlak ve Nispi Butlanı Karıştırmak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden mutlak ve nispi butlanı karıştırmak” riski gerçekleşirse çocukların velayet ve bakım düzeni talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

İyiniyetli Eşin Sonuçlarını Atlamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden iyiniyetli eşin sonuçlarını atlamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İyinet ve çocuk sonuçlarının ayrılması aşamasında adli tıp veya uzman kurul raporu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Çocukların Statüsünü Butlanla Zedelemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2022/9277, K. 2022/9412 yönünden çocukların statüsünü butlanla zedelemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, hısımlık ve soybağı belgeleri delili ve “Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi
• önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları
• evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları
• adli tıp veya uzman kurul raporu
• hısımlık ve soybağı belgeleri

• butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi
• davacı sıfatı ve savcının katılımının incelenmesi
• sağlık iddiasında evlenme tarihine dönük uzman değerlendirmesi
• iyinet ve çocuk sonuçlarının ayrılması
• mal rejimi, nafaka ve tazminatın boşanma hükümleriyle çözülmesi
• Aile mahkemesi görevlidir. Mutlak butlan için özel hak düşürücü süre yoktur; nispi butlandaki altı aylık ve beş yıllık süreler bu dava türüne taşınmamalıdır.

• Süre çizelgesinde Mutlak butlan davası kural olarak hak düşürücü süreye bağlı değildir. Sebebin sonradan ortadan kalkmasının dava hakkına etkisi TMK'nın özel hükümlerine göre incelenir. Mal rejimi ve alacak taleplerinin zamanaşımı ayrıca korunmalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Evlilik Hangi Ağır Sakatlıklar Nedeniyle Mutlak Butlanla Geçersiz Kılınabilir ve Karar Verilinceye Kadar Eşler ile Çocuklar Bakımından Hangi Sonuçlar Doğar?

Mutlak butlan sebebi bulunsa da evlilik mahkeme kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur; iptal kararı geçmişe sınırsız etkili olmayıp iyiniyetli eş ve çocukları korur. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Nüfus Aile Kayıt Tablosu ve Evlenme Belgesi Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi, önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları, evlenme tarihine yönelik sağlık ve vesayet kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Evliliğin Mutlak Butlanı ve İptal Davası Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi; davacı sıfatı ve savcının katılımının incelenmesi; sağlık iddiasında evlenme tarihine dönük uzman değerlendirmesi; iyinet ve çocuk sonuçlarının ayrılması; mal rejimi, nafaka ve tazminatın boşanma hükümleriyle çözülmesi; Aile mahkemesi görevlidir. Mutlak butlan için özel hak düşürücü süre yoktur; nispi butlandaki altı aylık ve beş yıllık süreler bu dava türüne taşınmamalıdır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Evliliğin Mutlak Butlanı ve İptal Davası Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Mutlak butlan davası kural olarak hak düşürücü süreye bağlı değildir. Sebebin sonradan ortadan kalkmasının dava hakkına etkisi TMK'nın özel hükümlerine göre incelenir. Mal rejimi ve alacak taleplerinin zamanaşımı ayrıca korunmalıdır.

Evliliğin Mutlak Butlanına Karar Verilmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Evliliğin mutlak butlanına karar verilmesi, kişisel durumun korunması, çocukların velayet ve bakım düzeni, nafaka ve tazminat, mal rejiminin tasfiyesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Evlilik hangi ağır sakatlıklar nedeniyle mutlak butlanla geçersiz kılınabilir ve karar verilinceye kadar eşler ile çocuklar bakımından hangi sonuçlar doğar” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Mutlak butlan sebebi bulunsa da evlilik mahkeme kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur; iptal kararı geçmişe sınırsız etkili olmayıp iyiniyetli eş ve çocukları korur.

Dosyanın ilk önceliği butlan sebebinin evlenme tarihindeki varlığının belirlenmesi, delil omurgası ise nüfus aile kayıt tablosu ve evlenme belgesi ile önceki evliliğe ilişkin kesinleşme kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Mutlak butlan davası kural olarak hak düşürücü süreye bağlı değildir. Evliliğin mutlak butlanına karar verilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; evliliği karar olmadan yok saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/9277, K. 2022/9412, 22.11.2022 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Düzeltilmiş nüfus kaydı evlenmeye engel derecede hısımlık bulunmadığını gösteriyorsa mutlak butlan koşulları oluşmaz ve evliliğin iptali istemi reddedilmelidir.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.145/1-b
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.24-33, 266-287
• Tuğçe Tekben, “Evliliğin Mutlak Butlanına İlişkin Bir Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2019, C. 16, S. 2, s. 163-214
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru