Kapsam
İnceleme; kayıt ve uçuş izinlerini, görüntü-ses verisini, konut mahremiyetini, haber ve ticari çekimi, kaza zararını, pilot-işletici-malik sorumluluğunu ve delil kullanımını kapsar.
Kısa Cevap
Drone uçuşuna izin verilmiş olması, kişilerin özel alanını kaydetme veya görüntüyü yayımlama izni vermez. Uçuş güvenliği, kişisel veri, özel hayat, mülkiyet ve haksız fiil sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir.
Uçuşun Hukukî Zemini
Cihazın ağırlığı, kullanım amacı, bölge ve irtifa; kayıt, pilot yetkisi ve uçuş izni gerekliliklerini etkiler. Yasak veya sınırlı bölgede uçuş idari ve cezaî sonuç doğurabilir; özel mülk üzerinde uçuş ayrıca mahremiyet sorununu çözmez.
Görüntü ve Kişisel Veri
Yüz, plaka, ev girişi veya kişinin davranışı belirlenebilir hâle geliyorsa görüntü kişisel veridir. Çekimin amacı, zorunluluğu, görüş açısı, canlı izleme, kayıt süresi ve kimlerle paylaşıldığı ölçülülük bakımından incelenir.
Konut ve Özel Hayat
Pencereden iç mekânı, bahçedeki mahrem faaliyeti veya kişinin izlenmediğini makul biçimde beklediği alanı yakın plan kaydetmek ağır müdahaledir. Görüntünün yayımlanmaması, hukuka aykırı çekim ihtimalini tek başına ortadan kaldırmaz.
Haber, Sanat ve Ticari Çekim
Kamusal olayın haber değeri ifade özgürlüğünü güçlendirebilir; fakat ilgisiz kişilerin yakın plan gösterilmesi ve özel alanın teşhiri yine sınırlandırılmalıdır. Reklam veya emlak çekiminde komşu alanları maskeleme ve önceden bilgilendirme beklenir.
Kaza ve Eşya Zararı
Cihazın düşmesi, araca veya kişiye çarpması; pilotaj, bakım, yazılım, hava koşulu ve bağlantı kaybı yönünden araştırılır. Pilot, işletici, malik ve üreticinin sorumluluğu kendi kontrol alanı ve kusuruna göre ayrılabilir.
Kayıtların Delil Olarak Kullanılması
Drone görüntüsünün bir uyuşmazlığı göstermesi, elde ediliş yöntemini otomatik olarak hukuka uygun kılmaz. Mahrem alana planlı müdahale ile ani ve başka türlü ispatı olmayan olay kaydı, gereklilik ve ölçülülük yönünden farklı değerlendirilir.
Delil Planı ve İspat Yükü
Uçuş kaydı, cihaz kimliği, pilot ve izin belgeleri ile başlayan ispat planı, çok sayıda belge sunmak yerine her çekişmeli vakıayı doğru delille eşleştirmeyi gerektirir. İddianın dayanağı ile karşı tarafın muhtemel savunması iki ayrı sütunda kurulmalı; ispat yükünün kime ait olduğu ve delilin hangi kurumdan ne kadar süre içinde alınabileceği gösterilmelidir. Aşağıdaki kayıtlar bu nedenle birbirinin tekrarı değil, farklı vakıaları doğrulayan bir delil zinciridir.
Uçuş Kaydı, Cihaz Kimliği, Pilot ve İzin Belgeleri
Uçuş kaydı, cihaz kimliği, pilot ve izin belgeleri, yalnız dosyaya eklenecek bir kayıt değildir. Bu delilin hangi kurucu, engelleyici veya sona erdirici vakıayı gösterdiği; kim tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem bağlamında oluşturulduğu dilekçede açıklanmalıdır. Belgenin tamamı görülmeden seçilmiş bir sayfa, ekran görüntüsü veya tarafça hazırlanmış özet üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
Orijinal görüntü dosyası, meta verisi ve paylaşım geçmişi ile çapraz doğrulama yapılması, tarih, taraf, miktar ve işlem bağlantısındaki uyuşmazlıkları görünür kılar. Belge karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeyse ibraz talebi, kurum müzekkeresi, delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi için hangi usul aracının kullanılacağı baştan belirlenmelidir. Elektronik kayıtlarda özgün dosya, zaman damgası, erişim geçmişi ve değişiklik izi korunmalı; hukuka aykırı elde edilen verinin ispat değeri ayrıca tartışılmalıdır.
Orijinal Görüntü Dosyası, Meta Verisi ve Paylaşım Geçmişi
Orijinal görüntü dosyası, meta verisi ve paylaşım geçmişi bakımından ilk soru, kaydın mevcut olup olmadığı değil hangi tartışmalı olguyu ispatlayabildiğidir. Düzenleyen kişi veya kurum, düzenleme amacı, kayıt dönemi ve karşı tarafa aidiyet açıkça belirlenmelidir. Belgenin içeriği iddiayı yalnız dolaylı biçimde destekliyorsa aradaki çıkarım zinciri gösterilmeli; yorum, belgenin kendi ifadesi gibi sunulmamalıdır.
Bu kayıt, kaza yeri, cihaz kalıntısı, bakım ve yazılım kayıtları ile birlikte okunduğunda anlatım ile dış kaynak arasındaki uyum denetlenebilir. Çelişki varsa belgenin aslı, dayanak kayıtları ve düzenleyenin açıklaması istenmeli; eksiklik bilirkişinin hukukî nitelendirme yapması beklenerek kapatılmamalıdır. Kişisel veri, ticari sır veya soruşturma gizliliği içeren bölümlerde dosyaya sunma yöntemi ile inceleme hakkı arasında ölçülü bir çözüm kurulmalıdır.
Kaza Yeri, Cihaz Kalıntısı, Bakım ve Yazılım Kayıtları
Kaza yeri, cihaz kalıntısı, bakım ve yazılım kayıtları, zaman içinde değişebilen veya kaybolabilen bir delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle kaynağın korunması, talep tarihinin belgelenmesi ve mümkünse değiştirilemez örneğin alınması esasa ilişkin tartışmadan önce ele alınmalıdır. Sonradan oluşturulan açıklama ile olay anındaki kayıt birbirinden ayrılmalı; boşluklar varsayımla tamamlanmamalıdır.
Uçuş kaydı, cihaz kimliği, pilot ve izin belgeleri aynı olayın başka bir aşamasını gösteriyorsa iki kayıt arasındaki tarih ve işlem bağı kurulmalıdır. Delil, iddia sahibinin elinde değilse hangi makamdan hangi hukuki dayanakla isteneceği somutlaştırılmalı; ret hâlinde başvurulacak yol ve saklama süresi dosya notuna eklenmelidir. Güvenilirlik itirazı bekleniyorsa metadata, imza, mühür, log veya karşılaştırma örneği daha tahkikat başlamadan belirlenmelidir.
Dosyaya Konulacak Temel Kayıtlar
- Uçuş kaydı, cihaz kimliği, pilot ve izin belgeleri
- Orijinal görüntü dosyası, meta verisi ve paylaşım geçmişi
- Kaza yeri, cihaz kalıntısı, bakım ve yazılım kayıtları
Usul ve Başvuru Sırası
İlk usul adımı “mahremiyet ihlalinde görüntünün bağlantısı ve ilk kaynağı tespit edilip silinmeden önce delil güvenli biçimde tespit edilir” olarak belirlenmiştir. Maddi hakkın varlığı ile bu hakkın hangi yol üzerinden korunacağı aynı soru değildir. Aşağıdaki sıra, somut olayın tarihine ve taraf sıfatlarına göre uyarlanmalı; zorunlu başvuru ile dava veya kanun yolu sürelerinin birbirini durdurup durdurmadığı ayrıca gösterilmelidir.
Usul Adımı: Mahremiyet İhlalinde Görüntünün Bağlantısı ve İlk Kaynağı Tespit Edilip Silinmeden Önce Delil Güvenli Biçimde Tespit Edilir
Bu aşamada mahremiyet ihlalinde görüntünün bağlantısı ve ilk kaynağı tespit edilip silinmeden önce delil güvenli biçimde tespit edilir. Amaç, uyuşmazlığın doğru taraflar arasında, doğru merci önünde ve incelenebilir bir talep sonucuyla yürütülmesini sağlamaktır. Görev, kesin yetki, dava şartı arabuluculuk, zorunlu idari başvuru, harç ve tebligat sorunları maddi haklılıktan ayrı denetlenmelidir. Bir usul şartının sonradan tamamlanıp tamamlanamayacağı varsayımla değil, özel hüküm ve güncel içtihatla belirlenmelidir.
“Mahremiyet ihlalinde görüntünün bağlantısı ve ilk kaynağı tespit edilip silinmeden önce delil güvenli biçimde tespit edilir” adımı takvime işlendiğinde başvuru tarihi, teslim veya tebliğ belgesi, karşı tarafın cevabı ve varsa kesinleşme bilgisi aynı kayıt altında tutulmalıdır. Başvurunun yalnız yapılmış olması yeterli değildir; ileri sürülen vakıa ve taleplerin sonraki dava veya kanun yolunu daraltıp daraltmadığı da kontrol edilmelidir.
Usul Adımı: Kaza Hâlinde Cihaz ve Uçuş Logları Teknik İncelemeye Elverişli Biçimde Korunur; Sorumluların Rolleri Ayrılır
İkinci adımda “kaza hâlinde cihaz ve uçuş logları teknik incelemeye elverişli biçimde korunur; sorumluların rolleri ayrılır” işlemi yürütülür. Bu aşamada yalnız kabul edilebilirlik değil, incelemenin hangi vakıa ve talepler üzerinde yürütüleceği de belirlenir. Taraf teşkili, delillerin hangi sırayla toplanacağı, uzman incelemesinin kapsamı ve esaslı itirazların kararda karşılanması birlikte planlanmalıdır. Bilirkişiden hukukî sonuç değil, özel veya teknik bilgi gerektiren maddi tespit istenmelidir.
“Kaza hâlinde cihaz ve uçuş logları teknik incelemeye elverişli biçimde korunur; sorumluların rolleri ayrılır” işleminin sonucu, sonraki başvuru veya infaz aşamasına elverişli bir belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kısmi kabul, feragat, sulh, ara karar veya ret varsa bunun hangi talebi ne ölçüde etkilediği açıkça işaretlenmeli; kanun yolu incelemesinde ileri sürülecek hata ilk derece aşamasındaki itirazla ilişkilendirilmelidir. Kişi, dönem, işlem ve tutar belirsizliği hükmün uygulanmasını güçleştireceğinden talep sonucu son kez bu aşamada denetlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Mahremiyet ihlalinde görüntünün bağlantısı ve ilk kaynağı tespit edilip silinmeden önce delil güvenli biçimde tespit edilir.
- Kaza hâlinde cihaz ve uçuş logları teknik incelemeye elverişli biçimde korunur; sorumluların rolleri ayrılır.
Süreler ve Hak Kaybı Riski
Süre Uyarısı
Uçuş, kayıt, ilk paylaşım, öğrenme ve kaldırma başvurusu tarihleri belgelenir. Bu süre hesaplanırken olay, öğrenme, usulüne uygun bildirim, başvuru, ret, son tutanak ve karar tarihleri tek kronolojide fakat ayrı hukuki nitelikleriyle gösterilmelidir. Başlangıç kanıtlanamıyorsa yalnız son gün hesabı güvenli sonuç vermez; tebligat parçası, UETS kaydı, başvuru alındısı veya noter belgesi dosyaya alınmalıdır.
“Uçuş, kayıt, ilk paylaşım, öğrenme ve kaldırma başvurusu tarihleri belgelenir” uyarısının zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, usul süresi mi yoksa sözleşmesel bildirim süresi mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Adli tatil, resmî tatil, elektronik tebligat, zorunlu arabuluculuk ve idari başvurunun etkisi her süre türünde aynı değildir.
Süre Uyarısı
İdari şikâyet, kişilik hakkı koruması ve tazminat süreleri uygulanacak yola göre izlenir. Bu ikinci zaman kuralı, ilk süreyle aynı başlangıca veya aynı sonuca sahip kabul edilmemelidir. Öğrenme ile tebliğ, muacceliyet ile zarar tarihi, karar ile kesinleşme farklı hukuki olaylardır. Her tarih için dayanak belge ve uygulanacak hüküm yazılmadan yapılan tek satırlık takvim, hak kaybını önlemeye yetmez.
“İdari şikâyet, kişilik hakkı koruması ve tazminat süreleri uygulanacak yola göre izlenir” uyarısı bakımından sürenin durması, kesilmesi veya yeniden başlaması ileri sürülüyorsa bunu doğuran başvurunun yetkili makama ve süresi içinde yapıldığı belgelenmelidir. Karşı tarafın süre itirazı bekleniyorsa alternatif başlangıç ihtimallerinin her biri ayrı hesaplanmalı; en erken biten güvenli tarih esas alınmalıdır. Acil koruma veya delil muhafazası mümkünse esas incelemenin tamamlanması beklenmeden ölçülü bir başvuru değerlendirilmelidir.
İleri Sürülebilecek Talepler
Hukuka aykırı görüntünün kaldırılması, yayının durdurulması ve erişimin önlenmesi ekseninde kurulacak talep stratejisinde asıl, terditli veya yardımcı sonuçlar; karşı tarafın savunması ve delil durumu gözetilerek ayrılmalıdır. Aşağıdaki korumaların aynı dosyada birlikte istenip istenemeyeceği görev, harç, hukuki yarar ve mükerrerlik yönünden denetlenmelidir.
Hukuka Aykırı Görüntünün Kaldırılması, Yayının Durdurulması ve Erişimin Önlenmesi
Hukuka aykırı görüntünün kaldırılması, yayının durdurulması ve erişimin önlenmesi talebi, sonuç bölümünde açık, hüküm kurulabilir ve uygulanabilir biçimde gösterilmelidir. Talebin dayandığı vakıa, uygulanacak hüküm, ispat aracı, başlangıç tarihi ve varsa miktar veya hesap yöntemi birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi, tarafın vakıayı ve istediği hukuki korumayı belirsiz bırakmasına imkân vermez.
Kişilik hakkı, bedensel veya eşya zararı nedeniyle tazminat ile ilişki ayrıca kurulmalıdır. Talepler birlikte hükme bağlanabiliyorsa yığılma; biri kabul edilmezse diğeri incelenecekse terdit; aynı hakkın seçimlik sonuçları söz konusuysa seçim sırası açıkça belirtilmelidir.
Kişilik Hakkı, Bedensel veya Eşya Zararı Nedeniyle Tazminat
Kişilik hakkı, bedensel veya eşya zararı nedeniyle tazminat isteminin asıl talebin reddine mi, başka bir hukukî nitelendirmeye mi yoksa giderilemeyen sonuca mı bağlandığı açıklanmalıdır. Konusu başlangıçta tam belirlenemiyorsa belirsizliğin nedeni ve incelemede kullanılacak veriler gösterilmeli; harç veya ferî sonuçlar ancak bu istem bakımından uygulanabiliyorsa ayrıca kurulmalıdır.
Bu sonuç, hukuka aykırı görüntünün kaldırılması, yayının durdurulması ve erişimin önlenmesi talebiyle aynı zarar veya edimi iki kez karşılamamalıdır. Geçici koruma isteniyorsa güncel tehlike, yaklaşık ispat, teminat ve ölçülülük ayrıca gerekçelendirilmelidir. Kabul hâlinde hükmün hangi kişi veya kayıt üzerinde, hangi dönem ve kapsamla uygulanacağı talep sonucundan anlaşılabilmelidir.
Talep Kontrolü
- Hukuka aykırı görüntünün kaldırılması, yayının durdurulması ve erişimin önlenmesi
- Kişilik hakkı, bedensel veya eşya zararı nedeniyle tazminat
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Kendi Bahçemi Drone ile Çekebilir Miyim?
Çekim komşu konutları veya kişileri gereksiz biçimde kaydetmiyorsa daha sınırlı risk taşır; görüş açısı ve ses kaydı ayarlanmalıdır.
Sokakta Çekim Yapmak Serbest Midir?
Kamusal alan mahremiyet beklentisini azaltır ama kişileri yakın ve sürekli izlemek, yüz tanımak veya ticari kullanmak yine hukukî dayanak gerektirir.
Drone Evime Düştüyse Ne Yapmalıyım?
Cihaza zarar vermeden kimliği ve olay yeri belgelenmeli, güvenlik riski varsa yetkili birimlere bildirilmelidir.
İzinsiz Görüntüyü Davada Kullanabilir Miyim?
Delilin elde ediliş biçimi, zorunluluk ve mahremiyet derecesi incelenir; her yararlı görüntü kabul edilebilir değildir.
Doğrulanmış Kanun Dayanağı
6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — m.4/2-Ç
“İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma.” — Alıntının yeri: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.4/2-ç.
Kanun alıntısı 2026-08-31 tarihinde TBMM, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kabul metni, m.4/2-ç üzerinden doğrulanmıştır. Güncel kanun metni somut olayın tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. Uçuş izni ile görüntü işlemenin hukuka uygunluğu aynı şey değildir. Rota, irtifa ve kamera açısı özel alanları gereksiz kaydetmeyecek şekilde planlanmalı; ham görüntü, paylaşım ve saklama ayrı hukuki sebeplere bağlanmalıdır. KVKK hükmü güncel MBS metninden yayımdan önce tekrar doğrulanmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Şafak Fidan; Ali Ulvi: Türk Hukuk Mevzuatında Sivil İnsansız Hava Araçları Hukukunun Güncel Durumu
Sivil İHA kullanımı havacılık güvenliğiyle sınırlı değildir; hızla çeşitlenen kullanım alanları mahremiyet dâhil hukuki çerçevenin amaç ve risklere göre güncellenmesini gerektirir.
“Bu konu güvenlik ve insan yaşamının gizliliği boyutunun olduğu düşünüldüğünde daha da önemli hale gelmektedir.” — Alıntının yeri: Öz, ikinci paragraf.
Künye: Şafak Fidan; Ali Ulvi, “Türk Hukuk Mevzuatında Sivil İnsansız Hava Araçları Hukukunun Güncel Durumu”, Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 2021, C. 3, S. 1, s. 28-35. Kalıcı yayın bağlantısı. Doğrulama tarihi: 2026-08-31. Öğretideki görüş bağlayıcı kural olmayıp kanun, içtihat ve somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Doğrulanmış İçtihat
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kurul, K. 2020/212, 12.03.2020
“gözetim sistemlerinde görüntü kaydı ile birlikte ses kayıt sisteminin de kullanılmasının sadece görüntü kaydına göre çok daha müdahaleci olacağı açıktır” — Alıntının yeri: Kurul değerlendirmesi, ölçülülük paragrafı.
Kararın sonucu: Kamu kurumundaki güvenlik kamerasının ses de kaydetmesi, amaç için gerekli ve ölçülü olmadığı gerekçesiyle veri işleme ilkelerine aykırı bulundu. Alıntı ve künye, 31.08.2026 tarihinde resmî karar tam metninden doğrulanmıştır. Kararın sonucu ile gerekçedeki bu cümle birlikte okunmalı; somut olayın maddi vakıaları farklı bir dosyaya kendiliğinden taşınmamalıdır.
Somut olayla benzerlik: Kamera ile çevredeki kişilerin görüntü ve sesini kaydetmede amaç, gereklilik ve ölçülülük denetimi; dronla görüntüleme faaliyetinin mahremiyet sınırlarına doğrudan uygulanabilir.
Kararın uygulanma sınırı: Karar sabit bir kamu kurumu güvenlik kamerasına ilişkindir; havadan drone çekimi, uçuş izni, pilot veya işleten sorumluluğu ve yere verilebilecek fiziksel zarar incelenmemiştir.
Kaynakça
- Güncel mevzuat, karar ve öğretideki görüşler somut olayın tarihi esas alınarak ayrıca doğrulanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.