Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı Sonrası Gönderme Süresi

Kapsam

Kararın kanun yoluna açık veya kesin olması, tebliğ, kesinleşme, gönderme dilekçesi, harç, yanlış mahkemeye tekrar gönderme ve görev uyuşmazlığı ele alınır. Dosya kendiliğinden gönderilmez; kanunda belirtilen taraf, başlangıç olayı ve iki haftalık süre gözetilerek başvuru yapılmazsa dava açılmamış sayılır ve maddi hak bakımından zamanaşımı sonuçları ayrıca doğabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, görevsizlik ve yetkisizlik kararı sonrası gönderme süresi konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “gönderme süresi karar kesin ise tebliğden, kanun yoluna başvurulmuşsa ret kararının tebliğinden itibaren işler” kuralıdır. Taraflardan birinin iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurması gerekir. Ayrıca “süresinde başvuru yoksa mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Görevsizlik Ve Yetkisizlik Kararı Sonrası Gönderme Süresi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.1, 6-20, 114-115

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir.” — Alıntının yeri: HMK m.20/1

Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK m.20/1 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Görevsizlik ve yetkisizlik kararı sonrası gönderme süresi kapsamında m.1, 6-20, 114-115 hükümleri görev, yetki, gönderme ve dava şartları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.154-158

Görevsizlik ve yetkisizlik kararı sonrası gönderme süresi kapsamında m.154-158 hükümleri davanın zamanaşımına etkisi ve ek süre bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Yasin Köse: Medenî Usûl Hukukunda Yetkisizlik Halinde Verilmesi Gereken Karar

Yazar, kesin ve kesin olmayan yetki ayrımını, yetkisizlik kararının niteliğini ve bu karar sonrasında süresinde gönderme talebi yapılmasının ilk davanın devamına etkisini kanun, doktrin ve içtihatla birlikte inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Yetkisizlik kararından sonra ilgili, HMK’nın 20/1 hükmünde belirtilen süreler içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini isteyebilir.” — Alıntının yeri: s. 208, yetkisizlik kararından sonra yapılacak işlem

Görevsizlik ve yetkisizlik kararı sonrası gönderme süresi konusunda yararlanılan eser: Yasin Köse, “Medenî Usûl Hukukunda Yetkisizlik Halinde Verilmesi Gereken Karar”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2021, S. 18, s. 191-212. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Gönderme Süresi Karar Kesin İse Tebliğden, Kanun Yoluna Başvurulmuşsa Ret Kararının Tebliğinden İtibaren İşler.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden gönderme süresi karar kesin ise tebliğden, kanun yoluna başvurulmuşsa ret kararının tebliğinden itibaren işler” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok görevsizlik veya yetkisizlik kararı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve dosyanın kendiliğinden gönderileceğini varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Taraflardan Birinin İki Hafta İçinde Kararı Veren Mahkemeye Başvurması Gerekir.

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden taraflardan birinin iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurması gerekir. Bu ölçüt özellikle tebliğ mazbataları üzerinden sınanır. Süre başlangıcının tebliğ ve kanun yolu durumuna göre hesaplanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, süreyi karar tarihinden başlatmak ihtimalini güçlendirebilir.

Süresinde Başvuru Yoksa Mahkeme Davanın Açılmamış Sayılmasına Karar Verir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için kanun yolu dilekçesi ve ret kararı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden süresinde başvuru yoksa mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Görev Kamu Düzeninden Olup Mahkemece Re'sen; Yetki İse Kesin Yetki Dışında Usulüne Uygun İtiraz Üzerine İncelenir.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden görev kamu düzeninden olup mahkemece re'sen; yetki ise kesin yetki dışında usulüne uygun itiraz üzerine incelenir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok kesinleşme şerhi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve kanun yolu ret tebliğini gözden kaçırmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararı.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden görevsizlik veya yetkisizlik kararı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken görevsizlik veya yetkisizlik kararı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ Mazbataları.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden tebliğ mazbataları” kaydı, “Taraflardan birinin iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurması gerekir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Kanun Yolu Dilekçesi ve Ret Kararı.

Bu delil öncelikle “süresinde başvuru yoksa mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden kanun yolu dilekçesi ve ret kararı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Kesinleşme Şerhi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden kesinleşme şerhi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken kesinleşme şerhi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Gönderme Talep Dilekçesi ile Kayıt Tarihi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden gönderme talep dilekçesi ile kayıt tarihi” kaydı, “Gönderme süresi karar kesin ise tebliğden, kanun yoluna başvurulmuşsa ret kararının tebliğinden itibaren işler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Kararın Kesin Olup Olmadığının Belirlenmesi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden kararın kesin olup olmadığının belirlenmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik görevsizlik veya yetkisizlik kararı, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Süre Başlangıcının Tebliğ ve Kanun Yolu Durumuna Göre Hesaplanması.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden süre başlangıcının tebliğ ve kanun yolu durumuna göre hesaplanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ mazbataları dosyaya alınmalı ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kararı Veren Mahkemeye Gönderme Talebi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; kanun yolu dilekçesi ve ret kararı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden kararı veren mahkemeye gönderme talebi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Gönderilen Mahkemede Yeni Esas Kaydı.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden gönderilen mahkemede yeni esas kaydı” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik kesinleşme şerhi, görev veya yetki itirazının reddi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı ve Gider Sonuçlarının Korunması.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden zamanaşımı ve gider sonuçlarının korunması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Gönderme talep dilekçesi ile kayıt tarihi dosyaya alınmalı ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

HMK m.20'deki Gönderme Talebi Süresi İki Haftadır.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden HMK m.20'deki gönderme talebi süresi iki haftadır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Süre Kararın Her Durumda Kesinleşme Tarihinden Değil Kanundaki Tebliğ Olayından Başlayabilir.

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden süre kararın her durumda kesinleşme tarihinden değil kanundaki tebliğ olayından başlayabilir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Yeni Mahkemede Tebligat ve Eksik Harç İçin Verilen Süreler Ayrıca Takip Edilir.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden yeni mahkemede tebligat ve eksik harç için verilen süreler ayrıca takip edilir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kararı veren mahkemeye gönderme talebi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Dosyanın Yetkili Mahkemeye Gönderilmesi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi” talebi, “Taraflardan birinin iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurması gerekir” koşuluyla ve tebliğ mazbataları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Davanın Açılmamış Sayılması.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden davanın açılmamış sayılması olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil kanun yolu dilekçesi ve ret kararı, temel ölçüt ise “süresinde başvuru yoksa mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir” olacaktır.

Görev veya Yetki İtirazının Reddi.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden görev veya yetki itirazının reddi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Kesinleşme şerhi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Yargılama Gideri.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden yargılama gideri” talebi, “Gönderme süresi karar kesin ise tebliğden, kanun yoluna başvurulmuşsa ret kararının tebliğinden itibaren işler” koşuluyla ve gönderme talep dilekçesi ile kayıt tarihi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2016/10816, K. 2019/6802, 24.10.2019 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın Mersin Kadastro Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş” — Alıntının yeri: Gerekçe, görevsizlik kararının aktarıldığı paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Görevsizlik ve yetkisizlik kararı sonrası gönderme süresi bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesi, HMK m.20'deki iki haftalık süre içinde talep edilmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Görevsizlik sonrası dosyanın gönderilmesi için iki haftalık başvuru süresi hükümde gösterilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Alıntı onanan ilk derece hükmünün aktarımıdır; başlangıç HMK m.20'nin güncel metninden hesaplanmalıdır.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Dosyanın Kendiliğinden Gönderileceğini Varsaymak.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden dosyanın kendiliğinden gönderileceğini varsaymak” riski gerçekleşirse dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Süreyi Karar Tarihinden Başlatmak.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden süreyi karar tarihinden başlatmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Süre başlangıcının tebliğ ve kanun yolu durumuna göre hesaplanması aşamasında tebliğ mazbataları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Başvuruyu Yanlış Mahkemeye Yapmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden başvuruyu yanlış mahkemeye yapmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, kanun yolu dilekçesi ve ret kararı delili ve “Süresinde başvuru yoksa mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Kanun Yolu Ret Tebliğini Gözden Kaçırmak.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden kanun yolu ret tebliğini gözden kaçırmak” riski gerçekleşirse görev veya yetki itirazının reddi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Zamanaşımı Etkisini Değerlendirmemek.

“Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E. 2016/10816, K. 2019/6802 yönünden zamanaşımı etkisini değerlendirmemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Zamanaşımı ve gider sonuçlarının korunması aşamasında gönderme talep dilekçesi ile kayıt tarihi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• görevsizlik veya yetkisizlik kararı
• tebliğ mazbataları
• kanun yolu dilekçesi ve ret kararı
• kesinleşme şerhi
• gönderme talep dilekçesi ile kayıt tarihi

• kararın kesin olup olmadığının belirlenmesi
• süre başlangıcının tebliğ ve kanun yolu durumuna göre hesaplanması
• kararı veren mahkemeye gönderme talebi
• gönderilen mahkemede yeni esas kaydı
• zamanaşımı ve gider sonuçlarının korunması

• Süre çizelgesinde HMK m.20'deki gönderme talebi süresi iki haftadır. Süre kararın her durumda kesinleşme tarihinden değil kanundaki tebliğ olayından başlayabilir. Yeni mahkemede tebligat ve eksik harç için verilen süreler ayrıca takip edilir.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararı Kesinleştikten Sonra Dosyanın Görevli Ya Da Yetkili Mahkemeye Gönderilmesi İçin Hangi İşlem Ne Zamana Kadar Yapılmalıdır?

Dosya kendiliğinden gönderilmez; kanunda belirtilen taraf, başlangıç olayı ve iki haftalık süre gözetilerek başvuru yapılmazsa dava açılmamış sayılır ve maddi hak bakımından zamanaşımı sonuçları ayrıca doğabilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; görevsizlik veya yetkisizlik kararı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararı Tek Başına Yeterli Midir?

Görevsizlik veya yetkisizlik kararı, tebliğ mazbataları, kanun yolu dilekçesi ve ret kararı birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı Sonrası Gönderme Süresi Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Kararın kesin olup olmadığının belirlenmesi; süre başlangıcının tebliğ ve kanun yolu durumuna göre hesaplanması; kararı veren mahkemeye gönderme talebi; gönderilen mahkemede yeni esas kaydı; zamanaşımı ve gider sonuçlarının korunması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Görevsizlik ve Yetkisizlik Kararı Sonrası Gönderme Süresi Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

HMK m.20'deki gönderme talebi süresi iki haftadır. Süre kararın her durumda kesinleşme tarihinden değil kanundaki tebliğ olayından başlayabilir. Yeni mahkemede tebligat ve eksik harç için verilen süreler ayrıca takip edilir.

Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi, davanın açılmamış sayılması, görev veya yetki itirazının reddi, yargılama gideri somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Görevsizlik veya yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesi için hangi işlem ne zamana kadar yapılmalıdır” sorusu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Dosya kendiliğinden gönderilmez; kanunda belirtilen taraf, başlangıç olayı ve iki haftalık süre gözetilerek başvuru yapılmazsa dava açılmamış sayılır ve maddi hak bakımından zamanaşımı sonuçları ayrıca doğabilir.

Dosyanın ilk önceliği kararın kesin olup olmadığının belirlenmesi, delil omurgası ise görevsizlik veya yetkisizlik kararı ile tebliğ mazbataları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: HMK m.20'deki gönderme talebi süresi iki haftadır. Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; dosyanın kendiliğinden gönderileceğini varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2016/10816, K. 2019/6802, 24.10.2019 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesi, HMK m.20'deki iki haftalık süre içinde talep edilmelidir.
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.1, 6-20, 114-115
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.154-158
• Yasin Köse, “Medenî Usûl Hukukunda Yetkisizlik Halinde Verilmesi Gereken Karar”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2021, S. 18, s. 191-212
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru