Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma

Kapsam

Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma yönünden başvuru yollarının tüketilmesi, nihai karar ve tebliğ, başvuru süresi, kabul edilebilirlik, ihlal iddiasının temellendirilmesi, giderim ve varsa istisnai geçici tedbir koşulları birlikte ele alınır. Esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, Türk mahkemesinden Türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yabancı mahkeme uyuşmazlığında türkiye'de geçici hukuki koruma konusunda 9 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvurunun Konusu ve Korunan Temel Hak

İncelemenin ilk ölçütü “esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, türk mahkemesinden türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur” kuralıdır. Yabancı mahkemenin ihtiyati kararının Türkiye'de kendiliğinden icra edileceği varsayılamaz; kesin hüküm niteliği, tanıma-tenfiz koşulları ve Türk mahkemesinin kendi geçici koruma yetkisi birbirinden ayrılır. Ayrıca “yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: m.40-47 ve 50-59

Yabancı mahkeme uyuşmazlığında türkiye'de geçici hukuki koruma kapsamında m.40-47 ve 50-59 hükümleri milletlerarası yetki ve yabancı karar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-406

Yabancı mahkeme uyuşmazlığında türkiye'de geçici hukuki koruma kapsamında m.389-406 hükümleri ihtiyati tedbir ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.257-268

Yabancı mahkeme uyuşmazlığında türkiye'de geçici hukuki koruma kapsamında m.257-268 hükümleri ihtiyati haciz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kabul Edilebilirlik ve İhlal Ölçütleri

Esas Uyuşmazlığın Yabancı Mahkemede Görülmesi, Türk Mahkemesinden Türkiye'deki Mal veya Delil Hakkında İhtiyati Tedbir, İhtiyati Haciz Ya Da Delil Tespiti İstenmesini Tek Başına Engellemez; Milletlerarası Yetki ve Korumanın Uygulanabilirliği Ayrıca Kurulur.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, Türk mahkemesinden Türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Yabancı Mahkemenin İhtiyati Kararının Türkiye'de Kendiliğinden İcra Edileceği Varsayılamaz; Kesin Hüküm Niteliği, Tanıma-Tenfiz Koşulları ve Türk Mahkemesinin Kendi Geçici Koruma Yetkisi Birbirinden Ayrılır.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden yabancı mahkemenin ihtiyati kararının Türkiye'de kendiliğinden icra edileceği varsayılamaz; kesin hüküm niteliği, tanıma-tenfiz koşulları ve Türk mahkemesinin kendi geçici koruma yetkisi birbirinden ayrılır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Yabancı Dava Dilekçesi ve Derdestlik Belgesi, Uyuşmazlık ve Hukuk Seçimi Sözleşmesi, Yeminli Tercüme ve Apostil, Türkiye'deki Malvarlığı Kayıtları, Alacak Belgeleri, Yakın Zarar ve Delil Kaybı Kanıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi yönünden yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar üzerinden sınanır. Başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Nihai Karar, Mağduriyet ve Başvuru Ekleri

Yabancı Dava Dilekçesi ve Derdestlik Belgesi, Uyuşmazlık ve Hukuk Seçimi Sözleşmesi, Yeminli Tercüme ve Apostil, Türkiye'deki Malvarlığı Kayıtları, Alacak Belgeleri, Yakın Zarar ve Delil Kaybı Kanıtları.

Bu delil öncelikle “esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, türk mahkemesinden türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu Başvuru Bakımından Olağan Başvuru Yollarında Verilen Nihai Kararın Tam Metni ve Usulüne Uygun Tebliğ Belgesi.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tüketilen Başvuru Yollarındaki Dilekçeler, Esaslı İddia ve İtirazlar ile Bunlara Verilen Gerekçeli Kararlar.

“Resmî Gazete yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi yönünden tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar” kaydı, “yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvuru Yollarının Tüketilmesi ve Form Usulü

İstenen Korumanın Türünü, Türkiye'deki Uygulama Konusunu ve Esas Hakkında Yetkili Yabancı Mahkemeyi Belgeleyip Türk Mahkemesinin Milletlerarası Yetkisini Test Etmek.

Bu aşamada yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları ile ileri sürülen temel hak ihlali arasındaki bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden istenen korumanın türünü, Türkiye'deki uygulama konusunu ve esas hakkında yetkili yabancı mahkemeyi belgeleyip Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisini test etmek” adımından sonra form, ekler, gönderim ve özel süre kaydı ayrı tutulmalıdır.

Olağan ve Etkili Başvuru Yollarının Tüketilmesi, Nihai Kararın Belirlenmesi ve Tebliğden Başlayan Özel Sürenin Belgelenmesi.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi” işlemi yürütülürken yetki, süre, kabul edilebilirlik ve esas incelemesi birbirine karıştırılmaz. Eksik bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi, bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi talebinin incelenmesini engelleyebilir.

Başvuru Formunda Her İhlal İddiasının Olay, Hak, Tüketilen Yol, Kişisel ve Güncel Mağduriyet ile Açıkça İlişkilendirilmesi.

“Resmî Gazete yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi yönünden başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi” işlemi, bireysel başvurunun ayrı bir kabul edilebilirlik aşamasıdır. Tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar dosyaya alınmalı; olağan yolların tüketildiği, nihai karar ve kişisel-güncel mağduriyet gösterilmelidir.

Nihai Karar, Tebliğ ve Başvuru Süresi

Geçici Koruma Aciliyeti Doğduğunda Başvuru Geciktirilmemeli; Karar Sonrası Tamamlayıcı Merasim ve Asıl Dava Süreleri Seçilen Koruma Türüne Göre İzlenmelidir.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden geçici koruma aciliyeti doğduğunda başvuru geciktirilmemeli; karar sonrası tamamlayıcı merasim ve asıl dava süreleri seçilen koruma türüne göre izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İstenen korumanın türünü, Türkiye'deki uygulama konusunu ve esas hakkında yetkili yabancı mahkemeyi belgeleyip Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisini test etmek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İhlal Tespiti, Giderim ve İstisnai Tedbir

Türkiye'deki Mal veya Delille Sınırlı İhtiyati Tedbir, İhtiyati Haciz veya Delil Tespiti ve Yabancı Yargılama Sonucuna Kadar Ölçülü Koruma.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden türkiye'deki mal veya delille sınırlı ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz veya delil tespiti ve yabancı yargılama sonucuna kadar ölçülü koruma” sonucu isteniyorsa kişisel ve güncel mağduriyet ile ihlal arasındaki bağ açıkça gösterilmelidir. Dayanak belge yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları, temel ölçüt ise “esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, türk mahkemesinden türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur” olacaktır.

Bu Başvurunun Kabul Edilebilirlik Koşulları ve Esas Yönünden İncelenmesi.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi” isteminin başvuru formundaki olay ve hak şikâyetiyle uyumu açıklanmalıdır. Bu başvuru bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi bulunmadığında giderim talebi varsayımla genişletilmemelidir.

İhlal Tespit Edilirse İhlalin Niteliğine Uygun Yeniden Yargılama, Tazminat veya Diğer Giderimin Uygulanması.

“Resmî Gazete yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi yönünden ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması” istemi, “yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü ve tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar ile ilişkilendirilmelidir. Kabul edilebilirlik, ihlal tespiti ve giderim sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Yabancı Mahkeme Hukuki Koruma Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru bakımından esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, türk mahkemesinden türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Yabancı Mahkeme Hukuki Koruma Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yabancı mahkemenin ihtiyati kararının türkiye'de kendiliğinden icra edileceği varsayılamaz; kesin hüküm niteliği, tanıma-tenfiz koşulları ve türk mahkemesinin kendi geçici koruma yetkisi birbirinden ayrılır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yabancı Mahkeme Hukuki Koruma Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu başvuru için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kabul Edilemezlik ve Temellendirme Riskleri

Yabancı Yetki Şartını Türk Mahkemelerinin Geçici Koruma Verme Yetkisini Her Durumda Kaldıran Kayıt Olarak Yorumlamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları yönünden yabancı yetki şartını Türk mahkemelerinin geçici koruma verme yetkisini her durumda kaldıran kayıt olarak yorumlamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları delili ve “Esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, Türk mahkemesinden Türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi aşamasında tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları
• Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi
• tüketilen başvuru yollarındaki dilekçeler, esaslı iddia ve itirazlar ile bunlara verilen gerekçeli kararlar

• istenen korumanın türünü, Türkiye'deki uygulama konusunu ve esas hakkında yetkili yabancı mahkemeyi belgeleyip Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisini test etmek
• olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi
• başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi

• Süre çizelgesinde Geçici koruma aciliyeti doğduğunda başvuru geciktirilmemeli; karar sonrası tamamlayıcı merasim ve asıl dava süreleri seçilen koruma türüne göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İstenen korumanın türünü, Türkiye'deki uygulama konusunu ve esas hakkında yetkili yabancı mahkemeyi belgeleyip Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisini test etmek; olağan ve etkili başvuru yollarının tüketilmesi, nihai kararın belirlenmesi ve tebliğden başlayan özel sürenin belgelenmesi; başvuru formunda her ihlal iddiasının olay, hak, tüketilen yol, kişisel ve güncel mağduriyet ile açıkça ilişkilendirilmesi. Başvuru yollarının tüketilmesi, nihai karar, tebliğ, özel süre, form ve eklerin eksiksizliği ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Geçici koruma aciliyeti doğduğunda başvuru geciktirilmemeli; karar sonrası tamamlayıcı merasim ve asıl dava süreleri seçilen koruma türüne göre izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Türkiye'deki Mal veya Delille Sınırlı İhtiyati Tedbir, İhtiyati Haciz veya Delil Tespiti ve Yabancı Yargılama Sonucuna Kadar Ölçülü Koruma ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Türkiye'deki mal veya delille sınırlı ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz veya delil tespiti ve yabancı yargılama sonucuna kadar ölçülü koruma, bu başvurunun kabul edilebilirlik koşulları ve esas yönünden incelenmesi, ihlal tespit edilirse ihlalin niteliğine uygun yeniden yargılama, tazminat veya diğer giderimin uygulanması kabul edilebilirlik, ihlal ve giderim katmanlarına ayrılmalıdır. Kişisel mağduriyet ve uygun giderim bağı başvuru formunda açıkça kurulmalıdır.

Sonuç

Bu başvuru bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, Türk mahkemesinden Türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur.

Dosyanın ilk önceliği istenen korumanın türünü, Türkiye'deki uygulama konusunu ve esas hakkında yetkili yabancı mahkemeyi belgeleyip Türk mahkemesinin milletlerarası yetkisini test etmek, delil omurgası ise yabancı dava dilekçesi ve derdestlik belgesi, uyuşmazlık ve hukuk seçimi sözleşmesi, yeminli tercüme ve apostil, Türkiye'deki malvarlığı kayıtları, alacak belgeleri, yakın zarar ve delil kaybı kanıtları ile Yabancı Mahkeme Uyuşmazlığında Türkiye'de Geçici Hukuki Koruma bakımından olağan başvuru yollarında verilen nihai kararın tam metni ve usulüne uygun tebliğ belgesi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Geçici koruma aciliyeti doğduğunda başvuru geciktirilmemeli; karar sonrası tamamlayıcı merasim ve asıl dava süreleri seçilen koruma türüne göre izlenmelidir. Türkiye'deki mal veya delille sınırlı ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz veya delil tespiti ve yabancı yargılama sonucuna kadar ölçülü koruma talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yabancı yetki şartını Türk mahkemelerinin geçici koruma verme yetkisini her durumda kaldıran kayıt olarak yorumlamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — yabancı mahkeme hukuki koruma resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru bakımından esas uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesi, türk mahkemesinden türkiye'deki mal veya delil hakkında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ya da delil tespiti istenmesini tek başına engellemez; milletlerarası yetki ve korumanın uygulanabilirliği ayrıca kurulur. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — yabancı mahkeme hukuki koruma emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; yabancı mahkemenin ihtiyati kararının türkiye'de kendiliğinden icra edileceği varsayılamaz; kesin hüküm niteliği, tanıma-tenfiz koşulları ve türk mahkemesinin kendi geçici koruma yetkisi birbirinden ayrılır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — yabancı mahkeme hukuki koruma yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu başvuru için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m.40-47 ve 50-59
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-406
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.257-268
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru