Eser Sözleşmesinde Ayıp, İhbar ve Seçimlik Haklar

Kapsam

İnşaat, makine, yazılım ve onarım eserleri; teslim ve kabul, açık-gizli ayıp, ücretsiz onarım, bedel indirimi, dönme, zarar, iş sahibinin talimatı ve zamanaşımı ele alınır. Ayıp rejimi eserin sözleşmede kararlaştırılan ve dürüstlük kuralına göre beklenen niteliklerden sapmasına dayanır; bildirim zamanı ayıbın açık veya gizli olmasına, yaptırım ise kullanılabilirlik ve giderim maliyetine göre belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, eser sözleşmesinde ayıp, ihbar ve seçimlik haklar konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “iş sahibi eseri teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirip açık ayıpları bildirmelidir” kuralıdır. Gizli ayıp ortaya çıkınca gecikmeksizin yükleniciye haber verilmelidir. Ayrıca “eser kullanılamaz veya kabulü hakkaniyete aykırı ise dönme; daha hafif ayıpta indirim veya onarım gündeme gelir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Eser Sözleşmesinde Ayıp, İhbar Ve Seçimlik Haklar bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.470-486

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.” — Alıntının yeri: TBK m.474/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Türk Borçlar Kanunu TBK m.474/1 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Eser sözleşmesinde ayıp, ihbar ve seçimlik haklar kapsamında m.470-486 hükümleri eser sözleşmesi, ayıp ve zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.194, 219-224, 266-287, 400-406

Eser sözleşmesinde ayıp, ihbar ve seçimlik haklar kapsamında m.194, 219-224, 266-287, 400-406 hükümleri belge, bilirkişi ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Büşra Özkul: Eser Sözleşmesinde Ayıba Karşı Tekeffül Borcu

Çalışma; ayıbın tespiti ve sınıflandırılması, muayene ile ihbarın kapsamı, yüklenicinin sorumluluğunun koşulları ve iş sahibinin seçimlik hakları arasındaki ilişkiyi sistematik biçimde ele almaktadır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“iş sahibinin muayene ve ihbar yükümlülüğünün kapsamı, yüklenicinin ayıplardan doğan sorumluluğunun şartları ve bu sorumluluğun sınırları” — Alıntının yeri: Öz, ikinci paragraf

Eser sözleşmesinde ayıp, ihbar ve seçimlik haklar konusunda yararlanılan eser: Büşra Özkul, “Eser Sözleşmesinde Ayıba Karşı Tekeffül Borcu”, Medeni Hukuk Dergisi, 2026, C. 3, S. 2, s. 166-229. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

İş Sahibi Eseri Teslimden Sonra İşlerin Olağan Akışına Göre İmkân Bulur Bulmaz Gözden Geçirip Açık Ayıpları Bildirmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden iş sahibi eseri teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirip açık ayıpları bildirmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Gizli Ayıp Ortaya Çıkınca Gecikmeksizin Yükleniciye Haber Verilmelidir.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden gizli ayıp ortaya çıkınca gecikmeksizin yükleniciye haber verilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok teslim ve kabul tutanakları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ayıp bildirimini ispatlayamamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Eser Kullanılamaz veya Kabulü Hakkaniyete Aykırı İse Dönme; Daha Hafif Ayıpta İndirim veya Onarım Gündeme Gelir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden eser kullanılamaz veya kabulü hakkaniyete aykırı ise dönme; daha hafif ayıpta indirim veya onarım gündeme gelir. Bu ölçüt özellikle ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları üzerinden sınanır. Delil tespiti ve acil koruma tamamlanmadan sonuca gidilmesi, her ayıpta sözleşmeden dönmek ihtimalini güçlendirebilir.

Onarım Aşırı Masraf Gerektiriyorsa Yüklenici Bundan Kaçınabilir; Orantılı Diğer Haklar Korunur.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden onarım aşırı masraf gerektiriyorsa yüklenici bundan kaçınabilir; orantılı diğer haklar korunur” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Eser Sözleşmesi, Proje ve Teknik Şartname.

Bu delil öncelikle “iş sahibi eseri teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirip açık ayıpları bildirmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Teslim ve Kabul Tutanakları.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden teslim ve kabul tutanakları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken teslim ve kabul tutanakları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Ayıp Fotoğrafı, Video ve Ölçüm Kayıtları.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları” kaydı, “Eser kullanılamaz veya kabulü hakkaniyete aykırı ise dönme; daha hafif ayıpta indirim veya onarım gündeme gelir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Noter, KEP veya Yazılı Ayıp Bildirimi.

Bu delil öncelikle “onarım aşırı masraf gerektiriyorsa yüklenici bundan kaçınabilir; orantılı diğer haklar korunur” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Onarım Maliyeti ve Değer Kaybı Bilirkişi Raporu.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden onarım maliyeti ve değer kaybı bilirkişi raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken onarım maliyeti ve değer kaybı bilirkişi raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Eserin Teslim ve Kabul Tarihinin Saptanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden eserin teslim ve kabul tarihinin saptanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Ayıbın Açık-Gizli ve Önemli-Önemsiz Sınıflandırılması.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden ayıbın açık-gizli ve önemli-önemsiz sınıflandırılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik teslim ve kabul tutanakları, bedelden indirim talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Delil Tespiti ve Acil Koruma.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden delil tespiti ve acil koruma” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları dosyaya alınmalı ve ücretsiz onarım talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Seçimlik Hakkın Orantılı Belirlenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden seçimlik hakkın orantılı belirlenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Bedel, Onarım ve Zarar Hesabının Ayrılması.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden bedel, onarım ve zarar hesabının ayrılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik onarım maliyeti ve değer kaybı bilirkişi raporu, ayıp nedeniyle tazminat talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Gözden Geçirme ve Bildirim Somut Eserin Niteliğine Göre Makul Süratle Yapılmalıdır.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden gözden geçirme ve bildirim somut eserin niteliğine göre makul süratle yapılmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Eserin teslim ve kabul tarihinin saptanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Taşınır ve Taşınmaz Eserlerde TBK m.478 Zamanaşımı Süreleri Ayrıdır.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden taşınır ve taşınmaz eserlerde TBK m.478 zamanaşımı süreleri ayrıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Yüklenicinin Ağır Kusuru Varsa Zamanaşımı ve Sorumluluk Savunması Özel Olarak Değerlendirilir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden yüklenicinin ağır kusuru varsa zamanaşımı ve sorumluluk savunması özel olarak değerlendirilir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Sözleşmeden Dönme.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden sözleşmeden dönme olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname, temel ölçüt ise “iş sahibi eseri teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirip açık ayıpları bildirmelidir” olacaktır.

Bedelden İndirim.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden bedelden indirim” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Teslim ve kabul tutanakları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Ücretsiz Onarım.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden ücretsiz onarım” talebi, “Eser kullanılamaz veya kabulü hakkaniyete aykırı ise dönme; daha hafif ayıpta indirim veya onarım gündeme gelir” koşuluyla ve ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Onarım Gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden onarım gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi, temel ölçüt ise “onarım aşırı masraf gerektiriyorsa yüklenici bundan kaçınabilir; orantılı diğer haklar korunur” olacaktır.

Ayıp Nedeniyle Tazminat.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden ayıp nedeniyle tazminat” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Onarım maliyeti ve değer kaybı bilirkişi raporu bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2011/4254, K. 2012/1689, 19.03.2012 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Davalı iş sahibi süresinde yaptığı ayıp ihbarı sonrasında davada yaptığı savunmasıyla BK’nın 360/II. maddesinde belirtilen bedelden indirim yönündeki seçimlik hakkını kullanmış” — Alıntının yeri: Gerekçe, son esas paragrafı, bilirkişi incelemesi cümlesinden önce

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Eser sözleşmesinde ayıp, ihbar ve seçimlik haklar bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Ayıplı eser uyuşmazlığında iş sahibinin seçtiği hukuki sonuç gözetilmeli; bedel indirimi istenmişse ayıbın sözleşme bedeline etkisi uzman incelemesiyle hesaplanmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Ayıp ihbarından sonra bedelden indirim seçimlik hakkı ve bilirkişi hesabı tartışılmıştır.

Kararın uygulanma sınırı: Karar mülga Borçlar Kanunu dönemine ilişkindir; güncel TBK m.474-475 ile karşılaştırılmalıdır.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Teslim Tarihini Belirsiz Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden teslim tarihini belirsiz bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname delili ve “İş sahibi eseri teslimden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirip açık ayıpları bildirmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Ayıp Bildirimini İspatlayamamak.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden ayıp bildirimini ispatlayamamak” riski gerçekleşirse bedelden indirim talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Her Ayıpta Sözleşmeden Dönmek.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden her ayıpta sözleşmeden dönmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Delil tespiti ve acil koruma aşamasında ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Onarım ve Değer Kaybını Mükerrer İstemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden onarım ve değer kaybını mükerrer istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi delili ve “Onarım aşırı masraf gerektiriyorsa yüklenici bundan kaçınabilir; orantılı diğer haklar korunur” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Teknik Ayıp ile Hukuki Nitelendirmeyi Bilirkişiye Bırakmak.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2011/4254, K. 2012/1689 yönünden teknik ayıp ile hukuki nitelendirmeyi bilirkişiye bırakmak” riski gerçekleşirse ayıp nedeniyle tazminat talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname
• teslim ve kabul tutanakları
• ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları
• noter, KEP veya yazılı ayıp bildirimi
• onarım maliyeti ve değer kaybı bilirkişi raporu

• eserin teslim ve kabul tarihinin saptanması
• ayıbın açık-gizli ve önemli-önemsiz sınıflandırılması
• delil tespiti ve acil koruma
• seçimlik hakkın orantılı belirlenmesi
• bedel, onarım ve zarar hesabının ayrılması

• Süre çizelgesinde Gözden geçirme ve bildirim somut eserin niteliğine göre makul süratle yapılmalıdır. Taşınır ve taşınmaz eserlerde TBK m.478 zamanaşımı süreleri ayrıdır. Yüklenicinin ağır kusuru varsa zamanaşımı ve sorumluluk savunması özel olarak değerlendirilir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İş Sahibi Teslim Edilen Eserdeki Ayıbı Ne Zaman ve Nasıl Bildirmeli; Ayıbın Ağırlığına Göre Hangi Seçimlik Hakkı Kullanmalıdır?

Ayıp rejimi eserin sözleşmede kararlaştırılan ve dürüstlük kuralına göre beklenen niteliklerden sapmasına dayanır; bildirim zamanı ayıbın açık veya gizli olmasına, yaptırım ise kullanılabilirlik ve giderim maliyetine göre belirlenir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Eser Sözleşmesi, Proje ve Teknik Şartname ile Bağlantılı Kayıtların Güvenilirliği Nasıl Denetlenir?

Eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname, teslim ve kabul tutanakları, ayıp fotoğrafı, video ve ölçüm kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Eser Sözleşmesinde Ayıp, İhbar ve Seçimlik Haklar Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Eserin teslim ve kabul tarihinin saptanması; ayıbın açık-gizli ve önemli-önemsiz sınıflandırılması; delil tespiti ve acil koruma; seçimlik hakkın orantılı belirlenmesi; bedel, onarım ve zarar hesabının ayrılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Eser Sözleşmesinde Ayıp, İhbar ve Seçimlik Haklar Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Gözden geçirme ve bildirim somut eserin niteliğine göre makul süratle yapılmalıdır. Taşınır ve taşınmaz eserlerde TBK m.478 zamanaşımı süreleri ayrıdır. Yüklenicinin ağır kusuru varsa zamanaşımı ve sorumluluk savunması özel olarak değerlendirilir.

Sözleşmeden Dönme ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım, onarım gideri, ayıp nedeniyle tazminat somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İş sahibi teslim edilen eserdeki ayıbı ne zaman ve nasıl bildirmeli; ayıbın ağırlığına göre hangi seçimlik hakkı kullanmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Ayıp rejimi eserin sözleşmede kararlaştırılan ve dürüstlük kuralına göre beklenen niteliklerden sapmasına dayanır; bildirim zamanı ayıbın açık veya gizli olmasına, yaptırım ise kullanılabilirlik ve giderim maliyetine göre belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği eserin teslim ve kabul tarihinin saptanması, delil omurgası ise eser sözleşmesi, proje ve teknik şartname ile teslim ve kabul tutanakları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Gözden geçirme ve bildirim somut eserin niteliğine göre makul süratle yapılmalıdır. Sözleşmeden dönme talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; teslim tarihini belirsiz bırakmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2011/4254, K. 2012/1689, 19.03.2012 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Ayıplı eser uyuşmazlığında iş sahibinin seçtiği hukuki sonuç gözetilmeli; bedel indirimi istenmişse ayıbın sözleşme bedeline etkisi uzman incelemesiyle hesaplanmalıdır.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.470-486
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.194, 219-224, 266-287, 400-406
• Büşra Özkul, “Eser Sözleşmesinde Ayıba Karşı Tekeffül Borcu”, Medeni Hukuk Dergisi, 2026, C. 3, S. 2, s. 166-229
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru