Bozma Sonrası Islah ve Usuli Kazanılmış Hak

Kapsam

Tam ve kısmi ıslah, talep artırım, manevi tazminatın bölünmezliği, yeni bilirkişi raporu, harç, karşı tarafın savunması ve bozmanın kapsamı ele alınır. Bozma sonrası ıslah mutlak biçimde yasak değildir; mahkemenin tahkikata ilişkin yeni işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar mümkündür, ancak bozma kararına uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldıramaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, bozma sonrası ıslah ve usuli kazanılmış hak konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” kuralıdır. Bozma veya kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin işlem yaparsa yeniden ıslah imkânı doğabilir. Ayrıca “bozmaya uyulmakla oluşan hukuki durum ıslahla ortadan kaldırılamaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Bozma Sonrası Islah Ve Usuli Kazanılmış Hak bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.176-182, 303, 353, 373

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir.” — Alıntının yeri: HMK m.177/2

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK m.177/2 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Bozma sonrası ıslah ve usuli kazanılmış hak kapsamında m.176-182, 303, 353, 373 hükümleri ıslah, kesin hüküm ve kanun yolu sonrası yargılama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.72, 146 ve Özel Hükümler

Bozma sonrası ıslah ve usuli kazanılmış hak kapsamında m.72, 146 ve özel hükümler hükümleri zamanaşımı etkisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Tolga Akkaya: Bozma Kararından Sonra Islaha İlişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları ile 7251 Sayılı Kanunla HMK'da Yapılan Değişiklik Çerçevesinde İstinafta Islah ve Talep Sonucunun Artırılması Sorunu

Çalışma, HMK m.177/2 değişikliğinin bozma veya kaldırma sonrasındaki ıslah yasağını hangi koşullarda ortadan kaldırdığını ve istinaf aşamasında talep sonucunun artırılması tartışmasını inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Bu düzenleme uyarınca Yargıtay’ın bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına ilişkin içtihadı birleştirme kararının etkisi sona ermiştir.” — Alıntının yeri: Öz, ikinci paragrafın ilk cümlesi

Bozma sonrası ıslah ve usuli kazanılmış hak konusunda yararlanılan eser: Tolga Akkaya, “Bozma Kararından Sonra Islaha İlişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları ile 7251 Sayılı Kanunla HMK'da Yapılan Değişiklik Çerçevesinde İstinafta Islah ve Talep Sonucunun Artırılması Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, C. 73, S. 1, s. 1-49. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Islah Tahkikat Sona Erinceye Kadar ve Tarafça Bir Kez Yapılabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir. Bu ölçüt özellikle bozma veya kaldırma kararı üzerinden sınanır. Bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, bozma sonrası ıslahı her durumda yasak saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Bozma veya Kaldırma Sonrası İlk Derece Mahkemesi Tahkikata İlişkin İşlem Yaparsa Yeniden Islah İmkânı Doğabilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için uyma ara kararı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma veya kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin işlem yaparsa yeniden ıslah imkânı doğabilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Bozmaya Uyulmakla Oluşan Hukuki Durum Islahla Ortadan Kaldırılamaz.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozmaya uyulmakla oluşan hukuki durum ıslahla ortadan kaldırılamaz” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve manevi tazminatın kısmi talebini ıslahla artırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Islah Yeni Bir Dava Değildir; Talep, Vakıa ve Harç Sonuçları Islah Edilen Usul İşlemine Göre Belirlenir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah yeni bir dava değildir; talep, vakıa ve harç sonuçları ıslah edilen usul işlemine göre belirlenir. Bu ölçüt özellikle ıslah dilekçesi ile harç makbuzu üzerinden sınanır. Harç ve tebliğ işlemlerinin tamamlanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, ıslah harcını yatırmamak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Bozma veya Kaldırma Kararı.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma veya kaldırma kararı” kaydı, “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Uyma Ara Kararı.

Bu delil öncelikle “bozma veya kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin işlem yaparsa yeniden ıslah imkânı doğabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden uyma ara kararı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bozma Sonrası Duruşma ve Tahkikat Tutanakları.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Islah Dilekçesi ile Harç Makbuzu.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah dilekçesi ile harç makbuzu” kaydı, “Islah yeni bir dava değildir; talep, vakıa ve harç sonuçları ıslah edilen usul işlemine göre belirlenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Islahın Tebliğ Belgeleri.

Bu delil öncelikle “ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslahın tebliğ belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Bozmanın Kapsamı ve Uyulan Bentlerin Çıkarılması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Bozma veya kaldırma kararı dosyaya alınmalı ve talep miktarının ıslahla artırılması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Bozma Sonrası Tahkikat İşlemi Bulunup Bulunmadığının Saptanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; uyma ara kararı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma sonrası tahkikat işlemi bulunup bulunmadığının saptanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Islah Hakkının Daha Önce Kullanılıp Kullanılmadığının Kontrolü.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah hakkının daha önce kullanılıp kullanılmadığının kontrolü” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları, ıslahın geçersizliğinin tespiti talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Harç ve Tebliğ İşlemlerinin Tamamlanması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden harç ve tebliğ işlemlerinin tamamlanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Islah dilekçesi ile harç makbuzu dosyaya alınmalı ve zamanaşımı def'i talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Karşı Tarafın Zamanaşımı ve Kazanılmış Hak Savunmasının İncelenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; ıslahın tebliğ belgeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden karşı tarafın zamanaşımı ve kazanılmış hak savunmasının incelenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Islah Tahkikatın Sona Ermesine Kadar Yapılabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Bozma Sonrası Yeni Tahkikat Yoksa Yalnız Hüküm Kurulması Aşamasında Islah Mümkün Olmayabilir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma sonrası yeni tahkikat yoksa yalnız hüküm kurulması aşamasında ıslah mümkün olmayabilir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Bozma sonrası tahkikat işlemi bulunup bulunmadığının saptanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Harç ve Tebliğ Eksikleri İçin Verilen Kesin Süreler Ayrıca İzlenmelidir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden harç ve tebliğ eksikleri için verilen kesin süreler ayrıca izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Talep Miktarının Islahla Artırılması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden talep miktarının ıslahla artırılması” talebi, “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” koşuluyla ve bozma veya kaldırma kararı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Vakıa veya Savunmanın Islahı.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden vakıa veya savunmanın ıslahı olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil uyma ara kararı, temel ölçüt ise “bozma veya kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin işlem yaparsa yeniden ıslah imkânı doğabilir” olacaktır.

Islahın Geçersizliğinin Tespiti.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslahın geçersizliğinin tespiti” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Zamanaşımı Def'i.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden zamanaşımı def'i” talebi, “Islah yeni bir dava değildir; talep, vakıa ve harç sonuçları ıslah edilen usul işlemine göre belirlenir” koşuluyla ve ıslah dilekçesi ile harç makbuzu deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Usuli Kazanılmış Hakkın Korunması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden usuli kazanılmış hakkın korunması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil ıslahın tebliğ belgeleri, temel ölçüt ise “ıslah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/7682, K. 2025/3456, 09.04.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“bozma sonrası yapılan yargılamada tahkikat işlemi yapıldığına göre taraflarca ıslah talebinde bulunulması mümkündür.” — Alıntının yeri: Gerekçe, 2 numaralı bentte maddi tazminat değerlendirmesinin son paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: kısmi bozma/kısmi onama.

Bozma sonrası ıslah ve usuli kazanılmış hak bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Bozma veya kaldırma sonrasında tahkikata ilişkin yeni işlem yapılırsa HMK m.177/2 uyarınca ıslah mümkündür; ancak manevi tazminatın bölünmezliği ve usuli kazanılmış hak sınırları korunur. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Bozma sonrasında tahkikat yapılıp maddi tazminat talebi ıslahla artırılmıştır.

Kararın uygulanma sınırı: Karar, maddi ve manevi tazminatın talep yapısındaki farklılığı ayrıca değerlendirmiştir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Bozma Sonrası Islahı Her Durumda Yasak Saymak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozma sonrası ıslahı her durumda yasak saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması aşamasında bozma veya kaldırma kararı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Her Usul İşlemini Yeni Tahkikat Kabul Etmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden her usul işlemini yeni tahkikat kabul etmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, uyma ara kararı delili ve “Bozma veya kaldırma sonrası ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin işlem yaparsa yeniden ıslah imkânı doğabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Manevi Tazminatın Kısmi Talebini Islahla Artırmak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden manevi tazminatın kısmi talebini ıslahla artırmak” riski gerçekleşirse ıslahın geçersizliğinin tespiti talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Islah Harcını Yatırmamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden ıslah harcını yatırmamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Harç ve tebliğ işlemlerinin tamamlanması aşamasında ıslah dilekçesi ile harç makbuzu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Bozmanın Kapsamını Aşmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/7682, K. 2025/3456 yönünden bozmanın kapsamını aşmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, ıslahın tebliğ belgeleri delili ve “Islah tahkikat sona erinceye kadar ve tarafça bir kez yapılabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• bozma veya kaldırma kararı
• uyma ara kararı
• bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları
• ıslah dilekçesi ile harç makbuzu
• ıslahın tebliğ belgeleri

• bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması
• bozma sonrası tahkikat işlemi bulunup bulunmadığının saptanması
• ıslah hakkının daha önce kullanılıp kullanılmadığının kontrolü
• harç ve tebliğ işlemlerinin tamamlanması
• karşı tarafın zamanaşımı ve kazanılmış hak savunmasının incelenmesi

• Süre çizelgesinde Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Bozma sonrası yeni tahkikat yoksa yalnız hüküm kurulması aşamasında ıslah mümkün olmayabilir. Harç ve tebliğ eksikleri için verilen kesin süreler ayrıca izlenmelidir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Dosya Bozma veya Kaldırma Sonrasında İlk Derece Mahkemesine Döndüğünde Taraflar Hangi Koşullarla Islah Yapabilir ve Bozmaya Uyulmakla Doğan Hukuki Durum Nasıl Korunur?

Bozma sonrası ıslah mutlak biçimde yasak değildir; mahkemenin tahkikata ilişkin yeni işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar mümkündür, ancak bozma kararına uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldıramaz. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; bozma veya kaldırma kararı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Bozma veya Kaldırma Kararı Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Bozma veya kaldırma kararı, uyma ara kararı, bozma sonrası duruşma ve tahkikat tutanakları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Bozma Sonrası Islah ve Usuli Kazanılmış Hak Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması; bozma sonrası tahkikat işlemi bulunup bulunmadığının saptanması; ıslah hakkının daha önce kullanılıp kullanılmadığının kontrolü; harç ve tebliğ işlemlerinin tamamlanması; karşı tarafın zamanaşımı ve kazanılmış hak savunmasının incelenmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Bozma Sonrası Islah ve Usuli Kazanılmış Hak Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Bozma sonrası yeni tahkikat yoksa yalnız hüküm kurulması aşamasında ıslah mümkün olmayabilir. Harç ve tebliğ eksikleri için verilen kesin süreler ayrıca izlenmelidir.

Talep Miktarının Islahla Artırılması Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Talep miktarının ıslahla artırılması, vakıa veya savunmanın ıslahı, ıslahın geçersizliğinin tespiti, zamanaşımı def'i, usuli kazanılmış hakkın korunması somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Dosya bozma veya kaldırma sonrasında ilk derece mahkemesine döndüğünde taraflar hangi koşullarla ıslah yapabilir ve bozmaya uyulmakla doğan hukuki durum nasıl korunur” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bozma sonrası ıslah mutlak biçimde yasak değildir; mahkemenin tahkikata ilişkin yeni işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar mümkündür, ancak bozma kararına uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldıramaz.

Dosyanın ilk önceliği bozmanın kapsamı ve uyulan bentlerin çıkarılması, delil omurgası ise bozma veya kaldırma kararı ile uyma ara kararı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Talep miktarının ıslahla artırılması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; bozma sonrası ıslahı her durumda yasak saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/7682, K. 2025/3456, 09.04.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Bozma veya kaldırma sonrasında tahkikata ilişkin yeni işlem yapılırsa HMK m.177/2 uyarınca ıslah mümkündür; ancak manevi tazminatın bölünmezliği ve usuli kazanılmış hak sınırları korunur.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.176-182, 303, 353, 373
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.72, 146 ve özel hükümler
• Tolga Akkaya, “Bozma Kararından Sonra Islaha İlişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları ile 7251 Sayılı Kanunla HMK'da Yapılan Değişiklik Çerçevesinde İstinafta Islah ve Talep Sonucunun Artırılması Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, C. 73, S. 1, s. 1-49
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru