Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet

Kapsam

Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” kuralıdır. Rakibin adının veya markasının anılması tek başına ihlal değildir; doğruluk, güncellik, örneklem, karşılaştırma zemini ve sunumun ortalama tüketicideki etkisi belirleyicidir. Ayrıca “reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.61/5

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik rakip mal veya hizmetlerin karşılaştırmalı reklamı yapılabilir.” — Alıntının yeri: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61/5

Bu alıntı, TBMM, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kabul metni, m.61/5 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet kapsamında m.61/5 hükümleri ticari reklam ve denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sınai Mülkiyet Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu: m.7 ve 29

Karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet kapsamında m.7 ve 29 hükümleri markanın kullanım sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Ali Demirbaş: Tüketici Hukuku Açısından Karşılaştırmalı Reklam – Doğrudan Mı Dolaylı Mı?

Karşılaştırma aynı ihtiyaca yönelik, nesnel, doğrulanabilir ve yanıltıcı olmayan ölçütlere dayanmalı; rakibin markası ve itibarı gereksiz biçimde sömürülmemelidir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Karşılaştırmalı reklam, Türk Ticaret Kanunu’nda da düzenlenmiştir.” — Alıntının yeri: Öz, son paragraf

Karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet konusunda yararlanılan eser: Ali Demirbaş, “Tüketici Hukuku Açısından Karşılaştırmalı Reklam – Doğrudan mı Dolaylı mı?”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, C. 24, S. 1, s. 31-53. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Reklamın tüm sürümleri, yayın tarihleri, hedef kitle, karşılaştırılan ölçütlerin test verileri ve rakip ürünlerin aynı dönem özellikleri saklanır. Reklam Kurulu'na başvuru idari yaptırım yoludur; kararın iptali idare mahkemesinde görülür. Rakibin TTK haksız rekabet davası asliye ticarette, tüketici örgütlerinin 6502 kapsamındaki talepleri tüketici mahkemesinde olabilir. TTK m.60 kısa süreleri ve ihtiyati tedbir gereği izlenmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Kanun karşılaştırmaya ilke olarak izin verir; doğrulanabilirlik, marka gösterimi ve diğer şartlar Ticari Reklam Yönetmeliğinin olay tarihindeki metninden ayrıca doğrulanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Karşılaştırmalı Reklam, Aynı İhtiyaca Yönelik Ürün veya Hizmetlerin Esaslı, İlgili, Doğrulanabilir ve Tipik Özelliklerini Nesnel Biçimde Karşılaştırmalı; Rakibi Kötülememeli ve Marka Karışıklığı Yaratmamalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Rakibin Adının veya Markasının Anılması Tek Başına İhlal Değildir; Doğruluk, Güncellik, Örneklem, Karşılaştırma Zemini ve Sunumun Ortalama Tüketicideki Etkisi Belirleyicidir.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden rakibin adının veya markasının anılması tek başına ihlal değildir; doğruluk, güncellik, örneklem, karşılaştırma zemini ve sunumun ortalama tüketicideki etkisi belirleyicidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Reklamın Tüm Sürümleri ve Yayın Bağlamı, Karşılaştırma İddiası, Test Protokolü ve Ham Veri, Ürün Teknik Özellikleri, Pazar ve Tüketici Algı Araştırması Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Reklamın Tüm Sürümleri ve Yayın Bağlamı, Karşılaştırma İddiası, Test Protokolü ve Ham Veri, Ürün Teknik Özellikleri, Pazar ve Tüketici Algı Araştırması.

Bu delil öncelikle “karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Eser, Kayıt veya Ürünün Özgün Nüshası; Oluşturma Tarihi, Proje Dosyası ve Hak Sahipliği Zinciri.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Lisans, Devir, İzin ve Meslek Birliği Kayıtları ile Kullanımın Mecra, Süre, Bölge ve Ekonomik Kapsamını Gösteren Belgeler.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler” kaydı, “reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Benzerlik ve Kullanım Kapsamı İçin Gerektiğinde Kaynak Kodu, Ses İzi, Teknik İnceleme veya Uzman Bilirkişi Raporu.

Bu delil öncelikle “karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Reklamdaki Her Olgusal Üstünlük İddiasının Ölçüt, Veri Dönemi ve Doğrulama Belgesiyle Eşleştirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden reklamdaki her olgusal üstünlük iddiasının ölçüt, veri dönemi ve doğrulama belgesiyle eşleştirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Reklam Devam Ederken Delil Tespiti ve Geçici Durdurma; Kurul Başvurusu ve Özel Hukuk Zamanaşımı Birlikte Değerlendirilmelidir.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden reklam devam ederken delil tespiti ve geçici durdurma; kurul başvurusu ve özel hukuk zamanaşımı birlikte değerlendirilmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Reklamdaki her olgusal üstünlük iddiasının ölçüt, veri dönemi ve doğrulama belgesiyle eşleştirilmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Yanıltıcı Karşılaştırmanın Durdurulması ve Düzeltilmesi, Haksız Rekabetin Tespiti ile Kanıtlanan Zarar.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden yanıltıcı karşılaştırmanın durdurulması ve düzeltilmesi, haksız rekabetin tespiti ile kanıtlanan zarar olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması, temel ölçüt ise “karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Reklam Kurulu, Dosya 2025/1683, 358 Sayılı Toplantı Kararı, 12.06.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Bakanlığa sunulan verilerin ise gerek elde edilme yöntemleri ve tarihi gerekse de içeriği açısından reklamda yer verilen iddiayı kanıtlar nitelikte olmadığı” — Alıntının yeri: Karar 31, Değerlendirme ve Karar; 'A101 Hep Ucuz' karşılaştırmalı reklamının ispatı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: reklamları durdurma cezası.

Karşılaştırmalı reklamda doğrulanabilirlik ve haksız rekabet bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Karşılaştırmalı veya üstünlük bildiren reklam iddiası, güncel, yöntemsel olarak güvenilir ve reklam mesajını gerçekten kanıtlayan verilerle desteklenmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Fiyat üstünlüğü mesajı içeren reklamın dayandığı verilerin yöntem, tarih ve içerik bakımından iddiayı doğrulayıp doğrulamadığı doğrudan değerlendirilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Reklam belirli bir rakibi ve ürün çiftini adlandırmayan genel ucuzluk iddiasıdır; Kurul reklamın durdurulmasına karar vermiştir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Seçilmiş Tek Test Sonucunu Tüm Ürün ve Dönemler İçin Genel Üstünlük İddiası Olarak Sunmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden seçilmiş tek test sonucunu tüm ürün ve dönemler için genel üstünlük iddiası olarak sunmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması delili ve “Karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Reklam Kurulu Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması
• Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri
• lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler
• benzerlik ve kullanım kapsamı için gerektiğinde kaynak kodu, ses izi, teknik inceleme veya uzman bilirkişi raporu

• reklamdaki her olgusal üstünlük iddiasının ölçüt, veri dönemi ve doğrulama belgesiyle eşleştirilmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Reklam devam ederken delil tespiti ve geçici durdurma; kurul başvurusu ve özel hukuk zamanaşımı birlikte değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet İncelemesinde İddia, Karşı Görüş, Kanun Dayanağı ve İçtihat Somut Olayla Nasıl Eşleştirilmelidir?

Karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar Reklamın Tüm Sürümleri ve Yayın Bağlamı, Karşılaştırma İddiası, Test Protokolü ve Ham Veri, Ürün Teknik Özellikleri, Pazar ve Tüketici Algı Araştırması ile Karşılaştırılmalıdır?

Reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması, somut uyuşmazlık bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri, lisans, devir, izin ve meslek birliği kayıtları ile kullanımın mecra, süre, bölge ve ekonomik kapsamını gösteren belgeler birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Reklamdaki her olgusal üstünlük iddiasının ölçüt, veri dönemi ve doğrulama belgesiyle eşleştirilmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Reklam devam ederken delil tespiti ve geçici durdurma; kurul başvurusu ve özel hukuk zamanaşımı birlikte değerlendirilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yanıltıcı Karşılaştırmanın Durdurulması ve Düzeltilmesi, Haksız Rekabetin Tespiti ile Kanıtlanan Zarar İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Yanıltıcı karşılaştırmanın durdurulması ve düzeltilmesi, haksız rekabetin tespiti ile kanıtlanan zarar, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Karşılaştırmalı reklam, aynı ihtiyaca yönelik ürün veya hizmetlerin esaslı, ilgili, doğrulanabilir ve tipik özelliklerini nesnel biçimde karşılaştırmalı; rakibi kötülememeli ve marka karışıklığı yaratmamalıdır.

Dosyanın ilk önceliği reklamdaki her olgusal üstünlük iddiasının ölçüt, veri dönemi ve doğrulama belgesiyle eşleştirilmesi, delil omurgası ise reklamın tüm sürümleri ve yayın bağlamı, karşılaştırma iddiası, test protokolü ve ham veri, ürün teknik özellikleri, pazar ve tüketici algı araştırması ile Karşılaştırmalı Reklamda Doğrulanabilirlik ve Haksız Rekabet bakımından eser, kayıt veya ürünün özgün nüshası; oluşturma tarihi, proje dosyası ve hak sahipliği zinciri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Reklam devam ederken delil tespiti ve geçici durdurma; kurul başvurusu ve özel hukuk zamanaşımı birlikte değerlendirilmelidir. Yanıltıcı karşılaştırmanın durdurulması ve düzeltilmesi, haksız rekabetin tespiti ile kanıtlanan zarar talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; seçilmiş tek test sonucunu tüm ürün ve dönemler için genel üstünlük iddiası olarak sunmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Reklam Kurulu, Dosya 2025/1683, 358 sayılı toplantı kararı, 12.06.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Karşılaştırmalı veya üstünlük bildiren reklam iddiası, güncel, yöntemsel olarak güvenilir ve reklam mesajını gerçekten kanıtlayan verilerle desteklenmelidir.
• 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.61/5
• TBMM, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kabul metni, m.61/5 — alıntı yeri: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61/5
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-63
• 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — m.7 ve 29
• Ali Demirbaş, “Tüketici Hukuku Açısından Karşılaştırmalı Reklam – Doğrudan mı Dolaylı mı?”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, C. 24, S. 1, s. 31-53