Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi

Kapsam

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, marka lisansında kalite denetimi ve sözleşmenin feshi konusunda 10 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır” kuralıdır. Her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir. Ayrıca “lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: m.24-30 ve 149-163

Marka lisansında kalite denetimi ve sözleşmenin feshi kapsamında m.24-30 ve 149-163 hükümleri marka lisansı, tecavüz ve talepler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.112-126 ve 470-486

Marka lisansında kalite denetimi ve sözleşmenin feshi kapsamında m.112-126 ve 470-486 hükümleri aykırılık, fesih ve eser ilişkisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.266-293 ve 389-406

Marka lisansında kalite denetimi ve sözleşmenin feshi kapsamında m.266-293 ve 389-406 hükümleri bilirkişi, tespit ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Marka Lisansında Lisans Alan Sözleşmedeki Süre, Bölge, Mal-Hizmet ve Kalite Şartlarına Uymalı; Marka Sahibi Ürün veya Hizmet Kalitesini Denetleme Hakkını Dürüstlük ve Sözleşme Sınırları İçinde Kullanmalıdır.

Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır. Bu ölçüt özellikle lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri üzerinden sınanır. İddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, marka sahibinin soyut beğeni değişikliğini önceden belirlenmiş kalite standardı saymak veya lisansın sona ermesini eldeki bütün ürünleri otomatik sahte hâle getiren sonuç gibi sunmak ihtimalini güçlendirebilir.

Her Kalite Farklılığı Markaya Tecavüz veya Derhal Fesih Nedeni Değildir; Objektif Standart, Numune Yöntemi, Aykırılığın Ağırlığı, Giderim Süresi, Lisans Türü ve Marka Sahibinin Önceki Kabulü Birlikte Değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Lisans Sözleşmesi ve Sicil Kaydı, Marka Tescili, Kalite El Kitabı, Onaylı Numuneler, Denetim ve Laboratuvar Raporları, İhtar ve Düzeltme Planı, Satış-Şikâyet Kayıtları, Etiket ve Ambalaj Örnekleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Lisans Sözleşmesi ve Sicil Kaydı, Marka Tescili, Kalite El Kitabı, Onaylı Numuneler, Denetim ve Laboratuvar Raporları, İhtar ve Düzeltme Planı, Satış-Şikâyet Kayıtları, Etiket ve Ambalaj Örnekleri.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri” kaydı, “Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Eser, Kayıt veya Ürünün Özgün Nüshası; Oluşturma Tarihi, Proje Dosyası ve Hak Sahipliği Zinciri.

Bu delil öncelikle “her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Lisans, Devir, İzin ve Meslek Birliği Kayıtları ile Kullanımın Mecra, Süre, Bölge ve Ekonomik Kapsamını Gösteren Belgeler.

“Resmî Gazete marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Benzerlik ve Kullanım Kapsamı İçin Gerektiğinde Kaynak Kodu, Ses İzi, Teknik İnceleme veya Uzman Bilirkişi Raporu.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” kaydı, “Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

İddia Edilen Kalite Aykırılığını Sözleşmedeki Ölçülebilir Standarda ve Tarafların Kabul Ettiği Numune-Denetim Prosedürüne Bağlamak.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden iddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri dosyaya alınmalı ve kalite aykırılığının giderilmesi, lisans kullanımının sınırlandırılması veya feshi, markalı ürünlerin piyasadan çekilmesi ve doğrudan zararın tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu dosyaya alınmalı ve kalite aykırılığının giderilmesi, lisans kullanımının sınırlandırılması veya feshi, markalı ürünlerin piyasadan çekilmesi ve doğrudan zararın tazmini talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Ağır İhlalde Geçici Koruma Gecikmeden İstenebilir; Fesih Bildirimi, Giderim Süresi ve Tecavüz-Tazminat Zamanaşımı Sözleşme ile Kanuna Göre Ayrı Hesaplanmalıdır.

Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden ağır ihlalde geçici koruma gecikmeden istenebilir; fesih bildirimi, giderim süresi ve tecavüz-tazminat zamanaşımı sözleşme ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Kalite Aykırılığının Giderilmesi, Lisans Kullanımının Sınırlandırılması veya Feshi, Markalı Ürünlerin Piyasadan Çekilmesi ve Doğrudan Zararın Tazmini.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden kalite aykırılığının giderilmesi, lisans kullanımının sınırlandırılması veya feshi, markalı ürünlerin piyasadan çekilmesi ve doğrudan zararın tazmini” talebi, “Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır” koşuluyla ve lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, temel ölçüt ise “her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Türk Patent ve Marka Kurumu — Marka Mevzuatı

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “Marka Mevzuatı” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: Marka lisansının kapsamı ve sicil durumu, lisans alanın kullanım sınırları ve marka sahibinin kalite denetimi güncel sınai mülkiyet düzeni içinde değerlendirilir.

Yargıtay — Marka Lisansında Sözleşmenin Feshi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Marka Lisansında Sözleşmenin Feshi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Marka Sahibinin Soyut Beğeni Değişikliğini Önceden Belirlenmiş Kalite Standardı Saymak veya Lisansın Sona Ermesini Eldeki Bütün Ürünleri Otomatik Sahte Hâle Getiren Sonuç Gibi Sunmak.

“Türk Patent ve Marka Kurumu Marka Mevzuatı yönünden marka sahibinin soyut beğeni değişikliğini önceden belirlenmiş kalite standardı saymak veya lisansın sona ermesini eldeki bütün ürünleri otomatik sahte hâle getiren sonuç gibi sunmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak aşamasında lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri delili ve “Her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri
• Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
• lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
• benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu

• iddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Ağır ihlalde geçici koruma gecikmeden istenebilir; fesih bildirimi, giderim süresi ve tecavüz-tazminat zamanaşımı sözleşme ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

İddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Ağır ihlalde geçici koruma gecikmeden istenebilir; fesih bildirimi, giderim süresi ve tecavüz-tazminat zamanaşımı sözleşme ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kalite Aykırılığının Giderilmesi, Lisans Kullanımının Sınırlandırılması veya Feshi, Markalı Ürünlerin Piyasadan Çekilmesi ve Doğrudan Zararın Tazmini İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Kalite aykırılığının giderilmesi, lisans kullanımının sınırlandırılması veya feshi, markalı ürünlerin piyasadan çekilmesi ve doğrudan zararın tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Marka lisansında lisans alan sözleşmedeki süre, bölge, mal-hizmet ve kalite şartlarına uymalı; marka sahibi ürün veya hizmet kalitesini denetleme hakkını dürüstlük ve sözleşme sınırları içinde kullanmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği iddia edilen kalite aykırılığını sözleşmedeki ölçülebilir standarda ve tarafların kabul ettiği numune-denetim prosedürüne bağlamak, delil omurgası ise lisans sözleşmesi ve sicil kaydı, marka tescili, kalite el kitabı, onaylı numuneler, denetim ve laboratuvar raporları, ihtar ve düzeltme planı, satış-şikâyet kayıtları, etiket ve ambalaj örnekleri ile Marka Lisansında Kalite Denetimi ve Sözleşmenin Feshi bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ağır ihlalde geçici koruma gecikmeden istenebilir; fesih bildirimi, giderim süresi ve tecavüz-tazminat zamanaşımı sözleşme ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Kalite aykırılığının giderilmesi, lisans kullanımının sınırlandırılması veya feshi, markalı ürünlerin piyasadan çekilmesi ve doğrudan zararın tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; marka sahibinin soyut beğeni değişikliğini önceden belirlenmiş kalite standardı saymak veya lisansın sona ermesini eldeki bütün ürünleri otomatik sahte hâle getiren sonuç gibi sunmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Türk Patent ve Marka Kurumu — Marka Mevzuatı — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: Marka lisansının kapsamı ve sicil durumu, lisans alanın kullanım sınırları ve marka sahibinin kalite denetimi güncel sınai mülkiyet düzeni içinde değerlendirilir.
• Yargıtay — marka lisansında sözleşmenin feshi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her kalite farklılığı markaya tecavüz veya derhal fesih nedeni değildir; objektif standart, numune yöntemi, aykırılığın ağırlığı, giderim süresi, lisans türü ve marka sahibinin önceki kabulü birlikte değerlendirilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — marka lisansında sözleşmenin feshi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — m.24-30 ve 149-163
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.112-126 ve 470-486
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.266-293 ve 389-406
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru