Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım

Kapsam

Kıyı kenar çizgisi tespiti, askı-itiraz, sahil şeridi, dolgu, iskele, turizm tesisi, plan, ruhsat, yapı tatil, yıkım, tapu iptali ve tazminat ele alınır. Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir” kuralıdır. Yıkım işlemi öncesi yapının kıyı rejimindeki konumu, ruhsat geçmişi ve uygulanacak geçiş hükmü teknik harita ve işlem dosyasıyla belirlenmelidir. Ayrıca “idarenin geçmişte ruhsat vermesi açık kıyı yasağını her durumda kalıcı kazanılmış hakka dönüştürmez; kusur tazminat yönünden önem taşıyabilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

3621 Sayılı Kıyı Kanunu: m.6/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz.” — Alıntının yeri: Kıyı Kanunu m.6/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, 31.08.2026 tarihinde indirilen resmî konsolide PDF, Kıyı Kanunu m.6/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım kapsamında m.6/1 hükümleri kıyı, sahil şeridi, yapılaşma ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.32, 42

Kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım kapsamında m.32, 42 hükümleri ruhsatsız yapı, yıkım ve ceza bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 27

Kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım kapsamında m.2, 7, 27 hükümleri iptal ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kıyı Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Şerife İlkay Ülker: Kıyı Alanlarında Yaşanan Mülkiyet Sorunları ve Çözüm Önerileri

Makale, kıyı kenar çizgisi ile özel mülkiyet ve yapılaşma kısıtları arasındaki uyuşmazlıkları ve çözüm seçeneklerini inceler. Bu yaklaşım, bu idari uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Türkiye’deki yasal kısıtlamalar/engeller nedeniyle yaşanılan mülkiyet ve yapılaşma sorunları” — Alıntının yeri: Öz

Kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım konusunda yararlanılan eser: Şerife İlkay Ülker, “Kıyı Alanlarında Yaşanan Mülkiyet Sorunları ve Çözüm Önerileri”, Ankara Üniversitesi Gayrimenkul Çalışmaları Dergisi, 2026, C. 1, S. 1, s. 1-21. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Kıyıdaki plan, ruhsat iptali, para cezası ve yıkım kararları birbirinden ayrı kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler olabilir; her biri bakımından tebliğ ve dava süresi ayrı hesaplanır. Görev kural olarak idare mahkemesinde, süre özel hüküm yoksa altmış gündür; yıkımdan önce yürütmenin durdurulması talebi gecikmeden kurulmalıdır. Kıyı kenar çizgisi, onaylı plan, yapı ruhsatı, yapı tatil tutanağı ve tebligat dosyası birlikte incelenmeli; mülkiyet tazmini ve ceza sorumluluğu ayrı yargı kolları doğurabilir. Resmî MBS PDF 31.08.2026 tarihinde indirilmiş ve gösterilen kısa alıntı konsolide metin içinde karşılaştırılmıştır. Bu doğrulama olay tarihindeki yürürlük, geçiş hükümleri ve sonraki değişikliklerin ayrıca kontrol edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Kıyılar Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında Ortak Kullanım Alanıdır; Tapu ve İzin İddiaları Kamuya Açıklık ile Özel Kıyı Rejimi İçinde ve Hukuki Güvenlik Gözetilerek Değerlendirilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Yıkım İşlemi Öncesi Yapının Kıyı Rejimindeki Konumu, Ruhsat Geçmişi ve Uygulanacak Geçiş Hükmü Teknik Harita ve İşlem Dosyasıyla Belirlenmelidir.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden yıkım işlemi öncesi yapının kıyı rejimindeki konumu, ruhsat geçmişi ve uygulanacak geçiş hükmü teknik harita ve işlem dosyasıyla belirlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tapu, kadastro ve koordinat kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İdarenin Geçmişte Ruhsat Vermesi Açık Kıyı Yasağını Her Durumda Kalıcı Kazanılmış Hakka Dönüştürmez; Kusur Tazminat Yönünden Önem Taşıyabilir.

Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden idarenin geçmişte ruhsat vermesi açık kıyı yasağını her durumda kalıcı kazanılmış hakka dönüştürmez; kusur tazminat yönünden önem taşıyabilir. Bu ölçüt özellikle imar planı ile yapı ruhsatı üzerinden sınanır. Ruhsat ve plan geçmişinin çıkarılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, bu idari uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

Bu İdari Uyuşmazlık İncelemesinde Görev, Süre, İspat Yükü, Gerekçe ve Ölçülülük Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi Paftası.

Bu delil öncelikle “kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden onaylı kıyı kenar çizgisi paftası” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tapu, Kadastro ve Koordinat Kayıtları.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden tapu, kadastro ve koordinat kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tapu, kadastro ve koordinat kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

İmar Planı ile Yapı Ruhsatı.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden imar planı ile yapı ruhsatı” kaydı, “İdarenin geçmişte ruhsat vermesi açık kıyı yasağını her durumda kalıcı kazanılmış hakka dönüştürmez; kusur tazminat yönünden önem taşıyabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Taşınmaz ile Yapının Koordinat Bazında Çakıştırılması.

Bu aşamada onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden taşınmaz ile yapının koordinat bazında çakıştırılması” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kıyı Çizgisi Onay ve İlan Sürecinin Denetimi.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden kıyı çizgisi onay ve ilan sürecinin denetimi” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik tapu, kadastro ve koordinat kayıtları, bu idari uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

Ruhsat ve Plan Geçmişinin Çıkarılması.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden ruhsat ve plan geçmişinin çıkarılması” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. İmar planı ile yapı ruhsatı dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Kıyı Kenar Çizgisi, Plan, Yapı Tatil ve Yıkım İşlemlerinin Her Biri İçin Tebliğ veya İlan Başlangıcı Ayrı Belirlenmelidir.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden kıyı kenar çizgisi, plan, yapı tatil ve yıkım işlemlerinin her biri için tebliğ veya ilan başlangıcı ayrı belirlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Taşınmaz ile yapının koordinat bazında çakıştırılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Bakımından Özel Başvuru veya Ön Karar Yolu Varsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme ve Elektronik Gönderim Tarihleri Ayrı Belgelerle Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Kıyı Mevzuatına Dayalı Yıkım İşleminin İptali veya İdari Kusur Nedeniyle Tazminat.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden kıyı mevzuatına dayalı yıkım işleminin iptali veya idari kusur nedeniyle tazminat” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt onaylı kıyı kenar çizgisi paftası, temel ölçüt ise “kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir” olacaktır.

Bu İdari Uyuşmazlık Yönünden Geçici Hukuki Koruma.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Tapu, kadastro ve koordinat kayıtları bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Bu İdari Uyuşmazlık Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi” istemi, “İdarenin geçmişte ruhsat vermesi açık kıyı yasağını her durumda kalıcı kazanılmış hakka dönüştürmez; kusur tazminat yönünden önem taşıyabilir” koşuluyla ve imar planı ile yapı ruhsatı ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay 6. Daire, E. 2022/592, K. 2024/8049, 25.12.2024 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“mevzuatta öngörülen bu usule aykırı olarak -davacıya yapıyı yıkıp enkazını götürmesi için otuz günlük süre tanınmadan- tahliyenin ardından yapının derhal yıktırılmasında” — Alıntının yeri: Hukuki Değerlendirme; 2886 sayılı Kanun m.75 uyarınca otuz günlük tahliye/yıkım süresi verilmeden yıkım yapılması ve hizmet kusuru paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Kıyı alanlarında yapılaşma ve yıkım bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Kıyıdaki ruhsatsız yapının yıkımı esastan hukuka uygun olsa bile ilgilisine yapıyı kaldırması için kanuni süre tanınmadan derhal yıkım yapılması usule aykırıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Kıyı alanındaki yapı, tahliye, yıkım ve ilgilisine tanınması gereken usuli süreyi doğrudan incelemektedir.

Kararın uygulanma sınırı: Yapı Hazine taşınmazında ve kıyıda olup davacı fuzuli şagildir; yıkım esasta hukuka uygun, süreç hatalı bulunmuş; zarar kanıtlanmadığından tazminat reddedilmiştir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Tapu Kaydının Kıyı Kamu Malı Rejimini ve Yapılaşma Sınırlamalarını Kendiliğinden Ortadan Kaldırdığını Varsaymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden tapu kaydının kıyı kamu malı rejimini ve yapılaşma sınırlamalarını kendiliğinden ortadan kaldırdığını varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, onaylı kıyı kenar çizgisi paftası delili ve “Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Bu İdari Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Ruhsat ve plan geçmişinin çıkarılması aşamasında imar planı ile yapı ruhsatı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, onaylı kıyı kenar çizgisi paftası delili ve “bu idari uyuşmazlık incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Bu İdari Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Danıştay 6. Daire E. 2022/592, K. 2024/8049 yönünden bu idari uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• onaylı kıyı kenar çizgisi paftası
• tapu, kadastro ve koordinat kayıtları
• imar planı ile yapı ruhsatı

• taşınmaz ile yapının koordinat bazında çakıştırılması
• kıyı çizgisi onay ve ilan sürecinin denetimi
• ruhsat ve plan geçmişinin çıkarılması

• Süre çizelgesinde Kıyı kenar çizgisi, plan, yapı tatil ve yıkım işlemlerinin her biri için tebliğ veya ilan başlangıcı ayrı belirlenmelidir. Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Taşınmaz Kıyı Kenar Çizgisi İçinde veya Sahil Şeridinde Kaldığında Tapu, Eski Ruhsat veya İmar Durumu Yapılaşma Hakkını Hangi Ölçüde Korur?

Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi Paftası Tek Başına Yeterli Midir?

Onaylı kıyı kenar çizgisi paftası, tapu, kadastro ve koordinat kayıtları, imar planı ile yapı ruhsatı birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Taşınmaz ile yapının koordinat bazında çakıştırılması; kıyı çizgisi onay ve ilan sürecinin denetimi; ruhsat ve plan geçmişinin çıkarılması. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Kıyı Alanlarında Yapılaşma ve Yıkım Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Kıyı kenar çizgisi, plan, yapı tatil ve yıkım işlemlerinin her biri için tebliğ veya ilan başlangıcı ayrı belirlenmelidir. Bu idari uyuşmazlık bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Kıyı Mevzuatına Dayalı Yıkım İşleminin İptali veya İdari Kusur Nedeniyle Tazminat Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Kıyı mevzuatına dayalı yıkım işleminin iptali veya idari kusur nedeniyle tazminat, bu idari uyuşmazlık yönünden geçici hukuki koruma, bu idari uyuşmazlık yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Taşınmaz kıyı kenar çizgisi içinde veya sahil şeridinde kaldığında tapu, eski ruhsat veya imar durumu yapılaşma hakkını hangi ölçüde korur” sorusu, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında ortak kullanım alanıdır; tapu ve izin iddiaları kamuya açıklık ile özel kıyı rejimi içinde ve hukuki güvenlik gözetilerek değerlendirilir.

Dosyanın ilk önceliği taşınmaz ile yapının koordinat bazında çakıştırılması, delil omurgası ise onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ile tapu, kadastro ve koordinat kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kıyı kenar çizgisi, plan, yapı tatil ve yıkım işlemlerinin her biri için tebliğ veya ilan başlangıcı ayrı belirlenmelidir. Kıyı mevzuatına dayalı yıkım işleminin iptali veya idari kusur nedeniyle tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tapu kaydının kıyı kamu malı rejimini ve yapılaşma sınırlamalarını kendiliğinden ortadan kaldırdığını varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay 6. Daire, E. 2022/592, K. 2024/8049, 25.12.2024 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Kıyıdaki ruhsatsız yapının yıkımı esastan hukuka uygun olsa bile ilgilisine yapıyı kaldırması için kanuni süre tanınmadan derhal yıkım yapılması usule aykırıdır.
• 3621 Sayılı Kıyı Kanunu — m.6/1
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.32, 42
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 27
• Şerife İlkay Ülker, “Kıyı Alanlarında Yaşanan Mülkiyet Sorunları ve Çözüm Önerileri”, Ankara Üniversitesi Gayrimenkul Çalışmaları Dergisi, 2026, C. 1, S. 1, s. 1-21
• Danıştay Karar Arama