Kapsam
İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, imar hakkı transferi ve mülkiyetin korunması konusunda 5 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı
İncelemenin ilk ölçütü “kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir” kuralıdır. Plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir. Ayrıca “imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
3194 Sayılı İmar Kanunu: m.10, 13, 18 ve Ek Hükümler
İmar hakkı transferi ve mülkiyetin korunması kapsamında m.10, 13, 18 ve ek hükümler hükümleri uygulama programı, imar hakkı ve parselasyon bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 11, 27 ve 28
İmar hakkı transferi ve mülkiyetin korunması kapsamında m.2, 7, 11, 27 ve 28 hükümleri iptal, başvuru ve kararın uygulanması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.13, 35, 46 ve 125
İmar hakkı transferi ve mülkiyetin korunması kapsamında m.13, 35, 46 ve 125 hükümleri ölçülülük, mülkiyet ve idari sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi
Kamu Hizmetine Ayrılan ve Yapılaşma Hakkı Kısıtlanan Parselde İmar Hakkı Transferi, Verici ve Alıcı Parselin Plan Kararları, Değerleme, Eşdeğerlik ve Tescil Süreçleriyle Mülkiyet Üzerindeki Uzun Süreli Yükü Gidermeyi Amaçlar; Malik Etkili ve Ölçülü Karşılık Elde Etmelidir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir. Bu ölçüt özellikle imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri üzerinden sınanır. Verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, imar hakkı transferini yalnız metrekare aktarımı sayıp parseller arasındaki değer farkı, altyapı kapasitesi ve tescil etkisini incelememek ihtimalini güçlendirebilir.
Plan Kısıtlaması Her Durumda Doğrudan Kamulaştırma veya Sınırsız Transfer Hakkı Doğurmaz; Planın Uygulama Programı, Parselasyon İmkanları, Kamu Hizmeti İhtiyacı, Transfer Alanının Kapasitesi ve Malik Üzerindeki Fiili Yük İncelenmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
İmar Planı ve Plan Notları, Parsel-Tapu Kayıtları, Kamu Hizmeti Ayrımı, Beş Yıllık Program ve Parselasyon Dosyası, Yapılaşma Hakkı Hesabı, Değerleme Raporu, Alıcı Parsel Kapasitesi, Belediye Meclisi-Encümen Kararları ve Tescil Belgeleri Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi yönünden imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
İşlem Dosyası ve Teknik İspat
İmar Planı ve Plan Notları, Parsel-Tapu Kayıtları, Kamu Hizmeti Ayrımı, Beş Yıllık Program ve Parselasyon Dosyası, Yapılaşma Hakkı Hesabı, Değerleme Raporu, Alıcı Parsel Kapasitesi, Belediye Meclisi-Encümen Kararları ve Tescil Belgeleri.
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri” kaydı, “Kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Tam Metni, Tebliğ Evrakı, İşlem Dosyası ve Dayanak İnceleme veya Denetim Raporu.
Bu delil öncelikle “plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.
“Resmî Gazete imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
İdari Başvurudan Yargısal Denetime
Verici Parselde Kısıtlanan Yapılaşma Hakkını ve Alıcı Parselde Tanınabilecek Artışı Plan, Alan, Emsal ve Değer Bazında Aynı Tarihli Teknik Raporla Hesaplamak.
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. İmar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.
Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlemin, Tebliğ Tarihinin, Zorunlu İdari Başvurunun ve Görevli İdari veya Vergi Yargı Yerinin Doğrulanması.
Bu aşamada bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.
İşlemin Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Unsurları ile Maddi Olay ve Teknik Veriler Arasındaki Bağın İncelenmesi.
“Resmî Gazete imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.
Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi
Plan, Uygulama ve Transfer Kararlarına Karşı Dava Süreleri Tebliğ veya Öğrenmeye Göre Korunmalı; Uzun Süreli Kısıtlamada İdari Başvuru ve Mülkiyet Hakkı Giderim Yolları Ayrıca Değerlendirilmelidir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden plan, uygulama ve transfer kararlarına karşı dava süreleri tebliğ veya öğrenmeye göre korunmalı; uzun süreli kısıtlamada idari başvuru ve mülkiyet hakkı giderim yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.
“Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması
Hukuka Uygun Transfer Hesabı ve Tescil, Eşdeğer Karşılık Sağlanmıyorsa Plan-Uygulama İşleminin İptali veya Mülkiyet Zararının Giderilmesi.
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden hukuka uygun transfer hesabı ve tescil, eşdeğer karşılık sağlanmıyorsa plan-uygulama işleminin iptali veya mülkiyet zararının giderilmesi” istemi, “Kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir” koşuluyla ve imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.
Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Hukuka Aykırı Kısmının İptali ve Gerekli İse Sonuçlarının İdarece Giderilmesi.
“Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, temel ölçüt ise “plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir” olacaktır.
Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar ile Açık Hukuka Aykırılık Birlikte Gösterilebiliyorsa Yürütmenin Durdurulması.
“Resmî Gazete imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — İmar Hakkı Mülkiyetin Korunması Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Danıştay — İmar Hakkı Mülkiyetin Korunması Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — İmar Hakkı Mülkiyetin Korunması Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri
İmar Hakkı Transferini Yalnız Metrekare Aktarımı Sayıp Parseller Arasındaki Değer Farkı, Altyapı Kapasitesi ve Tescil Etkisini İncelememek.
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları yönünden imar hakkı transferini yalnız metrekare aktarımı sayıp parseller arasındaki değer farkı, altyapı kapasitesi ve tescil etkisini incelememek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak aşamasında imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu delili ve “Plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri
- İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
- zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları
- verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak
- kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
- işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi
- Süre çizelgesinde Plan, uygulama ve transfer kararlarına karşı dava süreleri tebliğ veya öğrenmeye göre korunmalı; uzun süreli kısıtlamada idari başvuru ve mülkiyet hakkı giderim yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?
Verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.
İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?
Plan, uygulama ve transfer kararlarına karşı dava süreleri tebliğ veya öğrenmeye göre korunmalı; uzun süreli kısıtlamada idari başvuru ve mülkiyet hakkı giderim yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Hukuka Uygun Transfer Hesabı ve Tescil, Eşdeğer Karşılık Sağlanmıyorsa Plan-Uygulama İşleminin İptali veya Mülkiyet Zararının Giderilmesi Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?
Hukuka uygun transfer hesabı ve tescil, eşdeğer karşılık sağlanmıyorsa plan-uygulama işleminin iptali veya mülkiyet zararının giderilmesi, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.
Sonuç
Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir.
Dosyanın ilk önceliği verici parselde kısıtlanan yapılaşma hakkını ve alıcı parselde tanınabilecek artışı plan, alan, emsal ve değer bazında aynı tarihli teknik raporla hesaplamak, delil omurgası ise imar planı ve plan notları, parsel-tapu kayıtları, kamu hizmeti ayrımı, beş yıllık program ve parselasyon dosyası, yapılaşma hakkı hesabı, değerleme raporu, alıcı parsel kapasitesi, belediye meclisi-encümen kararları ve tescil belgeleri ile İmar Hakkı Transferi ve Mülkiyetin Korunması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Plan, uygulama ve transfer kararlarına karşı dava süreleri tebliğ veya öğrenmeye göre korunmalı; uzun süreli kısıtlamada idari başvuru ve mülkiyet hakkı giderim yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Hukuka uygun transfer hesabı ve tescil, eşdeğer karşılık sağlanmıyorsa plan-uygulama işleminin iptali veya mülkiyet zararının giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; imar hakkı transferini yalnız metrekare aktarımı sayıp parseller arasındaki değer farkı, altyapı kapasitesi ve tescil etkisini incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — imar hakkı mülkiyetin korunması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından kamu hizmetine ayrılan ve yapılaşma hakkı kısıtlanan parselde imar hakkı transferi, verici ve alıcı parselin plan kararları, değerleme, eşdeğerlik ve tescil süreçleriyle mülkiyet üzerindeki uzun süreli yükü gidermeyi amaçlar; malik etkili ve ölçülü karşılık elde etmelidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Danıştay — imar hakkı mülkiyetin korunması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; plan kısıtlaması her durumda doğrudan kamulaştırma veya sınırsız transfer hakkı doğurmaz; planın uygulama programı, parselasyon imkanları, kamu hizmeti ihtiyacı, transfer alanının kapasitesi ve malik üzerindeki fiili yük incelenmelidir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — imar hakkı mülkiyetin korunması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.10, 13, 18 ve ek hükümler
- 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 11, 27 ve 28
- 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.13, 35, 46 ve 125
- Danıştay Karar Arama

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
