İstinaf ve Temyizde Parasal Kesinlik Sınırları

Kapsam

Genel hukuk davalarında bağımsız talepler, kısmi kabul ve feriler; istinafın esastan reddi ile kabul edilerek yeni esas hükmü verilmesi; m.362/3 ve dava türüne özgü iptal kapsamları incelenir. İcra mahkemesindeki özel kanun yolu ayrıca değerlendirilir. Genel mahkemede tahliye taahhüdüne dayalı itirazın iptali ile icra mahkemesinde itirazın kaldırılması aynı yol ve hesap değildir. Genel hukuk davalarında güncel HMK Ek m.1/2, parasal miktar için dava tarihini esas alır. Temyize açıklıkta genel sınırın yanında m.362/3, BAM’ın yeni esas hükmü ve AYM iptalleri ayrıca denetlenir. Eski dosyanın zaman bakımından durumu ve İİK’nın özel kanun yolu rejimi ayrı değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, istinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları konusunda 3 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

31 Temmuz 2026 Sonrası Dava Türü

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun HMK 107’yi kaldırmıştır. Bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski hüküm geçici m.1/10 uyarınca uygulanmaya devam eder. Yeni HMK 109/4 kapsamındaki kısmi davada talep aynı davada bir defa, tahkikat sona erinceye kadar artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Dava öncesinde dolmuş zamanaşımı bu kuralla ortadan kalkmaz.

7589 sayılı Kanun — resmî kabul metni

Bölge Adliye Mahkemesinin Yeni Esas Kararında Temyiz

7589 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle eklenen HMK 362/3, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında karar vermesinde ek bir temyiz değerlendirmesi getirir. Kabul veya ret konusu miktarın HMK 341/2 sınırını aşması tek başına yeterli değildir: normal temyiz sınırının altında kalan yeni karar ile ilk derece kararı arasındaki farkın istinaf sınırını geçmemesi veya yeni kararın yalnız yargılama gideri ya da vekâlet ücretine ilişkin olması istisnaları birlikte uygulanır. Bu nedenle yalnız normal temyiz eşiğine bakılarak kesinlik sonucu çıkarılmamalı; iki kararın kabul-ret tutarları ve değişen bölümü ayrı karşılaştırılmalıdır.

7589 sayılı Kanun — resmî kabul metni

İcra Mahkemesinin Özel Kanun Yolu

Genel mahkemede görülen itirazın iptali veya tahliye davası ile icra mahkemesinde itirazın kaldırılması aynı kanun yolu rejimine tabi değildir. İcra mahkemesi kararlarında İİK m.363–364 ve Ek m.1 ayrıca uygulanır. 7571 sayılı Kanun’la değişen Ek m.1/2, parasal sınır bakımından şikâyet başvurusunun yapıldığı veya davanın açıldığı tarihteki miktarı esas alır. Bu nedenle eski bir karardaki bölge adliye mahkemesi karar yılı ölçütü güncel bütün dosyalara taşınamaz.

Tahliye taahhüdüne dayalı genel mahkeme davasında üç aylık kira, icra mahkemesindeki tahliye itirazının kaldırılmasında yıllık kira esasının kullanıldığı farklı örnekler vardır. Talebin türü, alacak ile tahliye isteminin ayrılığı ve uygulanacak tarih ayrı ayrı belirlenmelidir. 12. Hukuk Dairesinin 15 Ocak 2026 tarihli E.2025/8362, K.2026/181 sayılı kararında çoğunluk takip tarihini; gerekçeye karşı oy ise icra mahkemesine başvuru tarihini esas almıştır. Somut tutar her iki tarihte de sınırın altında kaldığından ret sonucunda görüş ayrılığı yoktur. Bu gerekçe ayrılığı, bütün özel icra başvuruları için tek bir tarih formülüne indirgenmemelidir.

İİK güncel resmî metni. Kararın tam metni ve çoğunluk/karşı oy ayrımı, aşağıdaki ilgili kararlar bağlantısından incelenebilir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “güncel hmk ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır” kuralıdır. Başvuran taraf yönünden aleyhe sonuç oluşturan kabul veya ret miktarı kanun yolu değerini belirler. Ayrıca “birbirinden bağımsız taleplerin birlikte görülmesi her zaman toplam üzerinden kesinlik hesabı yapılmasını gerektirmez” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İstinaf ve Temyizde Parasal Kesinlik Sınırları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.363–364 ve Ek m.1

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları kapsamında m.363–364 ve Ek m.1 hükümleri özel kanun yolu, değer ve 7571 sonrası tarih ölçütü bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.341/2

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir.” — Alıntının yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.341/2, kabul tarihindeki temel tutar

Bu alıntı, TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.341/2 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları kapsamında m.341/2 hükümleri genel sınırlar, yeni esas hükmünde özel temyiz koşulları ve zaman bakımından uygulama bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tebligat Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu: m.7/A, 32

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları kapsamında m.7/a, 32 hükümleri tebliğ ve süre başlangıcı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Osman Duran: İstinaf ve Temyiz Kanun Yoluna Başvuru Bakımından Kesinlik Sınırları

Parasal kesinlik sınırlarının erişilebilir mahkeme hakkı üzerindeki etkisini, dava değerinin belirlenmesini ve hangi tarihteki sınırın esas alınacağı sorununu inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Miktar ve değere tabi malvarlığına ilişkin davalarda da kanunlar parasal sınırlar koymuşlardır.” — Alıntının yeri: Öz

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları konusunda yararlanılan eser: Osman Duran, “İstinaf ve Temyiz Kanun Yoluna Başvuru Bakımından Kesinlik Sınırları”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, C. 30, S. 4, s. 2005-2031. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Hükümde kabul ve reddedilen her talep ile ihtiyari dava arkadaşlarının payları ayrıştırılarak kanun yoluna başvuran taraf yönünden uyuşmazlık değeri hesaplanmalıdır. HMK Ek m.1/2’nin güncel dava tarihi ölçütü, eski dosyanın zaman bakımından durumu, istinafın ret veya kabulü ve m.362/3 koşulları doğrulanmalı; manevi veya miktarla ölçülemeyen talepler ile kısmi ve belirsiz alacak davalarında özel hesap sorunları gerekçelendirilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; alıntı gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete değişiklik metniyle karşılaştırılmıştır. MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından güncel konsolide metin ve olay tarihindeki yürürlük ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı 2011 kabul tarihindeki temel tutardır; güncel parasal sınır değildir. Güncel HMK Ek m.1/2 dava tarihindeki miktarı esas alır; eski rejime tabi dosyalar ayrılır. Temyize açıklıkta 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren m.362/3 ile AYM’nin E.2026/49, K.2026/48 ve kamulaştırma bedelinin tespitiyle sınırlı E.2025/124, K.2025/203 sayılı iptallerinin kapsam ve yürürlükleri ayrıca incelenmelidir.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Güncel HMK Ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için dava ve ıslah dilekçeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden güncel HMK Ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Başvuran Taraf Yönünden Aleyhe Sonuç Oluşturan Kabul veya Ret Miktarı Kanun Yolu Değerini Belirler.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden başvuran taraf yönünden aleyhe sonuç oluşturan kabul veya ret miktarı kanun yolu değerini belirler” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok talep artırım belgesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve güncel dava tarihi ölçütünü gözden kaçırmak veya yeni rejimi önceki bütün kararlara kendiliğinden uygulamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Birbirinden bağımsız taleplerin birlikte görülmesi her zaman toplam üzerinden kesinlik hesabı yapılmasını gerektirmez.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden birbirinden bağımsız taleplerin birlikte görülmesi her zaman toplam üzerinden kesinlik hesabı yapılmasını gerektirmez. Bu ölçüt özellikle gerekçeli karar ile hüküm fıkrası üzerinden sınanır. Başvuran yönünden uyuşmazlık değerinin hesabı tamamlanmadan sonuca gidilmesi, iki tarafın aleyhe miktarını aynı hesaplamak ihtimalini güçlendirebilir.

Faiz ve Yargılama Giderleri Asıl Talebe Bağlı Feri Nitelikteyse Sınır Hesabına Kural Olarak Eklenmez.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için hesap ve harç kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden faiz ve yargılama giderleri asıl talebe bağlı feri nitelikteyse sınır hesabına kural olarak eklenmez” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

BAM’ın istinafı esastan reddetmesi ile başvuruyu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında hüküm kurması ayrılır. HMK m.362/3 kapsamındaki yeni esas hükmünde, kabul veya ret edilen bölümün m.341/2’deki istinaf eşiğini aşması gerekir.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden BAM’ın istinafı esastan reddetmesi ile başvuruyu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında hüküm kurması ayrılır. HMK m.362/3 kapsamındaki yeni esas hükmünde, kabul veya ret edilen bölümün m.341/2’deki istinaf eşiğini aşması gerekir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok uygulanacak tarih ölçütüne göre yeniden değerleme tutarları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ferileri her durumda değere eklemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Yeni esas hükmünün değeri genel temyiz sınırının altında kalıyorsa ilk derece ile BAM kararı arasındaki fark da m.341/2 eşiğini aşmalıdır. Aynı durumda yalnız yargılama gideri veya vekâlet ücreti değişikliği temyiz yolunu açmaz.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden yeni esas hükmünün değeri genel temyiz sınırının altında kalıyorsa ilk derece ile BAM kararı arasındaki fark da m.341/2 eşiğini aşmalıdır. Aynı durumda yalnız yargılama gideri veya vekâlet ücreti değişikliği temyiz yolunu açmaz. Bu ölçüt özellikle dava ve ıslah dilekçeleri üzerinden sınanır. Gerekirse ek karar ve kanun yolu incelemesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, yanlış kesinlik şerhi nedeniyle başvuru yapmamak ihtimalini güçlendirebilir.

AYM’nin 26 Şubat 2026 tarihli E.2026/49, K.2026/48 sayılı kararı, m.362/1-a’yı istinafın kısmen veya tümden kabulü yönünden iptal etmiş; karar 21 Mayıs 2026’da yayımlanmıştır. Bu sınırlı iptal bütün parasal kesinlik kurallarını kaldırmaz. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun m.25 ile eklenen m.362/3 ve işlemlerin zaman bakımından durumu ayrıca değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için talep artırım belgesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden AYM’nin 26 Şubat 2026 tarihli E.2026/49, K.2026/48 sayılı kararı, m.362/1-a’yı istinafın kısmen veya tümden kabulü yönünden iptal etmiş; karar 21 Mayıs 2026’da yayımlanmıştır. Bu sınırlı iptal bütün parasal kesinlik kurallarını kaldırmaz. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun m.25 ile eklenen m.362/3 ve işlemlerin zaman bakımından durumu ayrıca değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

AYM’nin 8 Ekim 2025 tarihli E.2025/124, K.2025/203 sayılı iptalinin kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalara özgü kapsamı ve 20 Ekim 2026 yürürlüğü ayrıca gözetilir. Kamulaştırmasız el atma davaları bu özel dava türüyle otomatik olarak eşitlenmez.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden AYM’nin 8 Ekim 2025 tarihli E.2025/124, K.2025/203 sayılı iptalinin kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalara özgü kapsamı ve 20 Ekim 2026 yürürlüğü ayrıca gözetilir. Kamulaştırmasız el atma davaları bu özel dava türüyle otomatik olarak eşitlenmez” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok gerekçeli karar ile hüküm fıkrası ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve HMK sınırını veya eski BAM karar yılı ölçütünü özel icra başvurularına doğrudan aktarmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Dava ve Islah Dilekçeleri.

Bu delil öncelikle “güncel hmk ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden dava ve ıslah dilekçeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Talep Artırım Belgesi.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden talep artırım belgesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken talep artırım belgesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Gerekçeli Karar ile Hüküm Fıkrası.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden gerekçeli karar ile hüküm fıkrası” kaydı, “Birbirinden bağımsız taleplerin birlikte görülmesi her zaman toplam üzerinden kesinlik hesabı yapılmasını gerektirmez” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Hesap ve Harç Kayıtları.

Bu delil öncelikle “faiz ve yargılama giderleri asıl talebe bağlı feri nitelikteyse sınır hesabına kural olarak eklenmez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden hesap ve harç kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Uygulanacak Tarih Ölçütüne Göre Yeniden Değerleme Tutarları.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden uygulanacak tarih ölçütüne göre yeniden değerleme tutarları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken uygulanacak tarih ölçütüne göre yeniden değerleme tutarları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

HMK Genel Kanun Yolu ile İİK Özel İcra Mahkemesi Yolunun Ayrılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; dava ve ıslah dilekçeleri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden HMK genel kanun yolu ile İİK özel icra mahkemesi yolunun ayrılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Her Talebin Hukuki Bağımsızlığının Belirlenmesi.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden her talebin hukuki bağımsızlığının belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik talep artırım belgesi, temyiz incelemesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuran Yönünden Uyuşmazlık Değerinin Hesabı.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden başvuran yönünden uyuşmazlık değerinin hesabı” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Gerekçeli karar ile hüküm fıkrası dosyaya alınmalı ve kesinlik yönünden ret kararının kaldırılması talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

HMK Ek m.1 Değişikliği, Dava ve Karar Tarihleriyle Uygulanacak Sınırın Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; hesap ve harç kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden HMK Ek m.1 değişikliği, dava ve karar tarihleriyle uygulanacak sınırın doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kesinlik Şerhine Karşı Başvuru.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden kesinlik şerhine karşı başvuru” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik uygulanacak tarih ölçütüne göre yeniden değerleme tutarları, duruşmalı inceleme talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Gerekirse Ek Karar ve Kanun Yolu İncelemesi.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden gerekirse ek karar ve kanun yolu incelemesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Dava ve ıslah dilekçeleri dosyaya alınmalı ve istinaf incelemesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

BAM’ın istinafı ret veya kabul biçimi, yeni esas hükmü, m.362/3 koşulları, kararlar arasındaki fark ve AYM iptallerinin kapsamı ile yürürlüğünün denetlenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; talep artırım belgesi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden BAM’ın istinafı ret veya kabul biçimi, yeni esas hükmü, m.362/3 koşulları, kararlar arasındaki fark ve AYM iptallerinin kapsamı ile yürürlüğünün denetlenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

İstinaf ve Temyiz Süreleri Gerekçeli Kararın Usulüne Uygun Tebliğiyle Başlar.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden istinaf ve temyiz süreleri gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. HMK genel kanun yolu ile İİK özel icra mahkemesi yolunun ayrılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kesinlik Şerhi Süreyi Değiştirmediğinden Başvuru İhtiyaten Süresinde Yapılmalıdır.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden kesinlik şerhi süreyi değiştirmediğinden başvuru ihtiyaten süresinde yapılmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Ek Karar Talebi Kanun Yolu Süresini Kendiliğinden Uzatmayabilir.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden ek karar talebi kanun yolu süresini kendiliğinden uzatmayabilir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

İstinaf İncelemesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden istinaf incelemesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil dava ve ıslah dilekçeleri, temel ölçüt ise “güncel hmk ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır” olacaktır.

Temyiz İncelemesi.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden temyiz incelemesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Talep artırım belgesi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Kesinlik Yönünden Ret Kararının Kaldırılması.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden kesinlik yönünden ret kararının kaldırılması” talebi, “Birbirinden bağımsız taleplerin birlikte görülmesi her zaman toplam üzerinden kesinlik hesabı yapılmasını gerektirmez” koşuluyla ve gerekçeli karar ile hüküm fıkrası deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Ek Karar.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden ek karar olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil hesap ve harç kayıtları, temel ölçüt ise “faiz ve yargılama giderleri asıl talebe bağlı feri nitelikteyse sınır hesabına kural olarak eklenmez” olacaktır.

Duruşmalı İnceleme.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden duruşmalı inceleme” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Uygulanacak tarih ölçütüne göre yeniden değerleme tutarları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, S.D., B. No: 2013/8884, 13.04.2016 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“dava değeri itibarıyla karar düzeltme yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle karar düzeltme dilekçesinin reddine karar verilmiştir.” — Alıntının yeri: Olay ve Olgular, § 40

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Mahkemeye erişim şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun; diğer şikâyetler süre aşımı nedeniyle kabul edilemez.

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Parasal kesinlik sınırı, kanun yoluna konu karar ve yürürlük hükümleri esas alınarak belirlenmeli; başvuru tarihinde farklılaşan sınırlar öngörülebilir biçimde uygulanmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Kanun yoluna başvuruda parasal kesinlik sınırının hangi tarihe göre uygulanacağı ve mahkemeye erişim hakkı doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar HUMK dönemindeki karar düzeltme sınırına ilişkindir; güncel istinaf ve temyiz sınırları HMK m.341, m.362 ve Ek m.1 uyarınca her yıl ayrıca hesaplanmalıdır.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

HMK Sınırını veya Eski BAM Karar Yılı Ölçütünü Özel İcra Başvurularına Doğrudan Aktarmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden HMK sınırını veya eski BAM karar yılı ölçütünü özel icra başvurularına doğrudan aktarmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, dava ve ıslah dilekçeleri delili ve “Güncel HMK Ek m.1/2 uyarınca m.341, 362 ve 369’daki sınırlar için davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır; önceki rejime tabi kararlar ayrıca ayrılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Güncel dava tarihi ölçütünü gözden kaçırmak veya yeni rejimi önceki bütün kararlara kendiliğinden uygulamak.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden güncel dava tarihi ölçütünü gözden kaçırmak veya yeni rejimi önceki bütün kararlara kendiliğinden uygulamak” riski gerçekleşirse temyiz incelemesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

İki Tarafın Aleyhe Miktarını Aynı Hesaplamak.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden iki tarafın aleyhe miktarını aynı hesaplamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Başvuran yönünden uyuşmazlık değerinin hesabı aşamasında gerekçeli karar ile hüküm fıkrası kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Bağımsız Talepleri Otomatik Toplamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden bağımsız talepleri otomatik toplamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, hesap ve harç kayıtları delili ve “Faiz ve yargılama giderleri asıl talebe bağlı feri nitelikteyse sınır hesabına kural olarak eklenmez” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Ferileri Her Durumda Değere Eklemek.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden ferileri her durumda değere eklemek” riski gerçekleşirse duruşmalı inceleme talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Yanlış Kesinlik Şerhi Nedeniyle Başvuru Yapmamak.

“Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden yanlış kesinlik şerhi nedeniyle başvuru yapmamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Gerekirse ek karar ve kanun yolu incelemesi aşamasında dava ve ıslah dilekçeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

İstinaf kabulüyle verilen yeni esas hükmünü yalnız genel temyiz tutarına göre kesin saymak veya AYM iptalini bütün eski kesinlik işlemlerini otomatik açan karar gibi aktarmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm S.D., B. No: 2013/8884 yönünden istinaf kabulüyle verilen yeni esas hükmünü yalnız genel temyiz tutarına göre kesin saymak veya AYM iptalini bütün eski kesinlik işlemlerini otomatik açan karar gibi aktarmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, talep artırım belgesi delili ve “AYM’nin 26 Şubat 2026 tarihli E.2026/49, K.2026/48 sayılı kararı, m.362/1-a’yı istinafın kısmen veya tümden kabulü yönünden iptal etmiş; karar 21 Mayıs 2026’da yayımlanmıştır. Bu sınırlı iptal bütün parasal kesinlik kurallarını kaldırmaz. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun m.25 ile eklenen m.362/3 ve işlemlerin zaman bakımından durumu ayrıca değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

İşlemden Önce Son Kontrol

• HMK veya özel İİK yolunu, dava tarihini ve geçiş hükümlerini belirleyin.

• BAM’ın ret veya kabulünü, yeni hükmü, uyuşmazlık değerini ve gerekiyorsa kararlar arasındaki farkı karşılaştırın.

• AYM iptal kapsamını, yürürlük tarihini ve tebliğle başlayan başvuru süresini kayda bağlayın.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Bir hükmün istinaf veya temyize açık olup olmadığı, uygulanacak tarih ölçütü ile talep ve kabul-ret miktarları üzerinden nasıl hesaplanır?

Genel hukuk davalarında güncel HMK Ek m.1/2, parasal miktar için dava tarihini esas alır. Temyize açıklıkta genel sınırın yanında m.362/3, BAM’ın yeni esas hükmü ve AYM iptalleri ayrıca denetlenir. Eski dosyanın zaman bakımından durumu ve İİK’nın özel kanun yolu rejimi ayrı değerlendirilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; dava ve ıslah dilekçeleri ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Dava ve Islah Dilekçeleri Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Dava ve ıslah dilekçeleri, talep artırım belgesi, gerekçeli karar ile hüküm fıkrası birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

İstinaf ve temyizde parasal kesinlik sınırları bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

HMK genel kanun yolu ile İİK özel icra mahkemesi yolunun ayrılması; her talebin hukuki bağımsızlığının belirlenmesi; başvuran yönünden uyuşmazlık değerinin hesabı; HMK Ek m.1 değişikliği, dava ve karar tarihleriyle uygulanacak sınırın doğrulanması; kesinlik şerhine karşı başvuru; gerekirse ek karar ve kanun yolu incelemesi; BAM’ın istinafı ret veya kabul biçimi, yeni esas hükmü, m.362/3 koşulları, kararlar arasındaki fark ve AYM iptallerinin kapsamı ile yürürlüğünün denetlenmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İstinaf ve Temyizde Parasal Kesinlik Sınırları Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

İstinaf ve temyiz süreleri gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Kesinlik şerhi süreyi değiştirmediğinden başvuru ihtiyaten süresinde yapılmalıdır. Ek karar talebi kanun yolu süresini kendiliğinden uzatmayabilir.

İstinaf İncelemesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

İstinaf incelemesi, temyiz incelemesi, kesinlik yönünden ret kararının kaldırılması, ek karar, duruşmalı inceleme somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Bir hükmün istinaf veya temyize açık olup olmadığı, uygulanacak tarih ölçütü ile talep ve kabul-ret miktarları üzerinden nasıl hesaplanır” sorusu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Genel hukuk davalarında güncel HMK Ek m.1/2, parasal miktar için dava tarihini esas alır. Temyize açıklıkta genel sınırın yanında m.362/3, BAM’ın yeni esas hükmü ve AYM iptalleri ayrıca denetlenir. Eski dosyanın zaman bakımından durumu ve İİK’nın özel kanun yolu rejimi ayrı değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği HMK genel kanun yolu ile İİK özel icra mahkemesi yolunun ayrılması, delil omurgası ise dava ve ıslah dilekçeleri ile talep artırım belgesi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İstinaf ve temyiz süreleri gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. İstinaf incelemesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; HMK sınırını veya eski BAM karar yılı ölçütünü özel icra başvurularına doğrudan aktarmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, S.D., B. No: 2013/8884, 13.04.2016 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Parasal kesinlik sınırı, kanun yoluna konu karar ve yürürlük hükümleri esas alınarak belirlenmeli; başvuru tarihinde farklılaşan sınırlar öngörülebilir biçimde uygulanmalıdır.
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.363–364 ve Ek m.1
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.341/2
• TBMM, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kabul metni, m.341/2 — alıntı yeri: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.341/2, kabul tarihindeki temel tutar
• 7201 Sayılı Tebligat Kanunu — m.7/a, 32
• Osman Duran, “İstinaf ve Temyiz Kanun Yoluna Başvuru Bakımından Kesinlik Sınırları”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2022, C. 30, S. 4, s. 2005-2031