HUKUKİ ARAŞTIRMA

İçtihat Arşivi

Yargıtay ve diğer mahkemelerin kararlarını daire, tarih veya karar numarasıyla arayın. Resmî kaynağa doğrudan ulaşın.

4.150 karar5 mahkeme türü28 hukuk alanı

1.984 karar

En yeni karar önce
Sözleşmeler ve Borçlar Hukuku

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi

İsviçre Frangına Endeksli Konut Kredisinde Uyarlama ve Öngörülebilirliğin Araştırılması

Esas
2013/16898 E.
Karar
2014/18895 K.

Editoryal özet: Tüketici, 2008 tarihli İsviçre frangına endeksli konut finansman kredisinde kur artışı nedeniyle öncelikle sözleşmenin geçersizliğinin tespitini, aksi hâlde uyarlama istemiştir. Yargıtay, yabancı para borçlarında da TBK 138 uygulanabileceğini; sözleşme sonrası olağanüstü değişiklik, öngörülemezlik, borçludan kaynaklanmama ve ifa/çekince koşullarının birlikte araştırılmasını açıklamıştır. Önceki krizleri göstermekle kur değişiminin öngörülebilir olduğu sonucuna varılması yetersiz bulunmuştur. Taraf delilleri toplanıp gerekli uzman incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekirken davanın reddi eksik inceleme sayılmıştır. Uyarlama talebi esastan kesin kabul edilmemiştir.

Kararın sonucuRet hükmü eksik inceleme nedeniyle davacı tüketici yararına oybirliğiyle bozuldu; kredi kurunun belirli bir seviyede sabitlenmesine doğrudan karar verilmedi.
Ticaret ve Şirketler Hukuku

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

Özel denetçi atanması isteminde kararın kesinliği nedeniyle temyizin reddi

Esas
2013/16879 E.
Karar
2014/11122 K.

Editoryal özet: Pay sahibi genel kurulda reddedilen özel denetçi talebini mahkemeye taşımış, mahkeme belirli olayın somutlaştırılmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Yargıtay bu gerekçenin esasını denetlememiş; TTK 440 uyarınca kararın kesin olduğu kabulüyle temyiz istemini reddetmiştir. Bu nedenle alt mahkemenin bilgi alma hakkının daha önce kullanılmamış olması gerektiği yönündeki yazımı Yargıtayın onadığı maddi hukuk ilkesi sayılamaz. Kararın sağladığı doğrudan emsal tarihsel kanun yolu kesinliğidir. Güncel başvuru ve kanun yolu rejimi ayrıca uygulanabilir tarihe göre denetlenmelidir.

Kararın sonucuTTK 440 kapsamında mahkeme kararının kesinliği nedeniyle temyiz isteminin oybirliğiyle reddi
Ceza Hukuku

Yargıtay 10. Ceza Dairesi

Adli Sicil ve Arşiv Kaydını Silme İşleminde Yetkili İdari Birim

Esas
2014/2927 E.
Karar
2014/2197 K.

Editoryal özet: Ertelenmiş uyuşturucu bulundurma mahkûmiyeti için mahkeme adli sicil kaydının silinmesine karar vermiştir. Kanun yararına bozma incelemesinde Yargıtay, bu silme işleminin gerekli koşullar oluştuğunda Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce yapılması gerektiğini kabul etmiştir. Mahkemenin görevi yönünden bozma yapılmış, silmenin esasına ilişkin diğer talepler ayrıca incelenmemiştir. Karar belirli bir kişinin sicilinin otomatik olarak hemen silinmesi veya bütün kayıtlar için tek süre uygulanması anlamına gelmez; infaz, arşive alma ve hak yoksunluğu koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Kararın sonucuMahkemenin doğrudan sicil silme kararı görev yönünden kanun yararına oybirliğiyle bozuldu; dosya gerekli işlemler için gönderildi.
Gayrimenkul ve Tapu Hukuku

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi

Kadastroda Hesaplama Hatası ile Sınırlandırma Hatasının Ayrılması

Esas
2014/839 E.
Karar
2014/2513 K.

Editoryal özet: Kadastro Müdürlüğü, taşınmazın yüzölçümünü planimetre hesabındaki hata nedeniyle 5.344 metrekareden 4.981,47 metrekareye düzeltmiştir. Mahkeme, sınırlandırma hatalarına ilişkin Yönetmelik koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle düzeltme işlemini kaldırmıştır. Yargıtay ise teknik raporların hesaplama hatasına işaret ettiğini, uyuşmazlığın sınırlandırma hatası hükümleriyle çözülemeyeceğini belirtmiştir. Kadastro Kanunu 41 kapsamında hesaplama hatasının gerçekten bulunup bulunmadığı incelenerek sonuca göre karar verilmelidir. Bu inceleme yapılmadan farklı hata türüne ait koşullarla hüküm kurulması nedeniyle karar bozulmuştur.

Kararın sonucuYüzölçümü hesabında teknik hata bulunup bulunmadığı araştırılmadan sınırlandırma hatası hükümleriyle karar verilmesi nedeniyle hüküm oybirliğiyle bozuldu.
Bankacılık ve Finans Hukuku

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

İnternet Bankacılığındaki Yetkisiz Havale ve Müşteri Kusurunun İspatı

Esas
2014/1171 E.
Karar
2014/2526 K.

Editoryal özet: Müşterinin hesabından bilgisi dışında başka hesaba 1.940 TL gönderilmiştir. Banka gerekli güvenliği sağladığını ve zararın müşteri davranışından kaynaklandığını savunmuştur. Mahkeme, internet bankacılığı kullanımının bankanın mevduatı koruma ve özen yükümlülüğünü kaldırmadığını kabul etmiştir. Şifre gibi bilgilerin müşteri kanalıyla ele geçirildiği somut delille kanıtlanamadığından müterafik kusur savunması kabul edilmemiş ve tahsil hükmü kurulmuştur. Yargıtay bu hükmü onamıştır. İşlem 2009 tarihlidir; belirli bir güncel doğrulama teknolojisi, kart itiraz süresi veya açık bankacılık onayı kararda açıklanmamaktadır.

Kararın sonucuYetkisiz havale tutarı 1.940 TL’nin olay tarihinden en yüksek mevduat faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili hükmü oybirliğiyle onandı.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

İşe Başlatmama Tazminatındaki Fazla Ödemenin Boşta Geçen Süre Ücretinden Mahsubu

Esas
2013/2573 E.
Karar
2014/927 K.

Editoryal özet: İşe iade kararı sonrası işe başlatılmayan işçi, fark işçilik alacaklarını istemiştir. İşverenin işe başlatmama tazminatını sekiz aylık ücret üzerinden hesaplayarak 3.056 TL fazla ödediği; boşta geçen süre ücretinde ise 6.207 TL fark kaldığı belirlenmiştir. Yargıtay, fazla ödemenin aynı tarihte ödenen boşta geçen süre ücretinden mahsup edilmesini ve yalnız kalan farkın hükme bağlanmasını istemiştir. İlk derece mahkemesinin mahsup yapmadan karar vermesi bozma nedeni olmuştur. Sonuç, aynı ödeme ilişkisindeki somut fazla tutarla ilgilidir; dosyada bağımsız bir karşı alacağın takas koşulları tartışılmamıştır.

Kararın sonucuİşe başlatmama tazminatına fazladan ödenen 3.056 TL, boşta geçen süre ücretinin farkından mahsup edilmeden hüküm kurulması nedeniyle karar oybirliğiyle bozuldu.
Fikri Mülkiyet ve Sınai Haklar Hukuku

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Sona Eren Faydalı Modelde Eski Hükümsüzlük Davası Engeli ve Tecavüz Talebi

Esas
2013/1830 E.
Karar
2014/31 K.

Editoryal özet: Faydalı model sahibi tecavüzün önlenmesi ve tazminat istemiştir. Karşı tarafın hükümsüzlük davası, sonradan Anayasa Mahkemesince iptal edilen önceki itiraz şartı nedeniyle usulden reddedilmiştir. Yargılama sırasında yıllık ücret ödenmediği için hak da sona ermiştir. Genel Kurul, kural olarak yenilik itirazının hükümsüzlük davasında inceleneceğini açıklamakla birlikte bu özel usul geçmişinde yeniden hükümsüzlük davası olanağının kalmamasını dikkate almıştır. Ret yönündeki direnme sonucunu ilave gerekçeyle onamıştır. Önceki Dairenin hiç hükümsüzlük davası açılmadığı tespiti ayrıca isabetsiz bulunmuştur.

Kararın sonucuTecavüz ve tazminat davasının reddine ilişkin direnme kararı özel usul geçmişi gözetilen ilave gerekçeyle onanmıştır.
Gayrimenkul ve Tapu Hukuku

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi

Vekilin Yakınına Devirde Kötüye Kullanma ve Tapu İptali

Esas
2013/10144 E.
Karar
2013/17897 K.

Editoryal özet: Davacı, taşınmazlardaki miras paylarının bilgisi dışında ve bedeli ödenmeden vekil tarafından onun dedesine devredildiğini ileri sürmüştür. Davalılar işlemin bilindiğini ve bedelin davacının eşine ödendiğini savunmuştur. Mahkeme, vekâlet görevinin kötüye kullanıldığını, davalıların elbirliği içinde hareket ettiğini ve devralanın TMK 1023 korumasından yararlanamayacağını kabul ederek payların yeniden davacı adına tesciline hükmetmiştir. Yargıtay, davacının zararlandırıldığının kanıtlandığını belirterek hükmü onamıştır. Sonuç yalnız akrabalık olgusuna değil, somut kötüye kullanma ve işbirliği kabulüne dayanmaktadır.

Kararın sonucuVekâlet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptali ve miras paylarının davacı adına tescili hükmü oybirliğiyle onandı.
Bankacılık ve Finans Hukuku

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi

Yetkisiz İnternet Transferi Sonrası Alıcıdan İadenin Sebepsiz Zenginleşme Niteliği

Esas
2013/121 E.
Karar
2013/18051 K.

Editoryal özet: Banka, müşterisinin hesabına kimliği belirsiz kişilerce internet üzerinden girilerek başka hesaplar aracılığıyla bir vakfa aktarılan paranın geri verilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi talebi haksız fiil hükümleriyle kabul etmiştir. Yargıtay çoğunluğu, hakimin tarafların hukuki nitelendirmesiyle bağlı olmadığını ve somut istemin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre incelenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Karşıoyda, ödeme hükmünün dosyaya uygun olduğu ve usul ekonomisi nedeniyle onanması gerektiği savunulmuştur.

Kararın sonucuHüküm, hukuki nitelendirme hatası nedeniyle davalı yararına oyçokluğuyla bozuldu; diğer temyiz itirazları incelenmedi.
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Ücret ödenmediği için çalışmayan işçinin yirmi günlük koşulu araştırılmadan devamsızlık değerlendirilmemesi

Esas
2013/24858 E.
Karar
2013/21611 K.

Editoryal özet: Sayaç okuma işçisi ücretleri ödenmediği için diğer işçilerle çalışmaktan kaçındığını; işveren ise ardışık iki gün devamsızlığı savunmuştur. Mahkeme işe iadeyi kabul etmiştir. Daire kaçınma tarihinde ödenmemiş ücret bulunup bulunmadığının ve ödeme gününden sonra yirmi gün geçip geçmediğinin yeterince araştırılmadığını saptamıştır. Ücretin vadesi, eksik/hiç ödeme ve işveren ödeme kayıtları açıklığa kavuşturularak kaçınmanın haklılığı belirlenmelidir. Hüküm eksik araştırmadan bozulmuştur. Karar her ücret gecikmesinde aynı gün çalışmayı bırakma hakkı veya işçi haklı feshinde yirmi gün bekleme zorunluluğu kurmaz.

Kararın sonucuKaçınmanın İşK 34 koşulları araştırılmadan verilen işe iade hükmünün oybirliğiyle bozulması
Ceza Hukuku

Yargıtay 15. Ceza Dairesi

İnceleme baskısıyla sahte vergi iadesi talebini geri çekme ve gönüllü vazgeçme

Esas
2011/67656 E.
Karar
2013/11168 K.

Editoryal özet: Sanık kendi ve iş arkadaşlarının adına sahte imzalı belgelerle vergi iadesi talep etmiş; kurum inceleme başlattıktan sonra yine sahte imzalı dilekçelerle talepleri geri çekmiştir. Mahkeme dolandırıcılığa teşebbüs yönünden gönüllü vazgeçmeye dayanarak ceza verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Daire, gönüllü vazgeçmenin failin serbest iradesi veya sonucu önleyen kendi çabasıyla gerçekleşmesi gerektiğini, dış denetim baskısıyla olayın ortaya çıkma riskinden kaçmanın yeterli olmadığını açıklamıştır. Bu nedenle hüküm bozulmuştur. Tamamlanmış suçtan sonraki etkin pişmanlık ile tamamlanmadan vazgeçme ayrılmıştır. Özel belgede sahtecilik yönündeki HAGB başvurusu ise dönemindeki itiraz rejimi için gönderilmiştir; güncel HAGB kanun yolu bu tarihi metinden çıkarılamaz.

Kararın sonucuDolandırıcılığa teşebbüste ceza verilmesine yer olmadığı hükmünün bozulması; HAGB başvurusunun itiraz olarak incelenmek üzere gönderilmesi
Ticaret ve Şirketler Hukuku

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi

Avans Çekinde Mal Teslimi Savunmasının Faktoring Şirketine Yöneltilmesi

Esas
2012/13977 E.
Karar
2013/4068 K.

Editoryal özet: Alıcı, teslim edilecek mallar için iki avans çeki vermiş; mallar teslim edilmemesine rağmen çekler faktoring şirketine devredilmiştir. İlk derece mahkemesi satıcıya karşı borçsuzluk talebini kabul etmiş, faktoring şirketini iyiniyetli hamil sayarak ona yönelik davayı reddetmiştir. Yargıtay, BK 167/1 ve TBK 188/1 çerçevesinde önceki alacaklıya karşı ileri sürülebilen şahsi defilerin temlik alana da yöneltilebileceğini açıklamıştır. Satıcı yönünden temyiz edilmeyerek kesinleşen teslim yokluğu nedeniyle faktoring şirketine yönelik davanın da kabulü gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

Kararın sonucuFaktoring şirketine yönelik menfi tespit talebinin reddi, teslim yokluğunun devralana karşı da ileri sürülebileceği gerekçesiyle oybirliğiyle bozuldu.

Karar kartlarında editoryal özetler, resmî yayının özetleri veya “Resmî metinden aktarım” olarak belirtilen kaynak bölümleri yer alır. Her kararın tam metni ve resmî kaynak bağlantısı kendi sayfasında bulunur.