Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu

Kapsam

Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ön sözleşmenin geçerliliği ve asıl sözleşmeyi kurma borcu konusunda 7 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır” kuralıdır. Müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır. Ayrıca “ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.1-17, 29, 112-126 ve 146-161

Ön sözleşmenin geçerliliği ve asıl sözleşmeyi kurma borcu kapsamında m.1-17, 29, 112-126 ve 146-161 hükümleri kuruluş, ön sözleşme ve tazminat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.706 ve 1009

Ön sözleşmenin geçerliliği ve asıl sözleşmeyi kurma borcu kapsamında m.706 ve 1009 hükümleri taşınmaz sözleşmesi ve şerh bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106, 190 ve 200-205

Ön sözleşmenin geçerliliği ve asıl sözleşmeyi kurma borcu kapsamında m.106, 190 ve 200-205 hükümleri tespit ve senetle ispat bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Taraflar Gelecekte Bir Asıl Sözleşme Kurmayı Üstlenebilir; Ön Sözleşmenin Geçerliliği Esas Sözleşmenin Kanuni Şekline, Belirlenebilir Esaslı Noktalara ve Taraf İradesine Bağlıdır.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve şekle aykırı ön sözleşmeyi yalnız ödeme yapılmış olmasına dayanarak geçerli saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Müzakere Tutanağı, Niyet Mektubu veya Rezervasyon Belgesi Her Zaman Bağlayıcı Ön Sözleşme Değildir; Kesin Bağlanma İradesi ile Görüşmeleri Sürdürme Niyeti Ayrılmalıdır.

Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Ön Sözleşme ve Taslaklar, Noter veya Resmi Şekil Belgeleri, Teklif-Kabul Yazışmaları, Kapora ve Ödeme Kayıtları, Asıl Sözleşmenin Esaslı Unsurları, İfa Daveti ve Ret Bildirimi Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi yönünden ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Ön Sözleşme ve Taslaklar, Noter veya Resmi Şekil Belgeleri, Teklif-Kabul Yazışmaları, Kapora ve Ödeme Kayıtları, Asıl Sözleşmenin Esaslı Unsurları, İfa Daveti ve Ret Bildirimi.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Belgedeki Yükümlülüğü, Asıl Sözleşmenin Zorunlu Şekli ve Esaslı Unsurlarıyla Eşleştirip Bağlanma İradesini Gösteren İfadeleri Ayırmak.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden belgedeki yükümlülüğü, asıl sözleşmenin zorunlu şekli ve esaslı unsurlarıyla eşleştirip bağlanma iradesini gösteren ifadeleri ayırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi, asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

İfa, Tescil veya Tazminat Talebinin Niteliğine Göre Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre Belirlenmeli; Şekle Bağlı Taşınmaz İşlemlerinde Tapu ve Noter Adımları Geciktirilmemelidir.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden ifa, tescil veya tazminat talebinin niteliğine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süre belirlenmeli; şekle bağlı taşınmaz işlemlerinde tapu ve noter adımları geciktirilmemelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Asıl Sözleşmenin Kurulmasına Yönelik İrade Açıklamasının Verilmesi, Mümkün Değilse Güven veya Olumlu Zarar Kapsamındaki Tazminat.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Ön Sözleşmenin Kurma Borcu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Ön Sözleşmenin Kurma Borcu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Ön Sözleşmenin Kurma Borcu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Şekle Aykırı Ön Sözleşmeyi Yalnız Ödeme Yapılmış Olmasına Dayanarak Geçerli Saymak.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları yönünden şekle aykırı ön sözleşmeyi yalnız ödeme yapılmış olmasına dayanarak geçerli saymak” riski gerçekleşirse asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi
• Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• belgedeki yükümlülüğü, asıl sözleşmenin zorunlu şekli ve esaslı unsurlarıyla eşleştirip bağlanma iradesini gösteren ifadeleri ayırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İfa, tescil veya tazminat talebinin niteliğine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süre belirlenmeli; şekle bağlı taşınmaz işlemlerinde tapu ve noter adımları geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Belgedeki yükümlülüğü, asıl sözleşmenin zorunlu şekli ve esaslı unsurlarıyla eşleştirip bağlanma iradesini gösteren ifadeleri ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

İfa, tescil veya tazminat talebinin niteliğine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süre belirlenmeli; şekle bağlı taşınmaz işlemlerinde tapu ve noter adımları geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl Sözleşmenin Kurulmasına Yönelik İrade Açıklamasının Verilmesi, Mümkün Değilse Güven veya Olumlu Zarar Kapsamındaki Tazminat Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır.

Dosyanın ilk önceliği belgedeki yükümlülüğü, asıl sözleşmenin zorunlu şekli ve esaslı unsurlarıyla eşleştirip bağlanma iradesini gösteren ifadeleri ayırmak, delil omurgası ise ön sözleşme ve taslaklar, noter veya resmi şekil belgeleri, teklif-kabul yazışmaları, kapora ve ödeme kayıtları, asıl sözleşmenin esaslı unsurları, ifa daveti ve ret bildirimi ile Ön Sözleşmenin Geçerliliği ve Asıl Sözleşmeyi Kurma Borcu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İfa, tescil veya tazminat talebinin niteliğine göre zamanaşımı ve hak düşürücü süre belirlenmeli; şekle bağlı taşınmaz işlemlerinde tapu ve noter adımları geciktirilmemelidir. Asıl sözleşmenin kurulmasına yönelik irade açıklamasının verilmesi, mümkün değilse güven veya olumlu zarar kapsamındaki tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; şekle aykırı ön sözleşmeyi yalnız ödeme yapılmış olmasına dayanarak geçerli saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — ön sözleşmenin kurma borcu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından taraflar gelecekte bir asıl sözleşme kurmayı üstlenebilir; ön sözleşmenin geçerliliği esas sözleşmenin kanuni şekline, belirlenebilir esaslı noktalara ve taraf iradesine bağlıdır. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — ön sözleşmenin kurma borcu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; müzakere tutanağı, niyet mektubu veya rezervasyon belgesi her zaman bağlayıcı ön sözleşme değildir; kesin bağlanma iradesi ile görüşmeleri sürdürme niyeti ayrılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — ön sözleşmenin kurma borcu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.1-17, 29, 112-126 ve 146-161
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.706 ve 1009
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.106, 190 ve 200-205
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru