İşçilik alacaklarında zamanaşımı ve ispat

Her işçilik alacağı aynı şekilde değerlendirilmez

İşçilik alacaklarında önce talebin hukuki niteliği belirlenmelidir. Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile kullanılmayan yıllık izin ücretinin doğum şartları birbirinden farklıdır. İş sözleşmesinin ne zaman ve hangi nedenle sona erdiği, çalışma dönemleri ve alacağın muaccel olduğu tarih zamanaşımı incelemesinin başlangıç noktasını oluşturur.

Zamanaşımı hesabı

İşçilik alacaklarında uygulanacak süre; alacağın türüne, doğum tarihine ve mevzuat değişikliklerinin yürürlük hükümlerine göre belirlenir. Aralıklı çalışma, işveren değişikliği, kısmi ödeme, ihtar, arabuluculuk başvurusu ve dava tarihi hesabı etkileyebilir. Bu nedenle yalnızca işe giriş ve çıkış tarihlerine bakılarak sonuca ulaşılması çoğu zaman yeterli değildir.

İspat araçları

İmzalı ücret bordroları, banka kayıtları, işyeri giriş-çıkış kayıtları, elektronik yazışmalar, puantajlar, görev çizelgeleri, SGK hizmet dökümleri ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir. Fazla çalışma ve hafta tatili gibi fiilî çalışmaya dayalı taleplerde tanıkların aynı dönemde ve benzer çalışma düzeninde bulunup bulunmadığı önem taşır. Yıllık iznin kullandırıldığını ispat yükü ise kural olarak işverene aittir ve imzalı izin kayıtları özellikle önemlidir.

Arabuluculuk ve dava hazırlığı

Dava şartı arabuluculuk başvurusunda talep kalemlerinin doğru ve yeterli açıklıkta belirtilmesi gerekir. Çalışma dönemi, ücretin gerçek miktarı, fesih nedeni ve mevcut deliller başvuru öncesinde bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Hesaplama, bordro ve kayıtlardaki verilerle sınırlı olmayabileceğinden her dosyada somut çalışma düzeninin ayrıca ortaya konulması gerekir.