Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri

Kapsam

Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sample kullanımına ilişkin izinler konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz” kuralıdır. Her ses benzerliği sample değildir; bağımsız yeniden icra, koruma dışı unsur, tesadüfi benzerlik ve kanuni istisnalar teknik ve hukuki olarak ayrıştırılmalıdır. Ayrıca “kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu: m.22/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı” — Alıntının yeri: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.22/1, ilk cümle başlangıcı

Bu alıntı, Resmî Gazete, 03.03.2001, S.24335; 4630 sayılı Kanun m.13 ile değişik FSEK m.22 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Sample kullanımına ilişkin izinler kapsamında m.22/1 hükümleri işlenme, mali ve bağlantılı haklar bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-58

Sample kullanımına ilişkin izinler kapsamında m.49-58 hükümleri zarar ve manevi giderim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.4 ve 5/A

Sample kullanımına ilişkin izinler kapsamında m.4 ve 5/A hükümleri ticari para taleplerinde dava şartı arabuluculuk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.266-290 ve 400-406

Sample kullanımına ilişkin izinler kapsamında m.266-290 ve 400-406 hükümleri uzman incelemesi ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Başak Karmutoğlu: Türk Hukukunda Sampling: Ses Kayıtlarından Bölümler Kullanılarak Yeni Eser Yaratmanın Telif Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi

Sample kısa olsa da eser ve fonogram haklarını etkileyebilir; işleme, çoğaltma, iktibas serbestisi ve tanınabilirlik ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“izinsiz olarak yapılan örneklemeler eser sahibinin ve özellikle de fonogram yapımcılarının mali haklarını ihlal etme riski taşımaktadır” — Alıntının yeri: Öz, ilk paragraf

Sample kullanımına ilişkin izinler konusunda yararlanılan eser: Başak Karmutoğlu, “Türk Hukukunda Sampling: Ses Kayıtlarından Bölümler Kullanılarak Yeni Eser Yaratmanın Telif Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 2026, C. 12, S. 1, s. 123-147. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Kaynak fonogram, kullanılan kesitin dalga biçimi, süre, tanınabilirlik, yeni eserdeki konum, proje dosyası ve lisans yazışmaları korunur; müzik eseri sahibi, icracı ve fonogram yapımcısı hakları ayrı temizlenmelidir. Tecavüzün durdurulması, kaldırılması ve ihtiyati tedbir gibi para dışı istemler ile tazminat ve bedel gibi para istemleri ayrılmalıdır. Uyuşmazlık ticari nitelikte ve dava konusu bir miktar paranın ödenmesi ise TTK m.4 ve 5/A uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartı değerlendirilir; para ve para dışı istemlerin birlikte ileri sürülmesinde güncel içtihat ayrıca kontrol edilir. Görevli mahkeme fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesidir. İhlalin öğrenilme tarihi, ceza şikâyeti ve TBK/FSEK süreleri talebe göre ayrı hesaplanır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı çoğaltma hakkının başlangıcıdır; sample bakımından işleme hakkı, iktibas serbestisi, bağlantılı haklar ve gerekli lisanslar somut ses kaydı üzerinden ayrıca incelenmelidir. Arabuluculuk ayrımı için ayrıca Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı, Fikrî Mülkiyet Hukukunda Uzman Arabuluculuk kaynağına bakınız: https://adb.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/1832021210657Fikri_Mulkiyet.pdf.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Bir Ses Kaydından Kısa Bölüm Alınması, Bestedeki ve Sözde Eser Sahipliği ile Fonogram Yapımcısı ve İcracı Bağlantılı Haklarını Ayrı Ayrı Etkileyebilir; Sürenin Kısalığı Kendiliğinden Serbest Kullanım Yaratmaz.

Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz. Bu ölçüt özellikle kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları üzerinden sınanır. Alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, sample çok kısa savunmasını kaynak kayıt, tanınabilirlik ve hak türleri incelenmeden mutlak kural gibi kullanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Her Ses Benzerliği Sample Değildir; Bağımsız Yeniden İcra, Koruma Dışı Unsur, Tesadüfi Benzerlik ve Kanuni İstisnalar Teknik ve Hukuki Olarak Ayrıştırılmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden her ses benzerliği sample değildir; bağımsız yeniden icra, koruma dışı unsur, tesadüfi benzerlik ve kanuni istisnalar teknik ve hukuki olarak ayrıştırılmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Kaynak ve Yeni Kayıtların Yüksek Kaliteli Dosyaları, Proje Oturumu ve Stemler, Yayın Tarihleri, Lisans ve İzinler, Nota veya Dalga Biçimi Uzman İncelemesi, Gelir Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Kaynak ve Yeni Kayıtların Yüksek Kaliteli Dosyaları, Proje Oturumu ve Stemler, Yayın Tarihleri, Lisans ve İzinler, Nota veya Dalga Biçimi Uzman İncelemesi, Gelir Kayıtları.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları” kaydı, “Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Eser, Kayıt veya Ürünün Özgün Nüshası; Oluşturma Tarihi, Proje Dosyası ve Hak Sahipliği Zinciri.

Bu delil öncelikle “her ses benzerliği sample değildir; bağımsız yeniden icra, koruma dışı unsur, tesadüfi benzerlik ve kanuni istisnalar teknik ve hukuki olarak ayrıştırılmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Lisans, Devir, İzin ve Meslek Birliği Kayıtları ile Kullanımın Mecra, Süre, Bölge ve Ekonomik Kapsamını Gösteren Belgeler.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Benzerlik ve Kullanım Kapsamı İçin Gerektiğinde Kaynak Kodu, Ses İzi, Teknik İnceleme veya Uzman Bilirkişi Raporu.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” kaydı, “Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Alınan Sesin Hangi Kayıttan, Hangi Saniyeler ve Teknik İşlemlerle Kullanıldığının Adli Ses İncelemesiyle Belirlenmesi.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları dosyaya alınmalı ve izinsiz kullanımın durdurulması, kayıtların kaldırılması, uygun lisans veya mali ve manevi hak tazminatı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu dosyaya alınmalı ve izinsiz kullanımın durdurulması, kayıtların kaldırılması, uygun lisans veya mali ve manevi hak tazminatı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Yayın Öncesi İzin Zinciri Tamamlanmalı; İhlal Öğrenildiğinde Deliller Korunmalı, Para Dışı İstemler ile Ticari Tazminat veya Bedel Talepleri Ayrılarak İkincisi İçin TTK m.5/A Arabuluculuk ve Birleşik Taleplerde Güncel İçtihat Kontrol Edilmelidir.

Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden yayın öncesi izin zinciri tamamlanmalı; ihlal öğrenildiğinde deliller korunmalı, para dışı istemler ile ticari tazminat veya bedel talepleri ayrılarak ikincisi için TTK m.5/A arabuluculuk ve birleşik taleplerde güncel içtihat kontrol edilmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

İzinsiz Kullanımın Durdurulması, Kayıtların Kaldırılması, Uygun Lisans veya Mali ve Manevi Hak Tazminatı.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden izinsiz kullanımın durdurulması, kayıtların kaldırılması, uygun lisans veya mali ve manevi hak tazminatı” talebi, “Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz” koşuluyla ve kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç sample kullanımına ilişkin izinler yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, temel ölçüt ise “her ses benzerliği sample değildir; bağımsız yeniden icra, koruma dışı unsur, tesadüfi benzerlik ve kanuni istisnalar teknik ve hukuki olarak ayrıştırılmalıdır” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2014/13189, K. 2014/19754, 15.12.2014 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“kullanımın amacın haklı olduğu ölçüyü aştığı, kullanımının, davacının FSEK'da düzenlenen çoğaltma, yayma, umuma iletim mali haklarını ihlal ettiği” — Alıntının yeri: Yargıtayca benimsenen İlk Derece Mahkemesi gerekçesi; FSEK mali hak ihlali paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Sample kullanımına ilişkin izinler bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Bir eserden amaçla haklı ölçüyü aşan izinsiz yararlanma, eser sahibinin çoğaltma, yayma ve umuma iletim mali haklarını ihlal edebilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: İzin alınmadan eser içeriği kullanılması ve kullanımın alıntı sınırını aşarak mali hakları ihlal etmesi, sample için de temel oluşturan FSEK ilkesiyle incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Somut eser müzik veya ses kaydı değildir; karar sample süresi, fonogram hakkı ve de minimis kullanım için özel bir eşik belirlemez.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Sample Çok Kısa Savunmasını Kaynak Kayıt, Tanınabilirlik ve Hak Türleri İncelenmeden Mutlak Kural Gibi Kullanmak.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden sample çok kısa savunmasını kaynak kayıt, tanınabilirlik ve hak türleri incelenmeden mutlak kural gibi kullanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi aşamasında kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri delili ve “Her ses benzerliği sample değildir; bağımsız yeniden icra, koruma dışı unsur, tesadüfi benzerlik ve kanuni istisnalar teknik ve hukuki olarak ayrıştırılmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Sample kullanımına ilişkin izinler yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları
• Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
• lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
• benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu

• alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Yayın öncesi izin zinciri tamamlanmalı; ihlal öğrenildiğinde deliller korunmalı, para dışı istemler ile ticari tazminat veya bedel talepleri ayrılarak ikincisi için TTK m.5/A arabuluculuk ve birleşik taleplerde güncel içtihat kontrol edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri Bakımından Uygulanacak Ana Kural, İspatlanması Gereken Maddi Vakıalar ve Doğru Başvuru Sırası Nasıl Belirlenir?

Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Kaynak ve Yeni Kayıtların Yüksek Kaliteli Dosyaları, Proje Oturumu ve Stemler, Yayın Tarihleri, Lisans ve İzinler, Nota veya Dalga Biçimi Uzman İncelemesi, Gelir Kayıtları Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Sample Kullanımına İlişkin İzinler Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sample Kullanımına İlişkin İzinler Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Yayın öncesi izin zinciri tamamlanmalı; ihlal öğrenildiğinde deliller korunmalı, para dışı istemler ile ticari tazminat veya bedel talepleri ayrılarak ikincisi için TTK m.5/A arabuluculuk ve birleşik taleplerde güncel içtihat kontrol edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İzinsiz Kullanımın Durdurulması, Kayıtların Kaldırılması, Uygun Lisans veya Mali ve Manevi Hak Tazminatı Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

İzinsiz kullanımın durdurulması, kayıtların kaldırılması, uygun lisans veya mali ve manevi hak tazminatı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Bir ses kaydından kısa bölüm alınması, bestedeki ve sözde eser sahipliği ile fonogram yapımcısı ve icracı bağlantılı haklarını ayrı ayrı etkileyebilir; sürenin kısalığı kendiliğinden serbest kullanım yaratmaz.

Dosyanın ilk önceliği alınan sesin hangi kayıttan, hangi saniyeler ve teknik işlemlerle kullanıldığının adli ses incelemesiyle belirlenmesi, delil omurgası ise kaynak ve yeni kayıtların yüksek kaliteli dosyaları, proje oturumu ve stemler, yayın tarihleri, lisans ve izinler, nota veya dalga biçimi uzman incelemesi, gelir kayıtları ile Müzik Eserinde Sample Kullanımı ve Hak İzinleri bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Yayın öncesi izin zinciri tamamlanmalı; ihlal öğrenildiğinde deliller korunmalı, para dışı istemler ile ticari tazminat veya bedel talepleri ayrılarak ikincisi için TTK m.5/A arabuluculuk ve birleşik taleplerde güncel içtihat kontrol edilmelidir. İzinsiz kullanımın durdurulması, kayıtların kaldırılması, uygun lisans veya mali ve manevi hak tazminatı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sample çok kısa savunmasını kaynak kayıt, tanınabilirlik ve hak türleri incelenmeden mutlak kural gibi kullanmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2014/13189, K. 2014/19754, 15.12.2014 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Bir eserden amaçla haklı ölçüyü aşan izinsiz yararlanma, eser sahibinin çoğaltma, yayma ve umuma iletim mali haklarını ihlal edebilir.
• 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — m.22/1
• Resmî Gazete, 03.03.2001, S.24335; 4630 sayılı Kanun m.13 ile değişik FSEK m.22 — alıntı yeri: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.22/1, ilk cümle başlangıcı
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.49-58
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.4 ve 5/A
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.266-290 ve 400-406
• Başak Karmutoğlu, “Türk Hukukunda Sampling: Ses Kayıtlarından Bölümler Kullanılarak Yeni Eser Yaratmanın Telif Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 2026, C. 12, S. 1, s. 123-147
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru