Aşkın Zarar ve Enflasyonun İspatı

Kapsam

Enflasyon, döviz ve altın değerleri, kredi kullanımı, kaçırılan yatırım, ticari faaliyet, makul portföy varsayımı, borçlunun kusuru ve faiz mahsubu ele alınır. Aşkın zarar, temerrüt faiziyle karşılanmayan kaybı giderir. İspatta kişiye özgü somut olgular arayan yaklaşım ile yüksek ve sürekli enflasyonda ekonomik karineleri kabul eden yaklaşım ayrılmalıdır. 11. Hukuk Dairesinin 04.06.2026 tarihli kararı soyut ispatı ve ekonomik sepet hesabını benimser; zarar tutarı ve tahsil edilmiş faiz mahsubu ayrıca belirlenir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, aşkın zarar ve enflasyonun ispatı konusunda 3 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” kuralıdır. 11. Hukuk Dairesinin 2025/6437 E., 2026/3270 K. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır. Ayrıca “borçlu temerrütte kusuru bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Aşkın Zarar Ve Enflasyonun İspatı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.117-122, 146

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.” — Alıntının yeri: TBK m.122/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Türk Borçlar Kanunu TBK m.122/1 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Aşkın zarar ve enflasyonun ispatı kapsamında m.117-122, 146 hükümleri temerrüt, faiz, aşkın zarar ve zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 194, 266-287

Aşkın zarar ve enflasyonun ispatı kapsamında m.190, 194, 266-287 hükümleri somutlaştırma, ispat ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Özcan Günergök: Paranın Değer Kaybı Bağlamında Aşkın Zarar

Yazar, yüksek enflasyon koşullarında adli yargının somut ispat yaklaşımını mülkiyet hakkı ekseninde eleştirmekte ve paranın alım gücü kaybının aşkın zarar kapsamında tazmin edilebilmesini savunmaktadır. Bu görüş, somut ispatı arayan önceki kararlarla ve yüksek enflasyonda soyut ispatı kabul eden 2026 tarihli kararlarla tarihleri belirtilerek karşılaştırılmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“paranın alım gücündeki kayıpların aşkın zarar kapsamında olduğu ve tazmini gerektiği görüşü savunulmaktadır.” — Alıntının yeri: Öz, son cümle

Aşkın zarar ve enflasyonun ispatı konusunda yararlanılan eser: Özcan Günergök, “Paranın Değer Kaybı Bağlamında Aşkın Zarar”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, C. 9, S. 1, s. 171-210. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Uygulanacak Ölçütler

Temerrüt Faiziyle Karşılanmayan Zarar Bulunduğunu Alacaklı İspatlar.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar. Bu ölçüt özellikle asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi üzerinden sınanır. Temerrüt döneminin kesinleştirilmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, her gecikmede hesap yapmadan otomatik ve sabit tazminat varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

11. Hukuk Dairesinin 2025/6437 E., 2026/3270 K. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için temerrüt ihtarı veya vade belgesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden 11. Hukuk Dairesinin 2025/6437 E., 2026/3270 K. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Borçlu Temerrütte Kusuru Bulunmadığını İspatlayarak Sorumluluktan Kurtulabilir.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden borçlu temerrütte kusuru bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve temerrüt faizini mahsup etmemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Ekonomik sepet hesabında zarar dönemi ve kullanılan göstergeler açıklanmalı; tahsil edilmiş temerrüt faizi ve aynı kaybı karşılayan diğer ödemeler mahsup edilmelidir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden ekonomik sepet hesabında zarar dönemi ve kullanılan göstergeler açıklanmalı; tahsil edilmiş temerrüt faizi ve aynı kaybı karşılayan diğer ödemeler mahsup edilmelidir. Bu ölçüt özellikle düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri üzerinden sınanır. Temerrüt faizinin mahsubu tamamlanmadan sonuca gidilmesi, aynı zararı iki kez istemek ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

Asıl Alacak İlâmı ve Ödeme Tarihi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi” kaydı, “Temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Temerrüt İhtarı veya Vade Belgesi.

Bu delil öncelikle “11. hukuk dairesinin 2025/6437 e., 2026/3270 k. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt ihtarı veya vade belgesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Kredi Sözleşmeleri ve Faiz Ödemeleri.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Düzenli Yatırım Alışkanlığını Gösteren Hesap Hareketleri.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri” kaydı, “Ekonomik sepet hesabında zarar dönemi ve kullanılan göstergeler açıklanmalı; tahsil edilmiş temerrüt faizi ve aynı kaybı karşılayan diğer ödemeler mahsup edilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Enflasyon, Kur ve Piyasa Verileriyle Uzman Raporu.

Bu delil öncelikle “temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden enflasyon, kur ve piyasa verileriyle uzman raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Temerrüt Döneminin Kesinleştirilmesi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt döneminin kesinleştirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi dosyaya alınmalı ve temerrüt faizini aşan maddi zarar talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut Olayın Ekonomik Koşulları ve İlgili Kararın Tarihiyle İspat Yaklaşımının Belirlenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; temerrüt ihtarı veya vade belgesi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden somut olayın ekonomik koşulları ve ilgili kararın tarihiyle ispat yaklaşımının belirlenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kişisel Finansman Belgeleri ile Ekonomik Sepet Hesabının ve Zarar Döneminin Ayrı Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden kişisel finansman belgeleri ile ekonomik sepet hesabının ve zarar döneminin ayrı değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri, kaçırılan yatırım getirisi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Temerrüt Faizinin Mahsubu.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt faizinin mahsubu” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri dosyaya alınmalı ve faiz talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kusur ve Nedensellik Savunmasının Değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; enflasyon, kur ve piyasa verileriyle uzman raporu ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden kusur ve nedensellik savunmasının değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Aşkın Zarar Talebi TBK'daki Genel veya Temel İlişkiye Özgü Zamanaşımına Tabidir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden aşkın zarar talebi TBK'daki genel veya temel ilişkiye özgü zamanaşımına tabidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Temerrüt Tarihi İhtar, Kesin Vade veya Dava Durumuna Göre Belirlenir.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt tarihi ihtar, kesin vade veya dava durumuna göre belirlenir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Somut olayın ekonomik koşulları ve ilgili kararın tarihiyle ispat yaklaşımının belirlenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Önceki Davada Talep Edilmemiş Bölümün Kesin Hüküm ve Zamanaşımı Etkisi Ayrıca İncelenir.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden önceki davada talep edilmemiş bölümün kesin hüküm ve zamanaşımı etkisi ayrıca incelenir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Temerrüt Faizini Aşan Maddi Zarar.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt faizini aşan maddi zarar” talebi, “Temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” koşuluyla ve asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Ticari Finansman Maliyeti.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden ticari finansman maliyeti olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil temerrüt ihtarı veya vade belgesi, temel ölçüt ise “11. hukuk dairesinin 2025/6437 e., 2026/3270 k. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır” olacaktır.

Kaçırılan Yatırım Getirisi.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden kaçırılan yatırım getirisi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Faiz.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden faiz” talebi, “Ekonomik sepet hesabında zarar dönemi ve kullanılan göstergeler açıklanmalı; tahsil edilmiş temerrüt faizi ve aynı kaybı karşılayan diğer ödemeler mahsup edilmelidir” koşuluyla ve düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Bilirkişi İncelemesi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden bilirkişi incelemesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil enflasyon, kur ve piyasa verileriyle uzman raporu, temel ölçüt ise “temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2014/17, K. 2014/5253, 17.09.2014 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu davacıyı ispat yükünden kurtarmaz.” — Alıntının yeri: Yargıtay15HD kendi tarihsel gerekçesi; KARAR, Yüksek enflasyon... paragrafı; son Davacılar vekili... somut ispat uygulaması

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 03.11.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Munzam zararın somut kanıtı bulunmadığı gerekçesiyle kabul hükmünün oybirliğiyle bozulması.

Aşkın zarar ve enflasyonun ispatı bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Munzam zararda somut kişisel kayıp arayan tarihsel yaklaşımın doğrudan örneğidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Munzam zararda somut kişisel kayıp arayan tarihsel yaklaşımın doğrudan örneğidir.

Kararın uygulanma sınırı: 2014 somut ispat yaklaşımı, uzun ödeme gecikmesini ekonomik göstergelerle inceleyen yeni kararların tamamını dışlayan güncel tek kural diye sunulmamalıdır.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Her Gecikmede Hesap Yapmadan Otomatik ve Sabit Tazminat Varsaymak.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden her gecikmede hesap yapmadan otomatik ve sabit tazminat varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Temerrüt döneminin kesinleştirilmesi aşamasında asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut ispat yaklaşımını tek güncel kural sayıp yüksek enflasyondaki soyut ispat kararlarını değerlendirmemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden somut ispat yaklaşımını tek güncel kural sayıp yüksek enflasyondaki soyut ispat kararlarını değerlendirmemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, temerrüt ihtarı veya vade belgesi delili ve “11. Hukuk Dairesinin 2025/6437 E., 2026/3270 K. sayılı kararı yüksek ve sürekli enflasyonda soyut ispatı kabul eder; eski somut zarar yaklaşımı değişmez ve bütün dairelerce aynı biçimde uygulanan tek kural olarak sunulmamalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Temerrüt Faizini Mahsup Etmemek.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden temerrüt faizini mahsup etmemek” riski gerçekleşirse kaçırılan yatırım getirisi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Aynı Zararı İki Kez İstemek.

“Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden aynı zararı iki kez istemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Temerrüt faizinin mahsubu aşamasında düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Kusur ve Nedensellik Bağını Atlamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E. 2014/17, K. 2014/5253 yönünden kusur ve nedensellik bağını atlamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, enflasyon, kur ve piyasa verileriyle uzman raporu delili ve “Temerrüt faiziyle karşılanmayan zarar bulunduğunu alacaklı ispatlar” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi
• temerrüt ihtarı veya vade belgesi
• kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri
• düzenli yatırım alışkanlığını gösteren hesap hareketleri
• enflasyon, kur ve piyasa verileriyle uzman raporu

• temerrüt döneminin kesinleştirilmesi
• somut olayın ekonomik koşulları ve ilgili kararın tarihiyle ispat yaklaşımının belirlenmesi
• kişisel finansman belgeleri ile ekonomik sepet hesabının ve zarar döneminin ayrı değerlendirilmesi
• temerrüt faizinin mahsubu
• kusur ve nedensellik savunmasının değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Aşkın zarar talebi TBK'daki genel veya temel ilişkiye özgü zamanaşımına tabidir. Temerrüt tarihi ihtar, kesin vade veya dava durumuna göre belirlenir. Önceki davada talep edilmemiş bölümün kesin hüküm ve zamanaşımı etkisi ayrıca incelenir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Alacaklı, borcun geç ödenmesi nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanmayan zararını hangi ispat yaklaşımı ve hesap yöntemiyle kanıtlayabilir?

Aşkın zarar, temerrüt faiziyle karşılanmayan kaybı giderir. İspatta kişiye özgü somut olgular arayan yaklaşım ile yüksek ve sürekli enflasyonda ekonomik karineleri kabul eden yaklaşım ayrılmalıdır. 11. Hukuk Dairesinin 04.06.2026 tarihli kararı soyut ispatı ve ekonomik sepet hesabını benimser; zarar tutarı ve tahsil edilmiş faiz mahsubu ayrıca belirlenir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar Asıl Alacak İlâmı ve Ödeme Tarihi ile Karşılaştırılmalıdır?

Asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi, temerrüt ihtarı veya vade belgesi, kredi sözleşmeleri ve faiz ödemeleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Aşkın Zarar ve Enflasyonun İspatı Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Temerrüt döneminin kesinleştirilmesi; somut olayın ekonomik koşulları ve ilgili kararın tarihiyle ispat yaklaşımının belirlenmesi; kişisel finansman belgeleri ile ekonomik sepet hesabının ve zarar döneminin ayrı değerlendirilmesi; temerrüt faizinin mahsubu; kusur ve nedensellik savunmasının değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Aşkın Zarar ve Enflasyonun İspatı Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Aşkın zarar talebi TBK'daki genel veya temel ilişkiye özgü zamanaşımına tabidir. Temerrüt tarihi ihtar, kesin vade veya dava durumuna göre belirlenir. Önceki davada talep edilmemiş bölümün kesin hüküm ve zamanaşımı etkisi ayrıca incelenir.

Temerrüt Faizini Aşan Maddi Zarar İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Temerrüt faizini aşan maddi zarar, ticari finansman maliyeti, kaçırılan yatırım getirisi, faiz, bilirkişi incelemesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Alacaklı, borcun geç ödenmesi nedeniyle temerrüt faiziyle karşılanmayan zararını hangi ispat yaklaşımı ve hesap yöntemiyle kanıtlayabilir” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Aşkın zarar, temerrüt faiziyle karşılanmayan kaybı giderir. İspatta kişiye özgü somut olgular arayan yaklaşım ile yüksek ve sürekli enflasyonda ekonomik karineleri kabul eden yaklaşım ayrılmalıdır. 11. Hukuk Dairesinin 04.06.2026 tarihli kararı soyut ispatı ve ekonomik sepet hesabını benimser; zarar tutarı ve tahsil edilmiş faiz mahsubu ayrıca belirlenir.

Dosyanın ilk önceliği temerrüt döneminin kesinleştirilmesi, delil omurgası ise asıl alacak ilâmı ve ödeme tarihi ile temerrüt ihtarı veya vade belgesi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Aşkın zarar talebi TBK'daki genel veya temel ilişkiye özgü zamanaşımına tabidir. Temerrüt faizini aşan maddi zarar talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; her gecikmede hesap yapmadan otomatik ve sabit tazminat varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2014/17, K. 2014/5253, 17.09.2014 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 03.11.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Munzam zararda somut kişisel kayıp arayan tarihsel yaklaşımın doğrudan örneğidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.117-122, 146
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 194, 266-287
• Özcan Günergök, “Paranın Değer Kaybı Bağlamında Aşkın Zarar”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, C. 9, S. 1, s. 171-210
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru