Ad ve Soyadı Değiştirme Davası

Kapsam

Kullanılan ad, telaffuz ve yazım güçlüğü, alay konusu olma, aile geçmişi, sosyal ve mesleki tanınırlık, sabıka gizleme iddiası, görev-yetki, tanık, ilan ve eş-çocuk kayıtlarına etki ele alınır. TMK m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ad ve soyadı değiştirme davası konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “tmk m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir” kuralıdır. Talep edilen yeni ad veya soyadı ile değişikliğin haklı sebebi açıkça gösterilmeli; sosyal kullanım ve kişide yarattığı somut güçlük mümkün olduğunca belgelenmelidir. Ayrıca “değişiklik kişisel talep üzerine mümkün olsa da başkalarının haklarını zedeleme veya hukuki yükümlülüklerden kaçma aracı olarak kullanılamaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ad ve Soyadı Değiştirme Davası bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.27/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.27/1

Bu alıntı, TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.27/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Ad ve soyadı değiştirme davası kapsamında m.27/1 hükümleri adın korunması ve değiştirilmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu: m.35-37

Ad ve soyadı değiştirme davası kapsamında m.35-37 hükümleri nüfus kaydının düzeltilmesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.2, 6, 382-388

Ad ve soyadı değiştirme davası kapsamında m.2, 6, 382-388 hükümleri görev, yetki ve çekişmesiz yargı bağlantısı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Burak Özen: Soyadının Soybağı Yoluyla Kazanılması ve Bu Yolla Kazanılan Soyadında Değişiklik Yapılması

Ad ve soyadı değişikliği, adın değişmezliği ilkesinin istisnasıdır; haklı sebep somut kişinin menfaati ile kamusal sicil istikrarı dengelenerek belirlenir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“MK. m. 27’ye göre, haklı bir sebebe dayanarak ad değiştirme davası açılabilir ve yargıç kararıyla böyle bir değişiklik sağlanabilir.” — Alıntının yeri: Tam metin, s. 184

Ad ve soyadı değiştirme davası konusunda yararlanılan eser: Burak Özen, “Soyadının Soybağı Yoluyla Kazanılması ve Bu Yolla Kazanılan Soyadında Değişiklik Yapılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2010, C. 16, S. 3-4, s. 171-194. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Ad veya soyadı değişikliği davası, kişinin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır; nüfus müdürlüğünün davaya katılımı ve Cumhuriyet savcısının hazır bulunması Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36 çerçevesinde gözetilir. Haklı sebep tanık, sosyal kullanım ve belgelerle somutlaştırılmalı; çekişmesiz/kişiye sıkı sıkıya bağlı niteliği nedeniyle zorunlu arabuluculuk aranmaz. Kararın ilan ve nüfusa tescil sonuçları ayrıca izlenir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

TMK m.27 Uyarınca Ad veya Soyadı Haklı Sebeple Hakimden İstenebilir; Haklı Sebep Kişinin Sübjektif Menfaati ile Kamu Düzeni ve Nüfus Kayıtlarının İstikrarı Dengelenerek Değerlendirilir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden TMK m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok nüfus kayıt örneği ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve haklı sebebi yalnız soyut beğeni cümlesiyle açıklayıp sosyal kullanım ve somut mağduriyeti delillendirmemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Talep Edilen Yeni Ad veya Soyadı ile Değişikliğin Haklı Sebebi Açıkça Gösterilmeli; Sosyal Kullanım ve Kişide Yarattığı Somut Güçlük Mümkün Olduğunca Belgelenmelidir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden talep edilen yeni ad veya soyadı ile değişikliğin haklı sebebi açıkça gösterilmeli; sosyal kullanım ve kişide yarattığı somut güçlük mümkün olduğunca belgelenmelidir. Bu ölçüt özellikle kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar üzerinden sınanır. Haklı sebebin somut olaylarla açıklanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Değişiklik Kişisel Talep Üzerine Mümkün Olsa Da Başkalarının Haklarını Zedeleme veya Hukuki Yükümlülüklerden Kaçma Aracı Olarak Kullanılamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tanık anlatımları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden değişiklik kişisel talep üzerine mümkün olsa da başkalarının haklarını zedeleme veya hukuki yükümlülüklerden kaçma aracı olarak kullanılamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Maddi Hak, Görevli Merci, Süre, İspat Yükü ve Uygulanabilir Talep Sonucu Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok aşağılama, karışıklık veya mağduriyet belgeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Nüfus Kayıt Örneği.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden nüfus kayıt örneği” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken nüfus kayıt örneği ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Kullanılan Adı Gösteren Okul, İş ve Sosyal Kayıtlar.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar” kaydı, “Talep edilen yeni ad veya soyadı ile değişikliğin haklı sebebi açıkça gösterilmeli; sosyal kullanım ve kişide yarattığı somut güçlük mümkün olduğunca belgelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tanık Anlatımları.

Bu delil öncelikle “değişiklik kişisel talep üzerine mümkün olsa da başkalarının haklarını zedeleme veya hukuki yükümlülüklerden kaçma aracı olarak kullanılamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden tanık anlatımları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Aşağılama, Karışıklık veya Mağduriyet Belgeleri.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden aşağılama, karışıklık veya mağduriyet belgeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken aşağılama, karışıklık veya mağduriyet belgeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Talep Edilen Yeni Adın Aile Bağını Gösteren Kayıtlar.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden talep edilen yeni adın aile bağını gösteren kayıtlar” kaydı, “TMK m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Mevcut Nüfus Kaydının Doğrulanması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden mevcut nüfus kaydının doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik nüfus kayıt örneği, ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Haklı Sebebin Somut Olaylarla Açıklanması.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden haklı sebebin somut olaylarla açıklanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Yerleşim Yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde Dava.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tanık anlatımları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde dava” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Nüfus Müdürlüğünün Davaya Katılımı.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden nüfus müdürlüğünün davaya katılımı” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik aşağılama, karışıklık veya mağduriyet belgeleri, ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kesin Kararın Nüfus Siciline İşlenmesi.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden kesin kararın nüfus siciline işlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Talep edilen yeni adın aile bağını gösteren kayıtlar dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Ad ve Soyadı Değişikliği Talebi Kural Olarak Özel Bir Hak Düşürücü Süreye Bağlı Değildir; Ancak Kesin Karar Sonrası Kayıt Düzeltme ve Üçüncü Kişilerin İtiraz İmkanları Ayrıca İzlenmelidir.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden ad ve soyadı değişikliği talebi kural olarak özel bir hak düşürücü süreye bağlı değildir; ancak kesin karar sonrası kayıt düzeltme ve üçüncü kişilerin itiraz imkanları ayrıca izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Zorunlu Ön Başvuru, Özel Şikayet veya İtiraz Yolu Varsa Genel Dava Yolundan Önce ve Kendi Süresinde Tamamlanmalıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel şikayet veya itiraz yolu varsa genel dava yolundan önce ve kendi süresinde tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme, Elektronik Başvuru ve İşlem Tarihleri Resmi Kayıtla Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde dava yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Ad veya Soyadının Haklı Sebebe Dayanarak Değiştirilmesi ve Nüfusa Tescili.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Nüfus kayıt örneği bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma” talebi, “Talep edilen yeni ad veya soyadı ile değişikliğin haklı sebebi açıkça gösterilmeli; sosyal kullanım ve kişide yarattığı somut güçlük mümkün olduğunca belgelenmelidir” koşuluyla ve kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Hukuka Aykırılığın Etkilerinin Giderilmesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tanık anlatımları, temel ölçüt ise “değişiklik kişisel talep üzerine mümkün olsa da başkalarının haklarını zedeleme veya hukuki yükümlülüklerden kaçma aracı olarak kullanılamaz” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/9400, K. 2022/786, 31.01.2022 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir.” — Alıntının yeri: Gerekçe; TMK m.27 uyarınca ad değişikliğinin koşullarının açıklandığı paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: kaldırma ve bozma.

Ad ve soyadı değiştirme davası bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Ad veya soyadı değişikliği haklı sebep gerektirir; çocuk yönünden talep incelenirken çocuğun üstün yararı somut delillerle ayrıca kurulmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Velayet sahibi annenin çocuğun soyadını değiştirme talebi, haklı neden ve çocuğun üstün yararı ölçütleri üzerinden incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar çocuğun soyadına ve velayet ilişkisine özgüdür; ergin kişinin kendi adı veya soyadı için ileri sürebileceği haklı sebepler farklı delillerle değerlendirilebilir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Haklı Sebebi Yalnız Soyut Beğeni Cümlesiyle Açıklayıp Sosyal Kullanım ve Somut Mağduriyeti Delillendirmemek.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden haklı sebebi yalnız soyut beğeni cümlesiyle açıklayıp sosyal kullanım ve somut mağduriyeti delillendirmemek” riski gerçekleşirse ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Haklı sebebin somut olaylarla açıklanması aşamasında kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tanık anlatımları delili ve “Değişiklik kişisel talep üzerine mümkün olsa da başkalarının haklarını zedeleme veya hukuki yükümlülüklerden kaçma aracı olarak kullanılamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Güncel Resmi Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2021/9400, K. 2022/786 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kesin kararın nüfus siciline işlenmesi aşamasında talep edilen yeni adın aile bağını gösteren kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• nüfus kayıt örneği
• kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar
• tanık anlatımları
• aşağılama, karışıklık veya mağduriyet belgeleri
• talep edilen yeni adın aile bağını gösteren kayıtlar

• mevcut nüfus kaydının doğrulanması
• haklı sebebin somut olaylarla açıklanması
• yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde dava
• nüfus müdürlüğünün davaya katılımı
• kesin kararın nüfus siciline işlenmesi

• Süre çizelgesinde Ad ve soyadı değişikliği talebi kural olarak özel bir hak düşürücü süreye bağlı değildir; ancak kesin karar sonrası kayıt düzeltme ve üçüncü kişilerin itiraz imkanları ayrıca izlenmelidir. Ad ve Soyadı Değiştirme Davası bakımından zorunlu ön başvuru, özel şikayet veya itiraz yolu varsa genel dava yolundan önce ve kendi süresinde tamamlanmalıdır. Ad ve Soyadı Değiştirme Davası dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kişi Kullandığı İsim, Alay Konusu Soyadı, Aile Bağları veya Sosyal Tanınırlık Nedeniyle Adını Ya Da Soyadını Hangi Delillerle Değiştirebilir?

TMK m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; nüfus kayıt örneği ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Nüfus Kayıt Örneği Neden Önemlidir?

Nüfus kayıt örneği, kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar, tanık anlatımları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Ad ve Soyadı Değiştirme Davası Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Mevcut nüfus kaydının doğrulanması; haklı sebebin somut olaylarla açıklanması; yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde dava; nüfus müdürlüğünün davaya katılımı; kesin kararın nüfus siciline işlenmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ad ve Soyadı Değiştirme Davası Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Ad ve soyadı değişikliği talebi kural olarak özel bir hak düşürücü süreye bağlı değildir; ancak kesin karar sonrası kayıt düzeltme ve üçüncü kişilerin itiraz imkanları ayrıca izlenmelidir. Somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel şikayet veya itiraz yolu varsa genel dava yolundan önce ve kendi süresinde tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Ad veya Soyadının Haklı Sebebe Dayanarak Değiştirilmesi ve Nüfusa Tescili Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kişi kullandığı isim, alay konusu soyadı, aile bağları veya sosyal tanınırlık nedeniyle adını ya da soyadını hangi delillerle değiştirebilir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. TMK m.27 uyarınca ad veya soyadı haklı sebeple hakimden istenebilir; haklı sebep kişinin sübjektif menfaati ile kamu düzeni ve nüfus kayıtlarının istikrarı dengelenerek değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği mevcut nüfus kaydının doğrulanması, delil omurgası ise nüfus kayıt örneği ile kullanılan adı gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Ad ve soyadı değişikliği talebi kural olarak özel bir hak düşürücü süreye bağlı değildir; ancak kesin karar sonrası kayıt düzeltme ve üçüncü kişilerin itiraz imkanları ayrıca izlenmelidir. Ad veya soyadının haklı sebebe dayanarak değiştirilmesi ve nüfusa tescili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; haklı sebebi yalnız soyut beğeni cümlesiyle açıklayıp sosyal kullanım ve somut mağduriyeti delillendirmemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/9400, K. 2022/786, 31.01.2022 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Ad veya soyadı değişikliği haklı sebep gerektirir; çocuk yönünden talep incelenirken çocuğun üstün yararı somut delillerle ayrıca kurulmalıdır.
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.27/1
• TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.27/1 — alıntı yeri: Türk Medenî Kanunu m.27/1
• 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m.35-37
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.2, 6, 382-388
• Burak Özen, “Soyadının Soybağı Yoluyla Kazanılması ve Bu Yolla Kazanılan Soyadında Değişiklik Yapılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2010, C. 16, S. 3-4, s. 171-194
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru