Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı

Kapsam

Düzenleme sahası, DOP ve kamu ortaklık payı, kapanan yol, değer eşdeğerliği, yerinde tahsis, hisselendirme, dağıtım cetveli, tapu tescili, tebligat ve iptal ele alınır. Parselasyon planı uygulayan bağımsız idari işlemdir; düzenleme sınırı, DOP, tahsis ve dağıtım aşamalarının her biri kanuni amaç, eşitlik ve teknik zorunluluk yönünden denetlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “parselasyon planı uygulayan bağımsız idari işlemdir; düzenleme sınırı, dop, tahsis ve dağıtım aşamalarının her biri kanuni amaç, eşitlik ve teknik zorunluluk yönünden denetlenir” kuralıdır. Mümkün olduğunca aynı yerden tahsis ilkesi korunmalı; farklı yer veya hisseli tahsis teknik ve hukuki zorunlulukla gerekçelendirilmelidir. Ayrıca “kadastral parselin aynen korunması mutlak hak değildir; planın uygulanması için şekil ve konum değişebilir, ancak dağıtım keyfi olamaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.18/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın” — Alıntının yeri: İmar Kanunu m.18/1, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 3194 sayılı İmar Kanunu kabul metni, m.18/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı kapsamında m.18/1 hükümleri arsa ve arazi düzenlemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 27, 28

Parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı kapsamında m.2, 7, 27, 28 hükümleri iptal, tedbir ve kararın uygulanması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.1007, 1025-1027

Parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı kapsamında m.1007, 1025-1027 hükümleri tapu sicili bağlantısı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Erdem Ercan: Düzenleme Ortaklık Payının Vergi Niteliği Üzerine Bir Değerlendirme

DOP, parselasyonun kamu hizmetleri için gereken alanları karşılayan özgün bir imar hukuku aracıdır; oran, uygulama sahası ve tahsis amacı birlikte denetlenmelidir. Bu yaklaşım, bu idari uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) adı verilen bu uygulama gerek 6785 sayılı mülga İmar Kanunu gerekse yürürlükteki 3194 sayılı İmar Kanunu döneminde” — Alıntının yeri: Öz

Parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı konusunda yararlanılan eser: Erdem Ercan, “Düzenleme Ortaklık Payının Vergi Niteliği Üzerine Bir Değerlendirme”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, C. 73, S. 4, s. 2485-2516. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Parselasyon ve DOP işleminin iptali idare mahkemesinde istenir; özel kanunda farklı süre yoksa yazılı bildirim veya kesin öğrenmeden itibaren İYUK m.7 uyarınca altmış günlük süre gözetilir. Düzenleme sınırı, DOP hesabı, tahsis cetvelleri ve imar planı birlikte incelenmeli; yürütmenin durdurulması somut zarar ve açık hukuka aykırılık üzerinden gerekçelendirilmelidir. Zorunlu arabuluculuk yoktur. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Parselasyon Planı Uygulayan Bağımsız İdari İşlemdir; Düzenleme Sınırı, DOP, Tahsis ve Dağıtım Aşamalarının Her Biri Kanuni Amaç, Eşitlik ve Teknik Zorunluluk Yönünden Denetlenir.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden parselasyon planı uygulayan bağımsız idari işlemdir; düzenleme sınırı, DOP, tahsis ve dağıtım aşamalarının her biri kanuni amaç, eşitlik ve teknik zorunluluk yönünden denetlenir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok düzenleme sınırı ve parselasyon planı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve yalnız DOP oranına odaklanıp tahsis, eşdeğerlik ve hisselendirme hatalarını incelememek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Mümkün Olduğunca Aynı Yerden Tahsis İlkesi Korunmalı; Farklı Yer veya Hisseli Tahsis Teknik ve Hukuki Zorunlulukla Gerekçelendirilmelidir.

Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden mümkün olduğunca aynı yerden tahsis ilkesi korunmalı; farklı yer veya hisseli tahsis teknik ve hukuki zorunlulukla gerekçelendirilmelidir. Bu ölçüt özellikle özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri üzerinden sınanır. DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.

Kadastral Parselin Aynen Korunması Mutlak Hak Değildir; Planın Uygulanması İçin Şekil ve Konum Değişebilir, Ancak Dağıtım Keyfi Olamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için DOP hesabı ile umumi hizmet alanları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden kadastral parselin aynen korunması mutlak hak değildir; planın uygulanması için şekil ve konum değişebilir, ancak dağıtım keyfi olamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Bu İdari Uyuşmazlık İncelemesinde Maddi Hak, Görevli Merci, Süre, İspat Yükü ve Uygulanabilir Talep Sonucu Ayrı Ayrı Denetlenmelidir.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu ayrı ayrı denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok düzenleme sınırı ve parselasyon planı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve bu idari uyuşmazlık araştırmasında resmi güncel metin yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Düzenleme Sınırı ve Parselasyon Planı.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden düzenleme sınırı ve parselasyon planı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken düzenleme sınırı ve parselasyon planı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Özet, Tahsis ve Dağıtım Cetvelleri.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri” kaydı, “Mümkün olduğunca aynı yerden tahsis ilkesi korunmalı; farklı yer veya hisseli tahsis teknik ve hukuki zorunlulukla gerekçelendirilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

DOP Hesabı ile Umumi Hizmet Alanları.

Bu delil öncelikle “kadastral parselin aynen korunması mutlak hak değildir; planın uygulanması için şekil ve konum değişebilir, ancak dağıtım keyfi olamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden DOP hesabı ile umumi hizmet alanları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Düzenleme Sahası ve Yetkili İdarenin Denetlenmesi.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden düzenleme sahası ve yetkili idarenin denetlenmesi” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik düzenleme sınırı ve parselasyon planı, hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

DOP Matrahı ile Oranının Yeniden Hesabı.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tahsis ve Hisselendirme Gerekçesinin İncelenmesi.

Bu aşamada DOP hesabı ile umumi hizmet alanları ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden tahsis ve hisselendirme gerekçesinin incelenmesi” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Parselasyon İşleminin Kesinleşmesi, Tapuya Tescili ve Malikin Kesin Öğrenme Tarihi Birlikte Değerlendirilerek İYUK Dava Süresi Hesaplanmalıdır.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden parselasyon işleminin kesinleşmesi, tapuya tescili ve malikin kesin öğrenme tarihi birlikte değerlendirilerek İYUK dava süresi hesaplanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Bakımından Özel Başvuru, Ön Karar veya Zorunlu İdari Yol Bulunuyorsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.

Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme, Elektronik Gönderim ve İşlem Tarihleri Resmi Kayıtla Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Tahsis ve hisselendirme gerekçesinin incelenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Hukuka Aykırı Parselasyon ve Tapu Tesciline Dayanak İşlemin İptali.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Düzenleme sınırı ve parselasyon planı bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Bu İdari Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma” istemi, “Mümkün olduğunca aynı yerden tahsis ilkesi korunmalı; farklı yer veya hisseli tahsis teknik ve hukuki zorunlulukla gerekçelendirilmelidir” koşuluyla ve özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Maddi Sonucun ve Parasal Ferilerin Belirlenmesi.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden somut uyuşmazlıkta maddi sonucun ve parasal ferilerin belirlenmesi” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt DOP hesabı ile umumi hizmet alanları, temel ölçüt ise “kadastral parselin aynen korunması mutlak hak değildir; planın uygulanması için şekil ve konum değişebilir, ancak dağıtım keyfi olamaz” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay 6. Dairesi, E. 2021/3997, K. 2022/5376, 09.05.2022 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“DOP hesabında, bazı taşınmazlardan daha önceki tarihlerde yapılan ifraz işlemleri esnasında bağış (kamuya terk) adı altında alınan bedelsiz terklerin dikkate alınmadığı” — Alıntının yeri: Hukuki değerlendirme; teknik bilirkişi raporunda saptanan DOP hesabı aykırılığı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Parselasyon işleminin iptali ve düzenleme ortaklık payı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Parselasyonda düzenleme ortaklık payı hesabı eşitlik ve hakkaniyete uygun kurulmalı; önceki bedelsiz terkler hesaba katılmalı ve dayanak imar planı iptal edilirse işlem dayanaksız kalır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Parselasyon işleminde düzenleme sınırı, DOP hesabı, önceki kamuya terklerin dikkate alınmaması ve tahsislerin ilgili idare yerine belediye adına yapılması doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar Arnavutköy'deki somut parselasyona ve dayanak 1/1000 planın başka davada iptal edilmiş olmasına dayanır; her önceki terkin otomatik olarak aynı hukuki sonucu doğuracağını söylemez.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Yalnız DOP Oranına Odaklanıp Tahsis, Eşdeğerlik ve Hisselendirme Hatalarını İncelememek.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden yalnız DOP oranına odaklanıp tahsis, eşdeğerlik ve hisselendirme hatalarını incelememek” riski gerçekleşirse hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı aşamasında özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, DOP hesabı ile umumi hizmet alanları delili ve “Kadastral parselin aynen korunması mutlak hak değildir; planın uygulanması için şekil ve konum değişebilir, ancak dağıtım keyfi olamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Güncel Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık araştırmasında resmi güncel metin yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Bu İdari Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Danıştay 6. Dairesi E. 2021/3997, K. 2022/5376 yönünden bu idari uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı aşamasında özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• düzenleme sınırı ve parselasyon planı
• özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri
• DOP hesabı ile umumi hizmet alanları

• düzenleme sahası ve yetkili idarenin denetlenmesi
• DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı
• tahsis ve hisselendirme gerekçesinin incelenmesi

• Süre çizelgesinde Parselasyon işleminin kesinleşmesi, tapuya tescili ve malikin kesin öğrenme tarihi birlikte değerlendirilerek İYUK dava süresi hesaplanmalıdır. Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Parselasyon Sonunda Malike Farklı Konum veya Hisseli Parsel Verilmesi Hangi Teknik ve Hukuki Koşullarda Hukuka Aykırı Sayılır, DOP Hesabı Nasıl Denetlenir?

Parselasyon planı uygulayan bağımsız idari işlemdir; düzenleme sınırı, DOP, tahsis ve dağıtım aşamalarının her biri kanuni amaç, eşitlik ve teknik zorunluluk yönünden denetlenir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; düzenleme sınırı ve parselasyon planı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

İspat Planında Düzenleme Sınırı ve Parselasyon Planı Neden Önemlidir?

Düzenleme sınırı ve parselasyon planı, özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri, DOP hesabı ile umumi hizmet alanları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Düzenleme sahası ve yetkili idarenin denetlenmesi; DOP matrahı ile oranının yeniden hesabı; tahsis ve hisselendirme gerekçesinin incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Parselasyon İşleminin İptali ve Düzenleme Ortaklık Payı Bakımından Süre Kaybını Önlemek İçin Hangi Tarihler Resmî Kayıtla Belgelenmelidir?

Parselasyon işleminin kesinleşmesi, tapuya tescili ve malikin kesin öğrenme tarihi birlikte değerlendirilerek İYUK dava süresi hesaplanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık bakımından özel başvuru, ön karar veya zorunlu idari yol bulunuyorsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik gönderim ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Hukuka Aykırı Parselasyon ve Tapu Tesciline Dayanak İşlemin İptali Talep Sonucunda Nasıl Somutlaştırılır?

Hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali, bu idari uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlıkta maddi sonucun ve parasal ferilerin belirlenmesi somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Parselasyon sonunda malike farklı konum veya hisseli parsel verilmesi hangi teknik ve hukuki koşullarda hukuka aykırı sayılır, DOP hesabı nasıl denetlenir” sorusu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Parselasyon planı uygulayan bağımsız idari işlemdir; düzenleme sınırı, DOP, tahsis ve dağıtım aşamalarının her biri kanuni amaç, eşitlik ve teknik zorunluluk yönünden denetlenir.

Dosyanın ilk önceliği düzenleme sahası ve yetkili idarenin denetlenmesi, delil omurgası ise düzenleme sınırı ve parselasyon planı ile özet, tahsis ve dağıtım cetvelleri arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Parselasyon işleminin kesinleşmesi, tapuya tescili ve malikin kesin öğrenme tarihi birlikte değerlendirilerek İYUK dava süresi hesaplanmalıdır. Hukuka aykırı parselasyon ve tapu tesciline dayanak işlemin iptali talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; yalnız DOP oranına odaklanıp tahsis, eşdeğerlik ve hisselendirme hatalarını incelememek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay 6. Dairesi, E. 2021/3997, K. 2022/5376, 09.05.2022 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Parselasyonda düzenleme ortaklık payı hesabı eşitlik ve hakkaniyete uygun kurulmalı; önceki bedelsiz terkler hesaba katılmalı ve dayanak imar planı iptal edilirse işlem dayanaksız kalır.
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.18/1
• TBMM, 3194 sayılı İmar Kanunu kabul metni, m.18/1 — alıntı yeri: İmar Kanunu m.18/1, ilk cümle
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 27, 28
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.1007, 1025-1027
• Erdem Ercan, “Düzenleme Ortaklık Payının Vergi Niteliği Üzerine Bir Değerlendirme”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2025, C. 73, S. 4, s. 2485-2516
• Danıştay Karar Arama